Xây dựng tổ dân phố, chung cư điện tử
Từ tháng 3-2017, nhà văn hóa Tổ dân phố 18, phường Gia Thụy (quận Long Biên) được đầu tư thêm một máy tính có đường truyền in-tơ-nét và máy scan. Tại đây, thường xuyên có một người túc trực, giúp đỡ người dân đến làm hồ sơ, giấy tờ, nhất là các thủ tục về khai sinh, khai tử, kết hôn... Đó là điểm giao dịch điện tử mà phường xây dựng dành cho các cư dân của chung cư HH1 và HH2. Thực hiện chương trình cải cách hành chính (CCHC), phường Gia Thụy đã chủ động đề xuất với UBND quận Long Biên xây dựng mô hình "chung cư điện tử". Chung cư HH1, HH2 gồm sáu tòa nhà, với hơn 320 hộ dân, phần lớn là cư dân trẻ, dưới 50 tuổi.
Đây là cơ sở thuận lợi để xây dựng mô hình chung cư điện tử. Chủ tịch UBND phường Gia Thụy Phạm Bạch Đằng cho biết: "Khi được đầu tư máy móc để thực hiện các thủ tục hành chính, người dân rất phấn khởi vì được giải quyết thủ tục nhanh gọn mà không tốn thời gian. Chúng tôi bố trí lực lượng tình nguyện hỗ trợ có chín người, gồm bí thư, tổ trưởng tổ dân phố và đại diện các đoàn thể ở khu dân cư. Từ thành công của mô hình này, phường Gia Thụy sẽ tiếp tục nhân rộng tại một số chung cư khác". Phường Giang Biên cũng là đơn vị tiên phong trong triển khai mô hình chung cư điện tử tại Khu đô thị (KĐT) Việt Hưng, và chuẩn bị khai trương một điểm giao dịch nữa vào đầu tháng 12.
Quận Thanh Xuân có tốc độ đô thị hóa cao, việc điện tử hóa thực hiện thủ tục hành chính đang dần đi vào đời sống, bắt đầu từ xây dựng mô hình khu dân cư, tổ dân phố điện tử tại phường Hạ Đình. Phường Hạ Đình đã chọn khu dân cư số 6 là nơi đầu tiên thí điểm xây dựng khu dân cư điện tử. Tại nhà sinh hoạt cộng đồng của khu dân cư, UBND phường cho đặt máy móc thiết bị, niêm yết các bộ thủ tục hành chính, quy trình thực hiện để người dân nắm rõ. Phường cũng tổ chức lực lượng tình nguyện viên hướng dẫn người dân chưa quen sử dụng máy tính để giải quyết thủ tục hành chính qua mạng. Đối với giấy kết hôn, sau khi đăng ký qua mạng, chính quyền sẽ cử người xuống trao giấy chứng nhận kết hôn vào đúng ngày hôn lễ.
Sau thành công của khu dân cư số 6, phường Hạ Đình đã nhân rộng mô hình khu dân cư điện tử sang khu dân cư số 7 và khu dân cư số 8. Ba khu dân cư này có năm tổ dân phố và gần 1.000 hộ dân. Bí thư Đảng ủy phường Hạ Đình Nguyễn Văn Minh cho biết: "Người dân rất ủng hộ cách làm này cho nên phần lớn hệ thống máy móc được các tổ chức, cá nhân đóng góp. Đó là thuận lợi lớn trong quá trình xây dựng khu dân cư điện tử. Từ những kinh nghiệm này, phường sẽ nhân rộng mô hình trong năm 2018". Sau phường Hạ Đình, phường Thanh Xuân Trung cũng đưa vào hoạt động một số khu dân cư điện tử.
Với những nỗ lực kể trên, quận Long Biên và quận Thanh Xuân đều nằm trong nhóm đầu về CCHC của thành phố. Đặc biệt là quận Long Biên, tính đến hết tháng 10-2017, toàn bộ hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính ở cấp phường và quận không bị quá hạn. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến ngày càng cao, DVCTT mức độ 3 và mức độ 4, tỷ lệ tiếp nhận và giải quyết trực tuyến cấp phường đạt 99,81%, cấp quận đạt 99,7%.
Tăng cường tính hiệu quả, thực chất
DVCTT là dịch vụ hành chính công của cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng in-tơ-nét. Tại Hà Nội, sau khi thử nghiệm thành công ở hai quận Nam Từ Liêm và Long Biên, từ giữa năm 2016, thành phố đã chính thức triển khai thực hiện DVCTT tại các quận, phường và hiện nay là mở rộng đến các huyện, xã trên toàn thành phố. Sau mỗi lượt triển khai, phạm vi, đối tượng, lĩnh vực thực hiện DVCTT ngày càng được mở rộng. Năm 2017, thành phố đã triển khai thêm 81 DVCTT, nâng tổng số DVCTT lên 451 dịch vụ (tăng 45% so với năm 2016); dự kiến hết năm 2017 đưa vào sử dụng thêm 154 dịch vụ mức độ 3, nâng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 đạt 32%.
Số lượng DVCTT ngày càng được mở rộng, giúp tỷ lệ hồ sơ giao dịch điện tử đạt kết quả cao. Riêng các thủ tục trong lĩnh vực tư pháp, có thời điểm nhiều quận như: Ba Đình, Long Biên, Bắc Từ Liêm đạt tỷ lệ 100% hồ sơ nộp trực tuyến. Các lĩnh vực khác như: đăng ký kinh doanh, thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, làm hộ chiếu phổ thông đều có tỷ lệ giao dịch qua mạng cao, từ 80% trở lên. Tuy nhiên, việc thực hiện cũng còn không ít vướng mắc.
Chủ tịch UBND phường Giang Biên Đặng Thúy Vân chia sẻ: "Chúng tôi vẫn huy động các tình nguyện viên túc trực để hướng dẫn người dân thực hiện các giao dịch. Các tình nguyện viên tuy nhiệt tình, nhưng cũng cần có kinh phí hỗ trợ. Đáng tiếc là trong công tác CCHC không cho phép chi cho nội dụng đó". Mặt khác, dù số lượng giao dịch thông qua DVCTT tại Hà Nội tăng dần, nhưng để đánh giá tính hiệu quả của chủ trương này, đã đến lúc các cơ quan chức năng cần tách biệt giữa tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến và tỷ lệ người dân tự làm trực tuyến tại nhà.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung nhấn mạnh: “Số thủ tục hành chính ở một quận tại Hà Nội rất lớn, nếu xây dựng trung tâm hành chính công tập trung sẽ không phù hợp. Vì vậy, thành phố tập trung triển khai bảo đảm điều kiện hạ tầng kỹ thuật, thiết bị đầu cuối để hỗ trợ công dân, doanh nghiệp tiếp cận và sử dụng dịch vụ công ngay tại nhà”. Thành phố đã và đang thực hiện đúng cam kết này. Tuy nhiên, làm thế nào để vận động người dân, doanh nghiệp tự nộp hồ sơ trực tuyến vẫn đang là bài toán khó đối với chính quyền các cấp.
(Còn nữa)
TỔ PVTT HÀ NỘI
Bài 1: Xây dựng nền hành chính hành động và phục vụ
Bài 2: Từng bước hiện đại hóa nền hành chính
(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 14-11-2017.
