Hiểu đúng về miễn giấy phép xây dựng

Chủ trương này nhận được sự đồng tình của người dân, nhưng thực tế cho thấy, hiện vẫn còn không ít người hiểu chưa đầy đủ về phạm vi áp dụng của quy định mới.

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 277 triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở quá trình chuyển đổi số của Thủ đô, nhất là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, khắc phục tình trạng dữ liệu chưa bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, chưa được kết nối và tái sử dụng hiệu quả; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ chuyển đổi số và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Thành phố xác định 12 nhóm nhiệm vụ trọng tâm sẽ triển khai, trong đó có thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ. Chủ trương này nhận được sự đồng tình của nhiều người dân.

Anh Nguyễn Văn Mạnh, xã Đan Phượng, chia sẻ: Gia đình anh đang chuẩn bị để tháng 8 âm lịch khởi công xây dựng ngôi nhà ở. Anh đã tìm hiểu, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ xin giấy phép xây dựng và rất vui mừng khi biết công trình nhà ở của gia đình anh thuộc diện miễn phép xây dựng. Tuy nhiên, anh Mạnh còn băn khoăn khi khu đất của gia đình nằm ở trung tâm khu dân cư liệu có phát sinh gì không.

Theo ghi nhận của chúng tôi, ngay sau khi thành phố có chủ trương miễn giấy phép xây dựng, nhiều xã, phường đã chủ động rà soát hiện trạng, chuẩn bị điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện, nhưng chưa có hướng dẫn chuyên môn để thống nhất cách hiểu và thực hiện ngay từ giai đoạn đầu.

Trước đó, nhiều địa phương đã chủ động triển khai Luật Xây dựng 2025. Cụ thể, Khoản 2 Điều 43 quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng trong đó có công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m² hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong...

Tuy nhiên, pháp luật quy định rõ, các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực như khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Theo đại diện Ủy ban nhân dân xã Đan Phượng, sau khi rà soát các đồ án quy hoạch được phê duyệt và các quy định pháp luật khác đang được áp dụng trên địa bàn, các công trình cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m² đều nằm trong khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, không thuộc đối tượng được miễn giấy phép xây dựng.

Cùng quan điểm này, Ủy ban nhân dân xã Xuân Mai cũng cho biết, các công trình xây dựng cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m² trên địa bàn không thuộc đối tượng được miễn phép xây dựng sau khi rà soát các quy hoạch. Ủy ban nhân dân xã Xuân Mai chỉ đạo đơn vị chức năng cấp giấy phép xây dựng theo đúng quy định; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm.

Chủ trương miễn phép xây dựng của Hà Nội hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Xây dựng 2025. Tuy nhiên chính sách miễn giấy phép xây dựng không áp dụng đối với mọi công trình nhà ở riêng lẻ, mà phải căn cứ vào quy hoạch, quy chế quản lý kiến trúc và các điều kiện pháp lý theo quy định.

Ủy ban nhân dân thành phố cần chỉ đạo các cơ quan chức năng sớm có văn bản hướng dẫn để người dân hiểu và áp dụng đúng quy định này, bảo đảm vừa đơn giản thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho người dân xây dựng nhà ở, cải thiện chỗ ở, vừa giữ vững an toàn, trật tự xây dựng.