Hiệu quả khi công khai bản án, quyết định có hiệu lực

Theo số liệu thống kê, vừa qua, Cổng TTĐT của Tòa án đã thu hút từ 2.000 đến 3.000 người truy cập/ngày; qua đó tiếp nhận nhiều ý kiến từ các chuyên gia, người dân tham gia bình luận, nhận xét, góp ý thiết thực về nội dung các bản án.

Theo Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán số 03/2017/NQ-HĐTP hướng dẫn về nguyên tắc, thủ tục công bố bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án, trách nhiệm của Tòa án trong việc công bố bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án tại địa chỉ https://congbobanan.toaan.gov.vn và Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Tiếp cận thông tin, các cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền tiếp nhận các thông tin của Tòa án; đồng thời, Tòa án có trách nhiệm công khai, minh bạch trong hoạt động của mình, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Các bản án, quyết định được công bố dựa trên nguyên tắc: Tuân theo quy định của pháp luật về bảo đảm an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tục, bí mật điều tra, bí mật công tác, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh; bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bảo vệ người dưới 18 tuổi; tôn trọng các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; việc công bố bản án, quyết định không được xâm phạm lợi ích nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân... Bản án, quyết định được công bố phải bảo đảm chính xác, kịp thời, tạo thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin. Theo trình tự, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, bản án, quyết định đó phải được công bố trên cổng thông tin điện tử của Tòa án, sau khi được mã hóa, số hóa.

Đây được xem như một bước chuyển biến quan trọng của ngành, là cơ chế hữu hiệu để người dân kiểm tra, giám sát hoạt động của Tòa án; góp phần nâng cao chất lượng hoạt động xét xử, chế độ trách nhiệm của thẩm phán, hội thẩm nhân dân.

Nhiều chuyên gia nhìn nhận, việc các bản án được công khai sẽ giúp các thẩm phán không ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ qua việc nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng những đánh giá khách quan của người dân về các bản án. Đây cũng là một trong những kênh tuyên truyền pháp luật hiệu quả, đưa pháp luật vào cuộc sống, giúp người dân nhận thức sâu sắc, về các hành vi trái với quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, các đương sự, cơ quan tố tụng, người dân, giới luật gia, luật sư, các nhà nghiên cứu chuyên ngành, đội ngũ báo chí có thể giám sát hoạt động xét xử của Tòa án.

Qua đó, những bản án có sai sót, yếu kém sẽ bộc lộ, các cơ quan chức năng sẽ tiếp thu, rút ra những bài học kinh nghiệm, phát hiện các thẩm phán yếu kém để tìm giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Tòa án; góp phần ngăn ngừa, hạn chế các hiện tượng tham nhũng, tiêu cực trong công tác xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, thúc đẩy tiến trình phát triển đất nước và hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế.