Sáng 28/8, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc trọng thể với sự tham dự của 489 đại biểu chính thức. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Tham dự Đại hội có nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội.
Khẳng định vai trò nòng cốt của đội ngũ trí thức
Phát biểu khai mạc Đại hội, Tiến sĩ khoa học Phan Xuân Dũng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa VIII cho biết: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, định hướng cho sự phát triển của Liên hiệp Hội Việt Nam và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong giai đoạn 2026-2031, giai đoạn đất nước tăng tốc thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.
Nhiệm kỳ vừa qua ghi dấu nhiều kết quả quan trọng. Công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ tiếp tục được tăng cường; hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào quá trình hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; các hoạt động nghiên cứu khoa học, phổ biến kiến thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, hợp tác quốc tế và tôn vinh trí thức được triển khai hiệu quả, tạo sức lan tỏa tích cực trong xã hội. Vị thế, uy tín và vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hệ thống chính trị và đời sống khoa học, công nghệ của đất nước tiếp tục được nâng cao.
Những kết quả đó là minh chứng sinh động cho tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Với chủ đề “Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đoàn kết-sáng tạo-đột phá-phát triển, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển giàu mạnh của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, Đại hội có nhiệm vụ đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội khóa VIII; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cho nhiệm kỳ 2026-2031; thảo luận, quyết nghị việc sửa đổi Điều lệ và những vấn đề quan trọng nhằm tiếp tục phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới của đất nước. Đại hội cũng sẽ lựa chọn, bầu ra Ban Chấp hành khóa IX, Ban Chấp hành sẽ bầu Đoàn Chủ tịch, Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký, Ban Kiểm tra, Trưởng Ban Kiểm tra gồm những đồng chí tiêu biểu về phẩm chất, trí tuệ, uy tín và năng lực để lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới.
Tiến sĩ khoa học Phan Xuân Dũng cho rằng, trong nhiệm kỳ VIII, bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đặc biệt là các chủ trương về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã nỗ lực đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực.
Đến hết tháng 7/2026, Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Cùng với việc củng cố tổ chức, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục mở rộng tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên nhiều ngành, lĩnh vực và địa bàn; quan tâm hơn tới trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.
Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn kiện, cơ chế, chính sách, dự án luật, chương trình, đề án, dự án quan trọng; cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan và thực tiễn phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách và ra quyết định của các cơ quan có thẩm quyền. Hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngày càng gắn với yêu cầu thực tiễn. Nhiều đề tài, dự án có tính ứng dụng cao, góp phần đưa tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất và đời sống.
Thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo vì một Việt Nam hùng cường
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các Đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi trọng vai trò của trí thức, từ đó, đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực, cùng các giai cấp, các tầng lớp nhân dân làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định “Phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu và của chính đội ngũ trí thức; là đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với các chiến lược phát triển quốc gia”.
Với vai trò là tổ chức Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, những năm qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước giao. Đặc biệt, trong nhiệm kỳ khóa XIII vừa qua, dù gặp không ít khó khăn, thách thức, nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước, sự hiệp thương, thống nhất hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đặc biệt là với tinh thần lao động sáng tạo, dấn thân, cống hiến, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ cả nước đã đạt được những kết quả khá toàn diện, ghi dấu ấn sâu sắc trên nhiều lĩnh vực.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã thực hiện tốt chức năng tập hợp, đoàn kết, phát huy tiềm năng trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, trí thức trong các doanh nghiệp, trường học, viện nghiên cứu. Qua đó, Liên hiệp Hội đã tạo dựng được môi trường cởi mở, dân chủ, tôn trọng sự sáng tạo, giúp trí thức yên tâm cống hiến.
Để hiện thực hóa các mục tiêu cụ thể mà Đại hội đã đề ra, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị: Liên hiệp Hội Việt Nam cần tập trung thực hiện tốt 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối chính trị, kiến tạo môi trường, tự do sáng tạo cho đội ngũ trí thức; quyết liệt chuyển đổi số toàn diện hệ thống, xây dựng hệ sinh thái số liên thông toàn quốc; nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng chuyển giao khoa học công nghệ; đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị, mỗi nhà khoa học, mỗi trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam hãy tiếp tục thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo, không ngừng học tập, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Quy tụ 489 đại biểu trí thức khoa học và công nghệ
Đại hội có sự tham dự của 489 đại biểu chính thức đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống. Trong đó, có 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm giáo sư, phó giáo sư, chiếm 19,22%.
Tại Đại hội, các đại biểu đã phát huy tinh thần dân chủ, đoàn kết, trách nhiệm, tiến hành bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, gồm 143 đồng chí. Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031.
Phát biểu nhận nhiệm vụ Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX nhấn mạnh, trong nhiệm kỳ 2026-2031, Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như: Đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức; tạo chuyển biến mạnh về chất lượng và hiệu quả hoạt động chuyên môn; tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và quản trị của toàn hệ thống; hoàn thiện quy chế, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và kết nối chuyên gia; nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, tăng cường kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu….
Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh khẳng định, nhiệm kỳ mới cần tạo được một tinh thần đổi mới thực chất, bắt đầu từ cách tổ chức công việc, cách tập hợp trí thức, cách lắng nghe các nhà khoa học và cách đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến với các cơ quan có trách nhiệm. Giá trị lớn nhất của Liên hiệp Hội Việt Nam chính là con người, là trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức. Vì vậy, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội.
