Hoàn thiện nền tảng, cải cách thực chất, kiến tạo phát triển mạnh mẽ hơn nữa

Sau khi nghe các ý kiến tham luận, kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương giải quyết dứt điểm ngay những nội dung thuộc thẩm quyền và đã đủ căn cứ pháp lý; những vấn đề cơ chế, chính sách cần sửa đổi hoặc vượt thẩm quyền phải đề xuất phương án xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất.

Thủ tướng yêu cầu Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), là đại diện doanh nghiệp, phải tập hợp các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp để gửi Chính phủ và các bộ, ngành; Văn phòng Chính phủ phải bổ sung vào phiên họp Chính phủ thường kỳ hằng tháng nội dung xử lý kiến nghị của các doanh nghiệp. Sau cuộc họp này, Thủ tướng cho biết sẽ chỉ đạo các Phó Thủ tướng Chính phủ tổ chức các cuộc họp chuyên đề với doanh nghiệp.

Thủ tướng nêu rõ, lũy kế đến hết tháng 6 năm 2026, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng quy mô vốn đăng ký đạt hơn 30 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động, cộng đồng doanh nghiệp đã khẳng định là lực lượng chủ yếu trong phát triển kinh tế, đóng góp 55% tổng thu ngân sách nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là kết quả tạo nền tảng quan trọng nhưng để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì bắt buộc chúng ta cần bước đột phá mạnh mẽ hơn, đặc biệt, cần phát huy vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu tàu, doanh nghiệp công nghệ cao trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để tạo năng suất mới, giá trị gia tăng mới và sức bật mới cho nền kinh tế.

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế: Đối với doanh nghiệp nhà nước, hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa tương xứng với tiềm năng, tiến độ đầu tư còn chậm, liên kết với doanh nghiệp tư nhân và FDI còn hạn chế; doanh nghiệp tư nhân chủ yếu nhỏ và vừa; năng lực vốn, quản trị, công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế; doanh nghiệp FDI liên kết nội địa lỏng lẻo, chuyển giao công nghệ và nội địa hóa chưa cao. Môi trường kinh doanh còn rào cản; thị trường vốn, lao động, khoa học công nghệ chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp chưa chủ động đóng góp cho việc hoàn thiện thể chế. Ý thức tuân thủ và chấp hành quy định của pháp luật còn chưa cao…

Đề cập các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ xác định việc hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tinh thần cốt lõi của hội nghị này là: Chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng, kiến tạo phát triển mạnh mẽ hơn nữa; từ đối thoại sang hành động quyết liệt; từ cam kết sang kết quả cụ thể, có địa chỉ, có thời hạn-tất cả hướng tới hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững.

Thủ tướng yêu cầu các ngành, các cấp hành động với tinh thần “khẩn trương-quyết liệt-hiệu quả-không né tránh-không đùn đẩy”. Kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt qua việc giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ sau:

Đối với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương: Thứ nhất, tiếp tục tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và cải cách thực chất thủ tục hành chính. Đây là cơ sở làm nền tảng cho kiến tạo phát triển thời gian tới. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện, trình Quốc hội Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi)… tại Kỳ họp tháng 8/2026.

Các bộ, ngành, địa phương chấm dứt các thủ tục chồng chéo; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất theo 11 Nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các lĩnh vực đủ điều kiện; đẩy nhanh số hóa, liên thông dữ liệu. Người đứng đầu các cơ quan phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm cá nhân nếu để hồ sơ quá hạn hoặc phát sinh thủ tục ngoài quy định; chuyển mạnh từ “tiền kiểm" sang "hậu kiểm”.

Thứ hai, khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh. Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan tiếp tục phát triển lành mạnh thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp; ưu tiên phát triển thị trường vốn trong nước làm kênh huy động vốn dài hạn. Khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026; thúc đẩy hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Bộ Tài chính, các địa phương tập trung tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về đất đai, thủ tục đầu tư; khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, không để đất đai, tài sản và nguồn lực tiếp tục bị lãng phí, hoàn thành trong quý III/2026. Các dự án phải có phương án cụ thể và phải được triển khai trên thực tế. Đồng thời, các bộ, ngành và chủ đầu tư xử lý hoàn thuế kịp thời, thanh quyết toán vốn đầu tư công và các nghĩa vụ thanh toán của Nhà nước; không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn do sự chậm trễ của cơ quan quản lý.

Ngân hàng Nhà nước tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, giữ nền tảng vĩ mô ổn định, kiểm soát tốt lạm phát; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng và điều hành hạn mức tăng trưởng tín dụng linh hoạt. Hoàn thành ngay trong tháng 7/2026 Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ ba, giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Theo đó, các bộ, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết; thực hiện quản lý rủi ro, giảm kiểm tra chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu. Mọi chính sách mới phải được đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ. Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính phối hợp VCCI đánh giá thực chất kiến nghị của các doanh nghiệp.

Bộ Công thương chủ trì đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiệu quả xúc tiến phải được đo bằng hợp đồng, đơn hàng và thị phần thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Thực hiện có hiệu quả Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế Go Global giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; khẩn trương đề xuất Chương trình “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026.

Thứ tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh. Đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới. Đặc biệt, cần xác định và phát huy vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt trong từng ngành, lĩnh vực then chốt trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số toàn diện, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuỗi giá trị số và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình phát triển doanh nghiệp tư nhân, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp một người; tạo điều kiện để hình thành nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế.

Yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành đúng tiến độ, hiệu quả Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Triển khai mạnh mẽ các sản phẩm công nghệ chiến lược; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, viện, trường. Tập trung phát triển nguồn nhân lực cao gắn với nhu cầu các doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp.

Thứ năm, phát huy vai trò của từng khu vực doanh nghiệp và tăng cường liên kết thực chất.

Doanh nghiệp nhà nước phải phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược; đi đầu trong đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải trở thành doanh nghiệp dẫn dắt thực thụ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Phương án sắp xếp doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 8/2026; Bộ Công thương xây dựng Đề án tái cấu trúc Tập đoàn EVN phù hợp thị trường điện cạnh tranh, báo cáo trong quý III/2026.

Doanh nghiệp tư nhân phải trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế; được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội đầu tư, đấu thầu và mua sắm công. Các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp công nghệ cao cần phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong tháng 7/2026: Bộ Tài chính trình Chính phủ dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi); Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) …

Thu hút đầu tư nước ngoài phải chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng; gắn ưu đãi đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tỷ lệ nội địa hóa và phát triển doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng. Bộ Tài chính khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 7/2026. Các bộ, ngành khẩn trương xây dựng, thực hiện cơ chế liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp thông qua các chương trình hợp tác, dự án, hợp đồng và đơn hàng cụ thể; lấy kết quả liên kết, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tạo ra trong nước làm thước đo hiệu quả, làm tiêu chí để có các chính sách khuyến khích và ưu đãi.

Thứ sáu, nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính. Thời gian qua, Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành cơ bản đầy đủ chủ trương, thể chế, chính sách tháo gỡ cơ bản các điểm nghẽn, cắt giảm quy mô lớn các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Theo đó, trong thời gian tới, cần tập trung vào hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển và công tác thực thi.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng và Chính phủ về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chờ hướng dẫn đối với những vấn đề pháp luật đã quy định rõ. Các cơ quan phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phải đánh giá việc thực hiện thường xuyên. Mọi khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền phải được xử lý kịp thời; trường hợp vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền ngay, không để kéo dài làm mất cơ hội đầu tư và phát triển của doanh nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Hiệp hội doanh nghiệp và VCCI, Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác tin cậy, lực lượng xung kích trong sự nghiệp phát triển đất nước. Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp:

Phát huy tinh thần tự chủ, tự lực, đổi mới sáng tạo; chủ động nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng vốn và năng lực cạnh tranh. Đặc biệt, phải tuân thủ nghiêm pháp luật, nâng cao trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và xây dựng văn hóa kinh doanh. Chủ động tham gia các chuỗi liên kết sản xuất, chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế; ưu tiên sử dụng nguyên liệu, linh kiện, dịch vụ và công nghệ trong nước.

Các doanh nghiệp nhà nước, nhất là các tập đoàn, tổng công ty lớn đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn, trọng điểm quốc gia, phát huy vai trò dẫn dắt trong đầu tư hạ tầng, ngành nền tảng, công nghiệp chiến lược, nghiên cứu và phát triển; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tham gia sâu hơn vào các dự án, chuỗi cung ứng và thị trường do doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt. Bộ Tài chính phải nghiên cứu các cơ chế giao trách nhiệm cho các doanh nghiệp nhà nước.

Các doanh nghiệp tư nhân cần chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, quản trị, chất lượng sản phẩm, năng lực tài chính và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Các tập đoàn tư nhân lớn cần phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, lan tỏa công nghệ và kỹ năng số, trở thành hạt nhân của chuỗi giá trị số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp FDI thực hiện tốt các cam kết về nội địa hóa, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển nhà cung ứng Việt Nam; chủ động đầu tư hình thành, mở rộng các trung tâm nghiên cứu và phát triển trung tâm thiết kế, đổi mới sáng tạo, đào tạo kỹ thuật và quản trị tại Việt Nam.

Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện Thông báo kết luận của hội nghị. Thông báo phải cụ thể hóa từng nhiệm vụ, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành, kết quả đầu ra và cơ chế theo dõi, đôn đốc, đánh giá.

Thủ tướng tin tưởng với sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta sẽ khơi thông hiệu quả mọi nguồn lực, biến khó khăn thành động lực, biến thách thức thành cơ hội, thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.