Giới thiệu truyện ngắn “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của cố nhà văn Ajdar Ibrahimov

Sự kiện do Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài nước Cộng hòa Azerbaijan, Đại sứ quán nước Cộng hòa Azerbaijan tại Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam phối hợp tổ chức.

Dự buổi lễ có ngài Shovgi Mehdizada - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Azerbaijan tại Việt Nam, ngài Fuad Muradov - Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài, đại diện lãnh đạo Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng đông đảo công chúng yêu điện ảnh.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Lê Thị Hà - Viện trưởng Viện Phim Việt Nam khẳng định, sự kiện là hoạt động ý nghĩa để tri ân những nghệ sĩ điện ảnh đã có đóng góp lớn cho ngành điện ảnh Việt Nam, đồng thời là sự kiện hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam do Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động, góp phần lan tỏa thói quen đọc sách như một giá trị sống, chuẩn mực văn hóa, là con đường hiệu quả để tiếp nhận tri thức, giá trị lịch sử.

Viện trưởng Viện Phim Việt Nam cũng đánh giá cao những nỗ lực của Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam trong việc kết nối lịch sử-văn hóa, tăng cường các dự án văn hóa chung, mang lại lợi ích chung cho hai nước.

Năm 1959, theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa Liên Xô, đạo diễn Ajdar Ibrahimov đã sang Việt Nam khi nền điện ảnh Việt Nam vẫn còn sơ khai. Ông đã tích cực đóng góp vào việc thành lập trường Điện ảnh Quốc gia ở Việt Nam, thực hiện công tác tuyển sinh, chọn được 53 sinh viên khóa 1 được nhận vào Trường Điện ảnh, được đào tạo và cấp bằng đạo diễn, diễn viên.

Ông tham gia giảng dạy, có vai trò trực tiếp định hình tư duy làm phim cho thế hệ nghệ sĩ Khóa 1; là người trực tiếp hướng dẫn 3 phim tốt nghiệp khóa 1 Trường Điện ảnh của Việt Nam gồm: “Con chim vành khuyên”, “Hai người lính” và “Một ngày đầu thu” (Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh là người dịch cho Đạo diễn Ajdar Ibrahimov trong thời gian hướng dẫn làm 3 phim tốt nghiệp này).

Trong 4 năm (từ năm 1959-1962), thời gian không dài, nhưng đạo diễn Ajdar Ibrahimov đã có công rất lớn cho sự phát triển văn hóa nghệ thuật của Việt Nam nói chung, cho ngành điện ảnh Việt Nam nói riêng. Dưới sự hướng dẫn của đạo diễn, 2 bộ phim là “Con chim vành khuyên” và phim “Hai người lính” đã ghi dấu ấn quốc tế, giành Giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary, Tiệp Khắc năm 1962. Những thành tích này là niềm tự hào và đánh dấu sự khởi đầu của điện ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Cũng tại buổi lễ, ông Fuad Muradov, Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài cho biết: “Cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của đạo diễn điện ảnh người Azerbaijan Ajdar Ibrahimov đã được dịch sang tiếng Việt theo sáng kiến của Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài.

Năm sau, Ủy ban sẽ kỷ niệm 25 năm ngày thành lập. Ủy ban sẽ tập trung vào việc hỗ trợ các hoạt động của cộng đồng người Azerbaijan ở nước ngoài, trong đó đặc biệt nhấn mạnh vào sự đóng góp tích cực của nhân dân kiều bào đối với mối quan hệ với các nước đối tác hữu nghị. Đồng thời, một trong những lĩnh vực thuộc trách nhiệm chính của chúng tôi là hỗ trợ các dự án bảo tồn di sản lịch sử với các nước bạn bè, nâng cao nhận thức của xã hội về những đóng góp lịch sử của nhân dân đất nước đối với mối quan hệ giữa Azerbaijan và các quốc gia khác”.

Tác phẩm “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” (xuất bản năm 1968) của Ajdar Ibrahimov là sự kết hợp tinh tế giữa truyện ngắn, bút ký và nhật ký. Với góc nhìn của một người bạn Azerbaijan thủy chung, ông đã tái hiện sinh động hình ảnh con người Việt Nam từ Chiến thắng Điện Biên Phủ đến những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Những trang viết của ông không chỉ kể về lịch sử mà còn là lời tri ân gửi tới những "bông hoa quý" của tài năng và tâm hồn Việt Nam.

Tác phẩm được chia làm hai phần với những tiêu đề đầy ám ảnh: “Những con hổ đã đánh thức tôi” và “Những quả bom đã đánh thức tôi”. Qua ngòi bút của Ajdar Ibrahimov, hiện thực khốc liệt của chiến tranh hiện lên cùng với sức mạnh bền bỉ, lòng dũng cảm của những con người bình dị , từ người nông dân đến người lính Quân đội nhân dân Việt Nam.

Điểm đặc biệt trong văn phong của ông là thủ pháp miêu tả phong cảnh như một sự phản ánh tâm lý. Thiên nhiên trong truyện không chỉ là bối cảnh mà còn “rung động” theo nỗi sợ hãi, sự chờ đợi và những phút bình yên mong manh giữa các trận bom. Đó là cái nhìn đầy thấu cảm của một người nghệ sĩ Azerbaijan đã gắn bó sâu sắc với đất nước và con người Việt Nam.

Việc tổ chức sự kiện tại Viện Phim Việt Nam mang ý nghĩa tri ân sâu sắc, bởi Ajdar Ibrahimov chính là người đã sống và làm việc tại Việt Nam từ năm 1959 đến 1962, góp công lớn trong việc thành lập Trường Điện ảnh Việt Nam. Những trang viết của ông chính là di sản tinh thần quý báu, nối liền quá khứ và hiện tại, giữa hai dân tộc cách xa về địa lý nhưng gần gũi về tâm hồn.

Bên cạnh hoạt động giới thiệu tập truyện ngắn, chương trình còn trình chiếu bộ phim kinh điển “Con chim vành khuyên”, cùng các hoạt động giao lưu, thảo luận, tặng sách. Qua đó, khán giả có dịp nhìn lại giai đoạn đầu của điện ảnh Việt Nam và tiếp cận những câu chuyện gắn với một trong những người đặt nền móng cho lĩnh vực này.