Năm 2006, Công ty xếp hạng De Loitte & Touche LLP đã xếp Hà Nội đứng thứ ba trong số các thành phố có công suất phòng khách sạn cao nhất thế giới. Trên địa bàn thành phố hiện có hơn 516 cơ sở lưu trú du lịch gồm 12.894 phòng, trong đó có 181 khách sạn được xếp hạng gồm 8.562 phòng với tám khách sạn năm sao, sáu khách sạn bốn sao, 20 khách sạn ba sao.
Tuy nhiên, quy mô các khách sạn ở Hà Nội không lớn, số khách sạn có số phòng hơn 100 phòng và 50 phòng chỉ chiếm 3,63% và 8,87% tổng số cơ sở lưu trú. Chất lượng dịch vụ của khách sạn ngày càng được chú trọng. Hầu hết các khách sạn đều quan tâm nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, đổi mới trang thiết bị và quan tâm hơn đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề cho đội ngũ lao động. Nhiều khách sạn đã có chất lượng dịch vụ ngang tầm các nước du lịch phát triển trong khu vực.
Thời điểm hiện nay, công suất sử dụng buồng, phòng khách sạn ở Hà Nội đạt mức trung bình từ 85% đến hơn 95%. Yếu tố thời vụ giảm, gần như không còn mùa thấp điểm, cụ thể như vào tháng 5 và tháng 6 hằng năm là thời gian vắng khách của khách sạn, nhưng công suất sử dụng phòng của nhiều khách sạn vẫn đạt hơn 70%. Hà Nội có quy định chặt chẽ về các chỉ tiêu quy hoạch trong xây dựng tại những khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt như khu phố cổ. Chính vì vậy, số lượng khách sạn hai sao, quy mô khoảng 20 - 30 phòng, có khá nhiều và nằm chủ yếu trong khu vực nội thành cũ.
Do quy định về quy mô phòng trong tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn, cho nên mặc dù có chất lượng phòng cao, tương đương phòng ba sao ở châu Âu, nhưng số khách sạn này chỉ được xếp hạng hai sao tại Việt Nam. Nếu tính cả số lượng các loại phòng này, năm 2006 thì tổng số phòng chất lượng cao tại Hà Nội là khoảng 8.000 phòng.
Theo tính toán của ngành du lịch Hà Nội, vào năm 2010, thành phố có khả năng đón được mỗi năm hai triệu lượt du khách quốc tế và từ sáu đến bảy triệu lượt khách nội địa. Tuy nhiên, thách thức lớn đối với sự phát triển là du lịch Hà Nội đang rất thiếu cơ sở vật chất phục vụ du khách. Một trong số đó là hệ thống cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn Hà Nội. Ðể có thể đón được hai triệu lượt khách quốc tế thì thành phố còn thiếu khoảng 13 nghìn phòng khách sạn, đặc biệt là loại khách sạn cao cấp từ ba đến năm sao có quy mô lớn. Có nghĩa là mỗi năm Hà Nội sẽ thiếu khoảng từ 2.000 đến 3.000 phòng khách sạn, trong đó, phần lớn là thiếu các khách sạn từ ba sao trở lên, là loại khách sạn có quy mô đón được các đoàn khách lớn, có các dịch vụ bổ trợ phong phú phục vụ khách và có khả năng tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế lớn.
Trong bốn năm từ nay đến 2010, mỗi năm, thành phố sẽ cần có thêm 1.700 phòng khách sạn từ bốn đến năm sao, tương đương với việc phải xây thêm sáu, bảy khách sạn bốn-năm sao/năm, nếu tính theo quy mô phòng trung bình của khách sạn bốn - năm sao hiện nay. Số phòng còn lại sẽ do các nhà đầu tư thuộc các thành phần kinh tế xây dựng theo quy luật cung cầu của thị trường và có thể ở hạng trung bình, quy mô nhỏ hơn.
Nhận thức rõ nhu cầu về khách sạn đang ngày càng cao, việc thiếu hụt khách sạn, đặc biệt là khách sạn chất lượng cao sẽ ảnh hưởng đến sự tăng trưởng du lịch, cho nên thành phố cần tiến hành cùng lúc nhiều biện pháp để tăng cường hệ thống cơ sở lưu trú du lịch cả về chất và lượng.
Sở Du lịch thành phố hiện đang nghiên cứu, xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2020 và sau đó để nhìn nhận và định hướng quá trình đầu tư phát triển. Bên cạnh đó cần đôn đốc, nhắc nhở các chủ đầu tư thực hiện đúng tiến độ các dự án xây dựng khách sạn đang triển khai. Ðể đáp ứng nhu cầu về khách sạn cao cấp, TP Hà Nội đang thực hiện ban hành cơ chế ưu đãi, khuyến khích các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước đầu tư xây dựng khách sạn bốn -năm sao trên địa bàn Hà Nội. Chỉ đạo Sở Quy hoạch Kiến trúc, Tài nguyên - Môi trường - Nhà đất và Sở Kế hoạch và Ðầu tư lựa chọn những diện tích đất phù hợp đã quy hoạch tại các khu đô thị mới hoặc ở những vị trí khác phù hợp để xây dựng khách sạn trình UBND thành phố duyệt làm cơ sở kêu gọi các nhà đầu tư. Các quận, huyện cũng nên tự đề xuất các diện tích đất xây dựng khách sạn phù hợp với quy hoạch của địa phương, bao gồm các diện tích đất dành cho mục đích công cộng có thể xây dựng khách sạn tại các khu đô thị mới, đất thuộc quyền quản lý của quận, huyện. Nghiên cứu để dành một số vị trí có được sau khi di dời các nhà máy gây ô nhiễm ra khu vực ngoại thành để xây dựng khách sạn.
Những kết quả khởi động bước đầu đang mang lại các tín hiệu đáng mừng. Nếu trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2000, hầu như không có dự án nước ngoài mới về đầu tư khách sạn, thì nay tình hình đã thay đổi hẳn.
Chỉ trong khoảng thời gian ngắn đầu năm 2007, UBND thành phố Hà Nội đã ký quyết định cho phép năm chủ đầu tư trong nước, ngoài nước đầu tư xây khách sạn quy mô lớn, tổng số vốn đầu tư khoảng 1,242 tỷ USD với 2.200 phòng khách sạn năm sao. Phần lớn các khách sạn này được xây dựng tại các khu đô thị mới của quận Cầu Giấy, Thanh Xuân và huyện Từ Liêm, trong đó có hai dự án đạt mức đầu tư hơn 500 triệu USD. Một số dự án dừng lại từ những năm trước cũng được triển khai tiếp tục để nhanh chóng đưa vào hoạt động như các khách sạn: Intercontinental năm sao, Ðông Ðô ba sao của Tổng công ty Du lịch Hà Nội. Nhiều nhà đầu tư trong nước còn xây mới khách sạn bên cạnh việc đầu tư nâng cấp trang thiết bị hiện đại. Hướng đầu tư khách sạn cao cấp đã và đang đáp ứng phần nào yêu cầu tăng trưởng của du lịch thành phố trong thời gian tới.
