Những ngày này, những đống nguyên vật liệu, phế thải xây dựng phục vụ lát đá vỉa hè để ngổn ngang, bừa bãi, cả trên vỉa hè, dưới lòng đường Tôn Ðức Thắng đã được thu dọn. Anh Nguyễn Văn Minh, kinh doanh tại phố Tôn Ðức Thắng phản ánh: Khi biết tin vỉa hè được lát đá tự nhiên với tuổi thọ từ 50 đến 70 năm, những người kinh doanh tại đây rất phấn khởi. Tuy nhiên, quá trình thi công rất chậm trễ, nguyên vật liệu để bừa bãi, ảnh hưởng nghiêm trọng việc đi lại, kinh doanh buôn bán của các hộ dân. Việc thi công rất cẩu thả; nền đất không được san gạt phẳng và đầm chặt; lớp bê-tông xi-măng và vữa xi-măng đổ quá mỏng, lồi lõm, không bảo đảm kỹ thuật. Nếu chỉ làm qua loa như vậy mà đặt đá tự nhiên lên trên thì chỉ một thời gian ngắn vỉa hè sẽ bị bập bênh, hư hỏng. Vì thế, việc thành phố quyết định dừng lại để thanh tra, kiểm tra chất lượng thi công và yêu cầu các nhà thầu làm lại nếu chưa đúng kỹ thuật là rất cần thiết. Không riêng phố Tôn Ðức Thắng, vỉa hè nhiều tuyến phố khác đang lát đá cũng dừng lại, dọn dẹp phế thải xây dựng; che chắn nguyên vật liệu.
Theo đánh giá của UBND thành phố Hà Nội, chủ trương và thiết kế mẫu hè đường phố đô thị trên địa bàn thành phố đã được ban hành từ năm 2014, trong đó có hướng dẫn, bản vẽ thiết kế chi tiết, quy chuẩn, tiêu chuẩn chất lượng đối với từng loại vật liệu lát vỉa hè. Chỉ sử dụng vật liệu lát hè và bó vỉa là đá tự nhiên tại khu phố cổ, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, một số vị trí quan trọng thuộc khu phố cũ, khu trung tâm chính trị Ba Ðình, Hoàng thành Thăng Long, các khu vực quan trọng tại trung tâm các quận, thị xã. Thành phố giao nhiệm vụ cho UBND các quận, huyện, thị xã chỉ cải tạo vỉa hè bằng đá tự nhiên tại những vỉa hè đã xuống cấp, không bảo đảm chất lượng và đã được đầu tư đồng bộ, ổn định hạ tầng kỹ thuật, gồm cây xanh, hạ ngầm đường điện, cáp thông tin liên lạc, cấp thoát nước…; thực hiện quản lý nhà nước về chất lượng và bảo trì công trình cải tạo hè phố theo phân cấp.
Các quy định về thiết kế, xây dựng đã rõ ràng, nhưng công tác cải tạo, chỉnh trang vỉa hè còn nhiều hạn chế. UBND các quận, huyện, thị xã khi triển khai cải tạo, chỉnh trang vỉa hè đã hiểu sai chủ trương của thành phố. Khi thực hiện, hồ sơ thiết kế sơ sài, thiếu đánh giá nền đất hiện trạng, đánh giá hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, chiếu sáng, tủ điện, tải trọng hè để đưa ra kết cấu và vật liệu phù hợp. Công tác quản lý chất lượng, thi công thiếu chặt chẽ, chưa được kiểm tra, kiểm soát tốt. Ðáng chú ý, một số địa phương có biểu hiện đầu tư tràn lan. Sở Xây dựng và các sở, ngành còn thiếu trách nhiệm trong việc hướng dẫn, kiểm soát vật liệu lát hè và quản lý chất lượng công trình. Công tác thi công chậm trễ, gây nhếch nhác, mất vệ sinh đô thị; sau khi thi công không quản lý, bảo hành, bảo dưỡng đúng quy định, dẫn đến công trình nhanh chóng xuống cấp, hư hỏng.
Trước tình trạng nêu trên, UBND thành phố yêu cầu các quận, huyện, thị xã kiểm điểm, rút kinh nghiệm, rà soát làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm sai phạm trong công tác chỉ đạo, điều hành. Rà soát lại kế hoạch chỉnh trang vỉa hè, chỉ làm mới khi vỉa hè xuống cấp và chất lượng không bảo đảm, các trường hợp còn lại chỉ chỉnh trang. Phạm vi lát đá vỉa hè là ở một số quận nội thành, tập trung tại khu vực nội đô lịch sử, khu vực có ý nghĩa quan trọng, phục vụ du lịch. Ðối với các công trình đã và đang thi công, UBND các quận, huyện kiểm tra lại toàn bộ chất lượng công trình, nếu không bảo đảm yêu cầu cần làm lại, nghiệm thu theo đúng quy trình. Thành phố giao Sở Xây dựng đề xuất chấn chỉnh việc triển khai thực hiện chỉnh trang, lát đá vỉa hè của các quận, huyện, thị xã, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, đồng thời có hướng dẫn cụ thể công tác khảo sát, thiết kế, lựa chọn vật liệu và quy trình thi công, bảo đảm phù hợp các quy định và tình hình thực tế triển khai, báo cáo thành phố trong tháng 12.
