Nắng ấm trải trên đồng quê sau nhiều ngày rét đậm, rét hại. Trên con đường lớn qua xã Cát Bi, người lớn đi làm, trẻ em đi học thơ thới, nhộn nhịp. Bí thư Ðảng ủy xã Nguyễn Văn Trinh hào hứng nói: Chúng tôi đã qua ba mùa bội thu liên tiếp. Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội hai năm qua đều đạt và vượt. Năng suất lúa đạt 62 tạ/ha, tăng hơn 3% so với năm 2011. Cơ cấu kinh tế, tiểu thủ - công nghiệp đã và đang chuyển dịch mạnh mẽ. Năm 2014, Ðảng bộ và chính quyền xã đều đạt trong sạch, vững mạnh. Sau câu chuyện, Bí thư Ðảng ủy xã tuổi ngoại ngũ tuần trầm lại, suy tư. Với anh "bài học Cát Bi" với những sai phạm nghiêm trọng của nhiều cán bộ, đảng viên như vẫn còn đó. Khi đó, hàng chục nghìn m2 đất nông nghiệp, đất bãi bồi bị trưởng thôn Vân Xá, cùng bí thư chi bộ thôn tự ý cho đấu thầu, chuyển đổi mục đích sử dụng trái quy định. Hành vi trái pháp luật của một số cán bộ, đảng viên có sự tiếp tay của UBND xã. Cần nói thêm rằng, sai phạm trên từng diễn ra tại nhiều xã của huyện Quế Võ. Tại xã Phượng Hoàng, tình trạng địa phương cấp, bán và cho thuê đất trái thẩm quyền kéo dài nhiều năm. Nghiêm trọng hơn, toàn bộ hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của 62 hộ dân với tổng diện tích hơn 6.000 m2 tại thôn Mao Lại, đã được UBND huyện Quế Võ công nhận, đều là hồ sơ giả mạo do một số cán bộ thôn, xã, huyện cấu kết lập nên nhằm hợp pháp hóa việc làm sai trái... khiến nhân dân bức xúc, gửi đơn thư khiếu kiện đến nhiều cấp.
Các cơ quan chức năng vào cuộc, hàng loạt sai phạm trong công tác lãnh đạo, quản lý tại huyện Quế Võ được làm rõ. Quá trình lãnh đạo, chỉ đạo kinh tế - xã hội, công tác xây dựng Ðảng của cấp ủy, chính quyền các cấp, các cơ quan tham mưu và một số cán bộ lãnh đạo, quản lý của huyện Quế Võ đã phạm nhiều khuyết điểm nghiêm trọng, tập trung ở các lĩnh vực: Quản lý đất đai, tài chính, xây dựng cơ bản và công tác cán bộ... Có vi phạm mang tính hệ thống, kéo dài gây dư luận xấu trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Tính chất và hậu quả của những sai phạm đã được kết luận, làm rõ, trong đó cấp ủy, Ban Thường vụ cấp ủy khóa 17 của huyện đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung dân chủ, buông lỏng đấu tranh tự phê bình và phê bình, thiếu đoàn kết thống nhất trong công tác lãnh đạo. Trên cương vị là người đứng đầu lúc đó, cả đồng chí Bí thư Huyện ủy và Chủ tịch UBND huyện đã thiếu tinh thần trách nhiệm, mất dân chủ trong lãnh đạo, điều hành.
Vi phạm khuyết điểm nêu trên tác động xấu đến hiệu lực lãnh đạo, điều hành và quản lý trên nhiều lĩnh vực công tác của Ðảng bộ. Ngày 28-9-2012, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh ban hành "Thông báo kết luận Thi hành kỷ luật Ðảng đối với Ban Thường vụ Huyện ủy và cá nhân các đồng chí Thường trực Huyện ủy Quế Võ khóa 17, nhiệm kỳ 2010 - 2015".
Hậu quả của những vi phạm ở huyện Quế Võ không dễ khắc phục, nếu không có "liều thuốc" đủ mạnh.
CÓ thể thấy rằng, quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XI) về xây dựng Ðảng, những khuyết điểm, vi phạm kỷ luật Ðảng của Ban Thường vụ Huyện ủy và cá nhân các đồng chí Thường trực Huyện ủy Quế Võ nhiệm kỳ 2010 - 2015 được Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhìn nhận nghiêm khắc, rút ra bài học sâu sắc. Qua đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề ra giải pháp cấp bách và lâu dài trong lãnh đạo, chỉ đạo Huyện ủy Quế Võ phát huy vai trò của cán bộ đảng viên và nhân dân tham gia xây dựng Ðảng bộ trong sạch, vững mạnh. Ðồng chí Trần Văn Túy, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh nhấn mạnh.
Ðể ổn định tình hình, tạo thế phát triển cho Ðảng bộ, vấn đề tiên quyết là kiện toàn đội ngũ cán bộ "đủ tâm, đủ tầm", đủ năng lực xử lý hậu quả mà tập thể Ban Thường vụ Huyện ủy trước đó đã để lại. Vào giai đoạn này, Tỉnh ủy Bắc Ninh tổ chức nhiều đoàn công tác nắm tình hình địa phương, dư luận xã hội làm cơ sở cho việc kiểm điểm và ra quyết định điều động nhân sự, củng cố cấp ủy. Thực tế khẳng định, sự lãnh đạo kiện toàn thành công cấp ủy và lãnh đạo chủ chốt của huyện Quế Võ đã tạo tiền đề, "nguồn sinh lực mới" để khắc phục khuyết điểm, nâng cao hiệu lực lãnh đạo của cấp ủy các cấp.
Ngay sau khi được kiện toàn, Ban Thường vụ Huyện ủy triển khai chương trình hành động, tập trung quyết liệt sửa chữa những khuyết điểm, yếu kém của Ðảng bộ - đồng chí Nguyễn Xuân Thu, Bí thư Huyện ủy Quế Võ cho biết.
Huyện chọn khâu đột phá là kiện toàn lại đội ngũ chủ chốt, luân chuyển công tác đối với trưởng các cơ quan, đơn vị yếu kém, xảy ra tiêu cực trong quản lý đất đai, tài nguyên - môi trường, nông nghiệp, Ban Quản lý dự án huyện, giáo dục... Nhiệm vụ này gây nhiều biến động, đòi hỏi cách làm phải có tính thuyết phục cao. Tuy nhiên, nắm chắc sự chỉ đạo của cấp trên, tập thể Ban Thường vụ Huyện ủy giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tạo sự thống nhất, kiên quyết sắp xếp "đúng người, đúng việc" bảo đảm cán bộ "vừa hồng, vừa chuyên", với từng chức trách, nhiệm vụ công tác. Nhiệm vụ tạo đà cho sự đi lên của Ðảng bộ được thực hiện thành công, cấp ủy, người đứng đầu các cấp đã đề ra chương trình lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan tập trung quyết liệt vào từng lĩnh vực công tác còn yếu kém. Trước đây tình trạng vi phạm Luật Ðất đai trên địa bàn diễn ra nghiêm trọng, kéo dài, nhiều vụ việc vi phạm gây hậu quả khó khắc phục. Ban Thường vụ đã phân công cấp ủy viên cùng người đứng đầu triển khai các cuộc giám sát chuyên đề. Các xã Cát Bi và Việt Hùng, từng là những địa bàn "nóng" về vi phạm quản lý đất đai để khắc phục khuyết điểm, đồng chí Nguyễn Văn Việt, Bí thư Ðảng ủy xã Việt Hùng nêu bài học: Cấp ủy, chính quyền xã kiên quyết xem xét, đề nghị xử lý kỷ luật với ba tập thể và 19 cá nhân sai phạm. Ðảng ủy xã đã ban hành nghị quyết lãnh đạo công tác quản lý sử dụng đất đai trên địa bàn. Ðồng thời với những quy chế, giải pháp mới của huyện trong quản lý sử dụng đất đai, tình trạng cấp và giao đất trái thẩm quyền trên địa bàn được khắc phục triệt để... Huyện đã có tiến bộ vượt bậc trong lĩnh vực công tác này. Năm 2014, toàn huyện đã tiến hành cấp 4.645 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đạt 116% kế hoạch, tăng hơn 44% so với năm 2013 và hơn 73% so với năm 2012. Nạn khai thác cát sỏi trái phép trên địa bàn đã chấm dứt.
Cũng trong công tác cán bộ, lĩnh vực giáo dục ở Quế Võ từng có nghịch lý "vừa thừa, vừa thiếu giáo viên". Tình trạng các khoản thu cao, sai quy định tại nhiều trường học tác động xấu tới kỷ cương và chất lượng giáo dục phổ thông. Nguyên nhân do người đứng đầu và cơ quan chức năng đã vi phạm chính sách, mất dân chủ, tiêu cực trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ.
Ban Thường vụ Huyện ủy phối hợp lãnh đạo UBND huyện tiến hành khảo sát và kiên quyết luân chuyển, sắp xếp cơ bản lại lực lượng cán bộ quản lý trong hệ thống nhà trường. Quá trình luân chuyển, điều động tới 21 cán bộ quản lý giáo dục được tiến hành công khai, dân chủ tạo dư luận tốt. Hiệu quả là hệ thống nhà trường trong toàn huyện, đặc biệt với những trường trước đây "có vấn đề" đã được củng cố, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn huyện. Năm 2014 tại Quế Võ, học sinh hệ THPT thi đỗ tốt nghiệp đạt 99,8%, có 734 học sinh thi đỗ vào hệ đại học chính quy. Dự các kỳ thi học sinh giỏi bậc THCS, có bốn học sinh đoạt giải quốc gia; 107 học sinh đoạt giải cấp tỉnh... Huyện có thêm hai trường đạt chuẩn quốc gia.
Quế Võ là địa bàn có khu công nghiệp, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh, nhiều vấn đề xã hội phát sinh, đặt ra yêu cầu cao về chuyển dịch cơ cấu lao động. Khi tập thể Huyện ủy Quế Võ cùng đội ngũ cán bộ chủ chốt của huyện được kiện toàn, giữ vững nguyên tắc lãnh đạo, củng cố đoàn kết để khắc phục khuyết điểm, năng lực lãnh đạo điều hành được phát huy, các mặt công tác chuyển biến toàn diện. Nhiệm vụ an ninh - quốc phòng được củng cố và tăng cường. Ban Chỉ huy Quân sự huyện và Công an huyện đều đạt đơn vị Quyết thắng, nhận Cờ thi đua cấp Bộ. Kinh tế của huyện tăng trưởng ở mức hai con số, rõ nét nhất trong phát triển công nghiệp và dịch vụ. Tổng thu ngân sách trên địa bàn tăng từ 3 đến 5% so với hai năm trước. Năm 2014, huyện Quế Võ là đơn vị dẫn đầu Khối thi đua của tỉnh Bắc Ninh.
Thực tiễn của Ðảng bộ huyện Quế Võ, cũng như quá trình tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XI) tại Bắc Ninh cho thấy, chủ trương, chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi. Tuy nhiên, tổ chức thực hiện mà công tác cán bộ và kiểm tra, giám sát, thiếu đồng bộ, nhiều khiếm khuyết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực lãnh đạo. Cấp ủy và người đứng đầu có gương mẫu chấp hành nghiêm các nguyên tắc lãnh đạo, đề cao tính tự phê bình và phê bình mới đánh giá đúng năng lực và khuyết điểm của cán bộ, đảng viên để sửa chữa kịp thời, và từ đó mới phát huy được vai trò của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, các phong trào quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị.