Hợp tác phát triển mới - thước đo sức sống của quan hệ Việt Nam-Angola

Đó là nhận định của Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức trong cuộc trao đổi với báo chí về thực trạng và triển vọng quan hệ song phương Việt Nam-Angola trước thềm Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 (diễn ra từ ngày 1-7/8/2026)

Việt Nam-Angola đang đứng trước những cơ hội phát triển mới

Trước hết, Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng, quan hệ Việt Nam-Angola có lịch sử hữu nghị đặc biệt, được xây dựng từ sự đồng cảm trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trải qua nhiều thập kỷ được vun đắp bằng sự tin cậy chính trị, quan hệ song phương Việt Nam-Angola trong giai đoạn hiện nay đang đứng trước những yêu cầu mới và mở ra những cơ hội phát triển mới.

Theo Đại sứ Dương Chính Chức, đây chính là thời điểm Việt Nam và Angola có nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy chuyển hóa nền tảng chính trị thành những kết quả hợp tác cụ thể về kinh tế, khoa học-công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Việc đẩy mạnh hợp tác song phương theo hướng trên là phù hợp với quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về việc đối ngoại phải góp phần mở rộng không gian phát triển của đất nước, đưa các nguồn lực bên ngoài phục vụ trực tiếp cho công cuộc phát triển.

Đại sứ Dương Chính Chức nhận định, Việt Nam và Angola đều bước vào giai đoạn phát triển mới. Việt Nam đang quyết tâm thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và 2045, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng. Angola cũng đang triển khai mạnh Chương trình Phát triển quốc gia giai đoạn 2023-2027, ưu tiên đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ, phát triển nông nghiệp, công nghiệp chế biến, hạ tầng, năng lượng và kinh tế số. Sự tương đồng về định hướng phát triển tạo ra cơ sở rất thuận lợi để hai nước mở rộng hợp tác.

Đánh giá cao vai trò và vị thế của Angola trong khu vực châu Phi, Đại sứ Dương Chính Chức khẳng định, vai trò của Angola tại châu Phi ngày càng nổi bật. Angola không chỉ là nền kinh tế lớn của khu vực miền nam châu Phi mà còn giữ vai trò quan trọng trong Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC), Cộng đồng Kinh tế các Quốc gia Trung Phi (ECCAS) và tham gia Khu vực thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA). Lợi thế đó sẽ mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam và Angola thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại - một trong những lĩnh vực trụ cột trong quan hệ song phương trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh lĩnh vực kinh tế-thương mại, Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng, nông-lâm nghiệp sẽ là lĩnh vực có khả năng tạo ra bước đột phá. Angola có hàng chục triệu hecta đất nông nghiệp có thể khai thác nhưng mỗi năm vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn lương thực, trong đó có gạo. Trong khi đó, Việt Nam có kinh nghiệm về giống, thủy lợi, cơ giới hóa, tổ chức sản xuất và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp.

“Đại sứ quán Việt Nam tại Angola đã phối hợp với bộ phụ trách nông nghiệp, lâm nghiệp hai nước thúc đẩy chương trình hợp tác phát triển lúa nước tại Angola. Đồng thời kết nối các viện nghiên cứu và chuyên gia hai bên, trước mắt sẽ qua các khuôn khổ của hợp tác Nam-Nam. Đây sẽ không chỉ là một dự án nông nghiệp, mà có thể trở thành biểu tượng mới của hợp tác Việt Nam-Angola trong giai đoạn phát triển mới”, Đại sứ Dương Chính Chức cho biết.

Theo Đại sứ Dương Chính Chức, một lĩnh vực khác mà Việt Nam và Angola còn rất nhiều dư địa hợp tác đó là khoa học-công nghệ và chuyển đổi số. Angola đang đầu tư mạnh vào hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hiện đại hóa quản trị nhà nước và phát triển nguồn nhân lực số. Việt Nam có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng chính phủ số, kinh tế số và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển. Nếu biết kết nối đúng đối tác và lựa chọn đúng dự án, đây sẽ là lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao cho quan hệ hai nước trong nhiều năm tới. FPT, Viettel…sẽ có thể là những ngọn hải đăng Việt Nam tại Angola trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, hợp tác về năng lượng, viễn thông, giáo dục nghề nghiệp, y tế, khai khoáng và logistics cũng rất triển vọng. Đặc biệt, Hành lang Lobito đang được đầu tư mạnh sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối của Angola với khu vực và quốc tế, mở ra thêm cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam.

Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng, trong giai đoạn mới, điều quan trọng không phải là mở rộng hợp tác trên thật nhiều lĩnh vực, mà là lựa chọn đúng những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng và lợi ích lâu dài cho cả hai bên. Theo Đại sứ, quan hệ chính trị là nền tảng, hợp tác phát triển mới là thước đo sức sống của quan hệ song phương Việt Nam-Angola.

Tiếp tục củng cố lòng tin chính trị, đưa quan hệ hợp tác Việt Nam-Angola thực chất và hiệu quả hơn

Lòng tin chính trị là điều kiện cần, nhưng hợp tác cùng phát triển mới là điều kiện đủ để quan hệ Việt Nam-Angola bước sang một giai đoạn mới. Mỗi dự án thành công, mỗi doanh nghiệp đầu tư hiệu quả, mỗi nhà khoa học cùng nghiên cứu, mỗi sinh viên được đào tạo hay mỗi người nông dân được hưởng lợi từ các chương trình hợp tác đều góp phần làm cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc trở nên sâu sắc và bền chặt hơn.

Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức

Thế giới đang chứng kiến những biến động sâu sắc. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn diễn biến ngày càng phức tạp; xung đột, bất ổn, chủ nghĩa bảo hộ, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và an ninh năng lượng tiếp tục đặt ra nhiều thách thức đối với các nước đang phát triển. Trong bối cảnh đó, những mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới phát triển bền vững càng trở nên có giá trị.

Đại sứ Dương Chính Chức một lần nữa khẳng định,Việt Nam và Angola có một lợi thế mà không phải cặp quan hệ song phương nào cũng có được. Đó là lịch sử đoàn kết, ủng hộ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Hai nước luôn duy trì sự tin cậy chính trị cao, thường xuyên ủng hộ nhau tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương, đồng thời cùng chia sẻ nhiều quan điểm về việc tôn trọng luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và đề cao chủ nghĩa đa phương.

Tuy nhiên, theo Đại sứ Dương Chính Chức, trong bối cảnh hiện nay, giữ gìn lòng tin chính trị thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là phải biến lòng tin ấy thành động lực phát triển. Đây cũng là tinh thần nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam thời gian qua. Đó là đối ngoại phải phục vụ phát triển, mở rộng không gian phát triển và huy động các nguồn lực bên ngoài cho đất nước.

Đối với quan hệ song phương Việt Nam-Angola, Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, lòng tin chính trị không chỉ được duy trì bằng những tuyên bố hữu nghị mà phải được bồi đắp liên tục bằng những lợi ích chung và những kết quả hợp tác cụ thể.

Để làm được điều đó, Việt Nam-Angola cần tiếp tục duy trì thường xuyên các hoạt động trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao. Trong năm 2026, quan hệ hai nước đang có nhiều tín hiệu tích cực với việc hai bên tích cực trao đổi các đoàn công tác và thúc đẩy nhiều chương trình hợp tác mới. Những cuộc tiếp xúc như vậy không chỉ mang ý nghĩa chính trị mà còn tạo động lực để các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước chủ động triển khai các chương trình hợp tác cụ thể.

Bên cạnh đó, Đại sứ Dương Chính Chức cho rằng, các cơ chế hợp tác hiện có cần được vận hành thực chất hơn. Các kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ, Tham vấn chính trị, hoặc các nhóm công tác chuyên ngành không những không chỉ nên họp định kỳ đúng hạn mà còn không chỉ dừng ở việc rà soát những nội dung đã làm, mà cần trở thành nơi hai bên cùng xác định những dự án ưu tiên, tháo gỡ các vướng mắc và theo dõi việc triển khai đến cùng. Giá trị của mỗi cơ chế hợp tác không nằm ở số lượng cuộc họp, mà ở số lượng vấn đề được giải quyết sau mỗi cuộc họp.

Một điểm rất đáng chú ý là Angola đang nổi lên như một trong những quốc gia có vai trò ngày càng quan trọng tại châu Phi. Không chỉ từng đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Liên minh châu Phi, Angola hiện còn tham gia tích cực vào các nỗ lực hòa giải và thúc đẩy ổn định tại khu vực Trung Phi và miền Nam châu Phi. Điều này mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam tăng cường trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp chặt chẽ hơn với Angola tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Việt Nam hoàn toàn có thể là cầu nối hiệu quả cho quan hệ, hợp tác ASEAN-AU.

Nhận định hợp tác đa phương sẽ ngày càng trở thành một trụ cột quan trọng của quan hệ song phương Việt Nam-Angola, Đại sứ Dương Chính Chức mong muốn tiếp tục phối hợp với Angola trong các vấn đề cùng quan tâm như phát triển bền vững, an ninh lương thực, ứng phó với biến đổi khí hậu, cải cách quản trị toàn cầu và nâng cao tiếng nói của các nước đang phát triển. Hai nước càng phối hợp hiệu quả trên các diễn đàn quốc tế thì lòng tin chính trị càng được củng cố.

Đại sứ Dương Chính Chức nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, hợp tác giữa Việt Nam và Angola cần chuyển mạnh từ mô hình "hỗ trợ phát triển" sang mô hình "cùng phát triển". Theo Đại sứ, điều Angola quan tâm hiện nay không chỉ là tiếp nhận kinh nghiệm, mà còn mong muốn cùng Việt Nam triển khai các dự án về nông nghiệp, chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp, khoa học-công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Khi hai bên cùng đầu tư nguồn lực, cùng chia sẻ lợi ích và cùng chịu trách nhiệm về kết quả, quan hệ song phương sẽ có nền tảng bền vững hơn rất nhiều.

“Lòng tin chính trị là điều kiện cần, nhưng hợp tác cùng phát triển mới là điều kiện đủ để quan hệ Việt Nam-Angola bước sang một giai đoạn mới. Mỗi dự án thành công, mỗi doanh nghiệp đầu tư hiệu quả, mỗi nhà khoa học cùng nghiên cứu, mỗi sinh viên được đào tạo hay mỗi người nông dân được hưởng lợi từ các chương trình hợp tác đều góp phần làm cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc trở nên sâu sắc và bền chặt hơn”, Đại sứ Dương Chính Chức chia sẻ.

Đại sứ Dương Chính Chức tin tưởng, với nền tảng hữu nghị đặc biệt được nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước Việt Nam-Angola dày công vun đắp, cùng quyết tâm lấy phát triển làm trọng tâm của hợp tác, Việt Nam và Angola hoàn toàn có cơ sở để đưa quan hệ song phương phát triển lên một tầm cao mới, không chỉ vì lợi ích của hai nước mà còn đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở châu Á, châu Phi cũng như trên thế giới.