Hưng Yên: Tất cả ngôi mộ chưa xác định danh tính đều hy sinh trong kháng chiến chống Pháp

Cùng với cả nước, tỉnh Hưng Yên triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” bằng trách nhiệm, lương tâm và sự khẩn trương. Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, tranh thủ từng giờ, từng phút, bất kể mưa nắng để đưa các liệt sĩ trở về với đất mẹ, gia đình, với tên tuổi của mình.

Theo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh hiện có 77.155 liệt sĩ, 47.501 thương binh, 24.834 bệnh binh, 34.035 người nghi bị phơi nhiễm chất độc hóa học. Kết quả khảo sát trên địa bàn tỉnh có tổng cộng 230 nghĩa trang liệt sĩ.

Tổng số mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang là 30.302 mộ, trong đó mộ chưa xác định được danh tính cần lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN là 4.353 ngôi mộ, thuộc 153 nghĩa trang của 79 xã, phường. Tất cả ngôi mộ chưa xác định danh tính đều hy sinh trong kháng chiến chống Pháp.

Theo Đại tá Hoàng Văn Thanh, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hưng Yên, quá trình triển khai gặp không ít khó khăn chi phối như: Chiến dịch triển khai trong thời gian gấp, nội dung mới, chưa có tiền lệ.

Qua khảo sát và thực tế lấy mẫu, một số nghĩa trang được nâng cấp nhiều lần, kết cấu mộ phức tạp, xây dựng kiên cố, hài cốt liệt sĩ nằm sâu (có 2 đến 3 lớp vỏ mộ, địa hình thấp nhiều nước…), chất lượng hài cốt liệt sĩ được chôn cất nhiều năm đã bị phân hủy một phần, việc lựa chọn mẫu đủ tiêu chuẩn giám định ADN gặp nhiều khó khăn.

Chưa kể, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ chưa đồng bộ; cán bộ, nhân viên lần đầu thực hiện nhiệm vụ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc lấy mẫu,…

Vượt qua tất cả những khó khăn đó, quá trình triển khai Chiến dịch luôn được sự quan tâm lãnh đạo, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 3, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, các ban, sở, ngành; sự phối hợp có hiệu quả của các cấp ủy, chính quyền địa phương - nơi có nghĩa trang liệt sĩ cần lấy mẫu.

Qua thực tiễn triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ lấy mẫu được lựa chọn từ các đơn vị, cơ quan có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao, được tập huấn, bồi dưỡng nắm chắc chuyên môn.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp Sở Y tế chuẩn bị các phòng lưu trữ tạm thời mẫu hài cốt liệt sĩ tại 2 cơ sở Bệnh viện đa khoa tỉnh Hưng Yên và Bệnh viện Phổi Thái Bình để lưu mẫu theo đúng quy định.

Trong thời gian này, tỉnh Hưng Yên đang triển khai 2 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ gồm 15 tổ lấy mẫu, 2 tổ vận chuyển và bàn giao mẫu, 2 tổ bảo đảm an ninh, tuyên truyền, hậu cần, dân vận với quân số 71 người phục vụ quá trình thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu.

Đồng chí Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh chia sẻ: "Chưa bao giờ chúng ta có một đợt huy động tổng lực lớn như thế! Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc và chúng tôi xác định Chiến dịch 500 ngày đêm mang giá trị nhân văn cũng như ý nghĩa chính trị rất lớn. Sự kiện này thể hiện sự tri ân đối với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc".

Để việc lấy mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ bảo đảm yêu cầu đề ra, tỉnh dự kiến lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Hưng Nhân, xã Long Hưng làm trước, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin để rút kinh nghiệm trước khi triển khai làm ở các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, từ ngày 20-22/5/2026, các lực lượng liên quan đã tổ chức khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ theo đúng quy trình tập huấn kỹ thuật của Bộ Quốc phòng. Kết quả, đã lấy đủ 6/6 mẫu hài cốt liệt sĩ, hiện đang được lưu trữ tạm thời theo quy định để bàn giao về Viện Pháp y Quân đội. Sau khi lấy mẫu, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã phối hợp xã Long Hưng xây dựng, hoàn trả lại các phần mộ bảo đảm đúng thiết kế của nghĩa trang liệt sĩ.

Bắt đầu từ ngày 28/5, tỉnh Hưng Yên đồng loạt triển khai việc lấy mẫu mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ thuộc 79 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Được biết, hằng ngày lãnh đạo tỉnh Hưng Yên đều theo dõi, chỉ đạo sát sao công việc quan trọng này để làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện; đồng thời đề xuất, kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lấy mẫu sinh phẩm, đẩy nhanh tiến độ thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” trên địa bàn tỉnh.

Theo Thượng tá Bùi Văn Trung, Trưởng ban Chính sách, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hưng Yên, tính đến ngày 22/7, số nghĩa trang liệt sĩ đã hoàn thành lấy mẫu là 48 nghĩa trang thuộc 23 xã, phường; tổng số mộ đã khai quật lấy mẫu 1.446 mộ, trong đó đủ điều kiện lấy mẫu 1.219 mộ, không đủ điều kiện lấy mẫu 227 mộ. Số mẫu đã bàn giao về Viện Pháp y Quân đội là 955 mẫu và số mẫu hiện đang lưu tại phòng lưu mẫu tạm thời là 264 mẫu.

Để hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ theo đúng quy định của Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền đã yêu cầu Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, các sở, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân, giúp người dân hiểu rõ chủ trương đúng đắn, chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước đối với công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Các đơn vị cần tăng cường phối hợp cơ quan chuyên môn, tập trung nhân lực, phương tiện, chủ động khắc phục mọi khó khăn để bảo đảm tiến độ thực hiện theo kế hoạch đề ra. Việc lấy mẫu sinh phẩm phải được triển khai khoa học, chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình chuyên môn, chính xác, khách quan, giữ gìn sự trang nghiêm tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.