Đại sứ Ito Naoki: Nhật Bản đồng hành, hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu cải cách trong kỷ nguyên mới

Nhân dịp kỷ niệm 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản (21/9/1973-21/9/2026), Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã chia sẻ những thông tin quan trọng về quan hệ song phương và những tiến triển hợp tác nổi bật thời gian qua.

Đại sứ Ito Naoki bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực trong quan hệ Việt Nam-Nhật Bản trong hơn nửa thế kỷ, nhấn mạnh hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực đang được triển khai thuận lợi trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới.

Một trong những hoạt động tiêu biểu trong dịp kỷ niệm năm nay được Đại sứ đề cập là việc công diễn vở nhạc kịch “Công nữ Anio”. Vào năm 2023, “Công nữ Anio” đã được dàn dựng và công diễn dưới hình thức opera tại cả Nhật Bản và Việt Nam. Đây là câu chuyện mang tính biểu tượng về mối quan hệ và sự gắn kết lịch sử giữa hai nước, và đã được công chúng đón nhận, đạt được thành công đáng kể.

Lần này, tác phẩm được chuyển thể sang hình thức nhạc kịch và bắt đầu công diễn tại tỉnh Kanagawa (Nhật Bản) từ thứ Bảy tuần trước. Dự kiến vào tháng 3 năm tới, vở nhạc kịch cũng sẽ được công diễn tại Nhà hát Hồ Gươm ở Hà Nội.

Bên cạnh đó, việc khánh thành Không gian Việt-Nhật tại Đại học Bách khoa Hà Nội cũng là một dấu ấn nổi bật, hướng tới thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp Nhật Bản và nhà trường, đặc biệt trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, đồng thời tạo địa điểm phục vụ giao lưu, nghiên cứu và trao đổi ý kiến.

Về kinh tế và đầu tư, Đại sứ Ito Naoki khẳng định, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ cải cách trong kỷ nguyên mới, Nhật Bản luôn ủng hộ, đồng hành và sẵn sàng hợp tác để góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện thành công mô hình tăng trưởng mới cũng như đạt được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Đại sứ cho biết, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hồi đầu tháng 5/2026, hai nước đã cùng chia sẻ nhận thức chung về tầm quan trọng của an ninh kinh tế và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, đồng thời thống nhất dưới hình thức một danh sách các lĩnh vực mà hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác nhằm hiện thực hóa những định hướng này.

Các lĩnh vực hợp tác bao gồm khoa học và công nghệ, chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng, khoáng sản quan trọng và an ninh lương thực, cùng một số lĩnh vực khác. Hiện nay, hai bên đang tích cực thúc đẩy các nỗ lực nhằm cụ thể hóa hợp tác trong những lĩnh vực đã nhất trí, qua đó đưa các định hướng chung thành những chương trình và hoạt động hợp tác cụ thể.

Theo đó, trong lĩnh vực bán dẫn, tính đến năm ngoái, hai bên đã thống nhất triển khai hợp tác nghiên cứu quốc tế giữa 5 cặp trường đại học trong khuôn khổ chương trình NEXUS. Hai bên đang xúc tiến hợp tác nghiên cứu đối với 10 đề tài mới giữa các trường đại học, dự kiến công bố vào mùa thu năm nay. Việc hợp tác nghiên cứu quốc tế cũng đang được lên kế hoạch mở rộng sang đợt 3, với mục tiêu tiếp nhận tổng cộng 250 học viên Việt Nam vào các chương trình đào tạo tiến sĩ sau đại học tại các trường đại học Nhật Bản.

Tại Trường Đại học Việt-Nhật, hiện có 106 học viên đang theo học Chương trình Công nghệ chip bán dẫn. Từ ngày 20 đến ngày 23/9 tới đây, Trường Đại học Việt-Nhật sẽ tổ chức Hội thảo bán dẫn Việt Nam-Nhật Bản, với sự tham gia của khoảng 150 đại biểu là các học giả, nhà nghiên cứu và đại diện cơ quan Chính phủ của hai nước. Sự kiện tạo cơ hội thúc đẩy kết nối, mở rộng hợp tác nghiên cứu chung, cũng như đẩy mạnh hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, qua đó đưa những hoạt động hợp tác cụ thể tiến triển hơn nữa.

“Trong khoảng một năm qua, với những bước tiến đáng kể, lĩnh vực bán dẫn đang ngày càng được cụ thể hóa và trở thành một trong những trụ cột hợp tác trong đổi mới sáng tạo giữa Nhật Bản và Việt Nam”, Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh.

Trong lĩnh vực chuyển dịch năng lượng, hai nước dự kiến triển khai 15 dự án thí điểm thuộc khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), với tổng quy mô khoảng 20 tỷ USD. Đại sứ nhắc lại phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại buổi đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản ngày 6/9 ở Huế về việc hoàn thiện thể chế để thúc đẩy các dự án phát điện sử dụng khí tự nhiên trong nước và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Về an ninh-quốc phòng, hai bên tích cực cụ thể hóa các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển, coi trọng việc triển khai Hỗ trợ An ninh chính thức (OSA). Chuyến thăm Nhật Bản tháng 7 vừa qua của Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang - chuyến thăm đầu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam sau 5 năm - đã đạt được thống nhất cao về việc hợp tác nghiên cứu, phát triển và sản xuất chung trang thiết bị quốc phòng. Đại diện Bộ Quốc phòng và doanh nghiệp Nhật Bản khẳng định sẽ tích cực tham gia Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam vào tháng 12 tới.

Giao lưu nhân dân cũng ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc khi trong 8 tháng đầu năm 2026, khách Việt Nam đến Nhật Bản đạt 505 nghìn lượt (tăng 5,4% so với cùng kỳ) và khách Nhật Bản đến Việt Nam đạt 589 nghìn lượt (tăng 9,2%), tạo cơ sở thực tế để đạt mục tiêu 2 triệu lượt khách hai chiều trước năm 2030.

Bên cạnh đó, hợp tác bảo vệ bản quyền và phát triển công nghiệp văn hóa được đẩy mạnh thông qua các hội thảo chuyên đề do Tổng cục Văn hóa Nhật Bản phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức.

Đại sứ Ito Naoki cho biết, trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 5/2026, Thủ tướng Takaichi Sanae đã mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sang thăm Nhật Bản trong năm nay. Đại sứ kỳ vọng chuyến thăm Nhật Bản của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam sẽ sớm được thực hiện, qua đó góp phần đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước trên cơ sở Đối tác chiến lược toàn diện tiếp tục được củng cố và phát triển hơn nữa trong thời gian tới.