Phần lớn người dân chưa có thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách
Tại Việt Nam, theo kết quả Điều tra Sức khỏe răng miệng toàn quốc lần thứ ba, hơn 90% người dân mắc các bệnh lý răng miệng ở các mức độ khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, chất lượng cuộc sống và năng suất lao động.
Thống kê cũng cho thấy hơn 85% trẻ em từ 6-8 tuổi bị sâu răng sữa; ở người trưởng thành và người cao tuổi, hơn 80% có sâu răng vĩnh viễn. Cùng đó, hơn 60% trẻ em và hơn 80% người lớn bị viêm lợi hoặc viêm quanh răng; hơn 30% người trưởng thành có túi mủ bệnh lý quanh chân răng, làm cho răng lung lay và đây cũng là ổ nhiễm khuẩn nguy hiểm.
Thực trạng này cho thấy việc phòng ngừa và kiểm tra sức khỏe răng miệng của người Việt vẫn chưa được coi trọng đúng mức, nhất là với trẻ em. Những con số này cũng nói lên một thực tế rất rõ ràng bệnh răng miệng không phải là vấn đề nhỏ của từng cá nhân, mà là một thách thức sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm đúng mức.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương, Chủ tịch Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam, sức khỏe răng miệng là một phần thiết yếu của sức khỏe tổng thể, vì vệ sinh răng miệng kém có thể dẫn đến nhiều vấn đề, bao gồm sâu răng, bệnh về lợi và thậm chí là các bệnh lý toàn thân như tim mạch và tiểu đường.
Trong khi đó, sâu răng ở trẻ không điều trị kịp thời dễ viêm tủy răng, hoại tử tủy. Tình trạng này còn gây các vấn đề như viêm xoang hàm, viêm hạch, viêm tủy xương... Sâu răng gây ảnh hưởng đến đời sống hằng ngày của trẻ trong việc ăn uống, giấc ngủ, tinh thần học tập.
Các chuyên gia nha khoa cảnh báo, nguyên nhân chính dẫn đến các vấn đề răng miệng do người dân còn thiếu nhận thức về chăm sóc răng miệng. Phần lớn người dân chưa có thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách dẫn đến tích tụ mảng bám và vi khuẩn gây hại cho răng. Đồng thời các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, các bệnh về răng miệng như sâu răng, viêm lợi, viêm quanh răng (nha chu)… là nguyên nhân chủ yếu gây mất răng sớm, ảnh hưởng đến sức khỏe. Trong khi nếu được phát hiện sớm, việc điều trị sẽ bớt tốn kém, hiệu quả điều trị tăng cao.
Thống kê từ Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương cho thấy, hơn 60% bệnh nhân chỉ tìm đến bác sĩ khi xuất hiện các triệu chứng như đau răng, viêm lợi hoặc sưng tấy, trong khi chỉ khoảng 10% người dân đi khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe răng miệng.
Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân tiếp cận điều trị giai đoạn trễ, dẫn đến không thể giữ được răng. Khi mất răng, các răng lân cận sẽ xô lệch, răng đối diện sẽ trồi, làm xáo trộn hệ thống nhai, ảnh hưởng khớp cắn, ảnh hưởng khớp thái dương hàm.
Nhiều quan niệm sai lầm cũng khiến tình trạng bệnh răng miệng gia tăng. Không ít người cho rằng chỉ cần đánh răng mỗi ngày là đủ để bảo vệ răng miệng, hoặc khi đau răng có thể tự mua thuốc uống. Một số phụ huynh lại nghĩ rằng răng sữa của trẻ rồi cũng sẽ thay nên sâu răng sữa không đáng lo ngại. Theo các chuyên gia, những suy nghĩ này hoàn toàn sai lầm.
Các chuyên gia nha khoa cho biết, việc phòng bệnh răng miệng không quá phức tạp nếu được thực hiện đúng cách ngay từ nhỏ. Trẻ em khi mọc răng sữa cần được cha mẹ hướng dẫn cách chải răng đúng, từ cách cầm bàn chải đến cách di chuyển bàn chải trên bề mặt răng. Thói quen này cần được duy trì thường xuyên để hình thành ý thức chăm sóc răng miệng lâu dài.
Ngoài việc chải răng đúng cách, người dân nên sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch mảng bám ở kẽ răng – nơi bàn chải khó tiếp cận. Đồng thời, cần hạn chế sử dụng tăm xỉa răng để tránh tổn thương nướu và kẽ răng.
Nhớ quy tắc "4 số 2" để giữ răng khỏe
Bệnh răng miệng đang trở thành nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất hiện nay. Nhưng điều đáng mừng là phần lớn các bệnh này đều có thể phòng ngừa được, nếu mỗi người dân có kiến thức đúng và duy trì những thói quen chăm sóc răng miệng khoa học.
Theo Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn, hiện nay hệ thống chuyên môn của ngành răng hàm mặt đã được chuẩn hóa với 360 quy trình kỹ thuật. Đồng thời, các y bác sĩ đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao trong phẫu thuật và chỉnh hình hàm mặt, góp phần nâng cao chất lượng điều trị.
Ở góc độ chiến lược, chăm sóc sức khỏe răng miệng không chỉ là một lĩnh vực chuyên môn riêng của ngành răng hàm mặt. Đó là một cấu phần quan trọng của y tế dự phòng và của hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Để cải thiện thực sự sức khỏe răng miệng của người dân, theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cần có sự chung tay của toàn xã hội. Cụ thể, các cơ quan quản lý cần tiếp tục quan tâm đầu tư cho các chương trình chăm sóc răng miệng cộng đồng. Các nhà trường cần giáo dục thói quen chăm sóc răng miệng cho học sinh ngay từ nhỏ. Quan trọng hơn hết, mỗi người dân hãy chủ động chăm sóc sức khỏe răng miệng cho bản thân và gia đình.
Ở góc độ chuyên môn, hướng dẫn, tư vấn và điều trị bệnh, các bác sĩ Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương cho rằng, sức khỏe răng miệng có liên quan mật thiết đến sức khỏe tổng thể, do vậy, việc chăm sóc răng cần được hình thành từ sớm và duy trì thường xuyên thông qua thói quen chải răng đúng cách và khám răng định kỳ.
Theo đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Cao Bính khuyến cáo người dân ghi nhớ “quy tắc 4 số 2” trong chăm sóc răng miệng, đó là: Đánh răng 2 lần mỗi ngày; chải răng ít nhất 2 phút; sau khi ăn 2 giờ nên đánh răng; khám răng 2 lần mỗi năm.
Ngoài ra, nên sử dụng kem đánh răng có chứa sodium fluoride (flo) để giúp bảo vệ và tăng cường độ chắc khỏe của răng.
Phó Giáo sư Bính lưu ý, nhiều người có thói quen đánh răng xong rồi ăn sáng, tuy nhiên, theo khuyến cáo mới nhất, để giúp răng chắc khỏe hơn, tốt nhất nên đánh răng sau khi ăn sáng, hoặc đánh răng trước bữa sáng và đánh lại sau đó khoảng 2 giờ. Nếu đánh răng xong rồi ăn ngay, lượng flo trong khoang miệng sẽ nhanh chóng bị cuốn trôi theo thức ăn, không kịp tồn tại trong nước bọt và thẩm thấu vào răng để phát huy tác dụng bảo vệ men răng.
