Giáo dục An Giang khẳng định vị thế và bức phá

Vị thế mới trên bản đồ giáo dục

Nhìn lại chặng đường 5 năm qua, giáo dục An Giang không còn bó hẹp trong những thành tích mang tính cục bộ. Dưới sự lãnh đạo sát sao của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh, chất lượng giáo dục nơi đây đã có sự chuyển mình mạnh mẽ cả về diện rộng lẫn chiều sâu.

Những con số thống kê chính là minh chứng đanh thép nhất cho sự bứt phá này. Tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông và trung học cơ sở của tỉnh luôn giữ vững ở mức trên 99%. Đáng chú ý, điểm trung bình thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia của An Giang thường xuyên ghi tên mình vào nhóm 10 tỉnh, thành cao nhất cả nước. Đây là một thành tích vượt trội, phá vỡ định kiến về chất lượng giáo dục tại các tỉnh biên giới, sông nước miền Tây.

Không chỉ dừng lại ở giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn của An Giang cũng ghi dấu ấn đậm nét trên đấu trường quốc gia và quốc tế. Tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2024-2025, tỉnh đã gặt hái 84 giải (trong đó có 12 giải Nhì), xác lập vị trí thứ nhất về số lượng và thứ hai về chất lượng giải trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Hơn cả những giải thưởng lý thuyết, tinh thần sáng tạo của học sinh An Giang đã “vươn ra biển lớn”. Những dự án mang tính ứng dụng cao như “Nhựa sinh học từ tinh bột huyền”, hay “Hydrogel từ cao chiết hồng sim” không chỉ đoạt giải quốc gia mà còn tự hào đại diện Việt Nam tranh tài tại Hội thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế (ISEF) tại Hoa Kỳ. Đó là minh chứng cho một thế hệ học sinh không chỉ giỏi kiến thức mà còn nhạy bén với các vấn đề thời đại.

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang, để có được những quả ngọt ấy, An Giang đã kiên trì đầu tư vào hai yếu tố cốt lõi: Con người và cơ sở vật chất. Hiện nay, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia tại tỉnh đã tăng lên gần 60%, vượt chỉ tiêu đề ra. Hệ thống phòng học, thiết bị dạy học được kiên cố hóa và hiện đại hóa theo hướng chuẩn hóa, tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện.

Đội ngũ nhà giáo-“linh hồn” của công cuộc đổi mới được đặc biệt quan tâm. Với gần 50.000 viên chức, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn theo Luật Giáo dục 2019 đạt trên 92%, riêng cấp trung học phổ thông là 100%. Tại các ngôi trường mang tính biểu tượng như trung học phổ thông chuyên Thoại Ngọc Hầu, tỷ lệ giáo viên có trình độ sau đại học đạt tới hơn 72%; tại trung học phổ thông chuyên Thủ Khoa Nghĩa là trên 55%. Đây chính là nguồn lực trình độ cao, sẵn sàng đáp ứng những yêu cầu khắt khe của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đặc biệt, trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, An Giang đã thể hiện vai trò tiên phong khi triển khai 100% học bạ số cấp tiểu học và dịch vụ công trực tuyến. Trung tâm điều hành giáo dục thông minh (IOC EDU) đi vào hoạt động từ năm 2022 đã giúp kết nối dữ liệu toàn ngành, minh bạch hóa quản lý. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) qua chatbot ROBOKI AI hay nền tảng Khan Academy Vietnam đã giúp thu hẹp khoảng cách tri thức, mang lại cơ hội học tập công bằng cho học sinh vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.

Khát vọng bứt phá

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang, bức tranh giáo dục An Giang không chỉ có màu hồng. Để tiến xa hơn, ngành giáo dục tỉnh nhà đang thẳng thắn đối mặt với những thách thức nội tại. Cơ sở vật chất ở một số khu vực khó khăn vẫn còn xuống cấp, chưa đồng đều giữa thành thị và nông thôn. Việc triển khai dạy học 2 buổi/ngày ở cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông vẫn gặp khó do thiếu phòng học bộ môn và áp lực về kinh phí đầu tư.

Một vấn đề đáng lo ngại khác là tỷ lệ huy động trẻ nhà trẻ và mẫu giáo 3-4 tuổi ra lớp vẫn thấp hơn trung bình cả nước, đặc biệt tại địa bàn biển, đảo như Thổ Châu, Tiên Hải, hay các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ngoài ra, việc chuyển đổi tư duy từ “dạy theo sách” sang “dạy theo năng lực” của một bộ phận giáo viên vẫn còn lúng túng, đòi hỏi những cú hích mạnh mẽ hơn về đào tạo và bồi dưỡng chuyên sâu.

Đứng trước kỷ nguyên mới, ông Trần Quang Bảo cho hay, ngành giáo dục An Giang không bằng lòng với những gì đã có. Một tầm nhìn đến năm 2030 và xa hơn đã được định hình với 7 nhóm giải pháp đột phá. Cụ thể: Đổi mới tư duy và truyền thông; Ưu tiên huy động trẻ đến trường; Nâng cao chất lượng chuyên môn; Đột phá chuyển đổi số; Phát triển đội ngũ “tinh nhuệ”; Hiện đại hóa hạ tầng; Cơ chế phối hợp liên ngành.

Theo đó, tỉnh tiếp tục nâng cao nhận thức để cả hệ thống chính trị vào cuộc, coi giáo dục là trách nhiệm chung của toàn xã hội thay vì chỉ riêng ngành giáo dục. Địa phương ban hành chính sách ưu đãi thu hút giáo viên mầm non, đặc biệt là tại các vùng khó khăn để nâng cao tỷ lệ huy động trẻ 3-4 tuổi. An Giang áp dụng phương pháp hiện đại, mở rộng các lớp chuyên khối STEM/STEAM và từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong học đường. Địa phương quyết tâm trở thành đơn vị đi đầu trong quản trị giáo dục thông minh và phát triển mô hình trường học số, kho học liệu số dùng chung.

Ngành giáo dục An Giang tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng Đề án nâng cao chất lượng đội ngũ giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2045, đảm bảo đủ biên chế và chú trọng đào tạo sau đại học. Ưu tiên đầu tư cho vùng sâu, vùng xa và các phòng thực hành STEM, xây dựng môi trường học tập “Xanh-Sạch-Đẹp-An toàn”. Cạnh đó, ngành tiếp tục tham mưu tháo gỡ “điểm nghẽn” thể chế, đẩy mạnh tự chủ giáo dục và tạo ra hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho học sinh.

Giáo dục không chỉ là quốc sách hàng đầu, mà phải thực sự là động lực tăng trưởng bền vững của mỗi địa phương. Triết lý ấy đang được hiện thực hóa tại An Giang thông qua chuyên đề “Giáo dục đạo đức học sinh” và mô hình “Trường học hạnh phúc”. Đích đến cuối cùng không chỉ là những bảng điểm rạng danh, mà là hình thành nên những thế hệ công dân toàn cầu: có trách nhiệm, biết yêu thương và sở hữu kỹ năng sống vững vàng.

Thành công của giáo dục An Giang trong thời gian qua là minh chứng cho tinh thần “đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm”. Với những giải pháp đồng bộ và khát vọng bứt phá, tin rằng giáo dục An Giang sẽ tiếp tục là bệ phóng vững chắc, đóng góp vào sự phồn vinh của quê hương Chủ tịch Tôn Đức Thắng và sự phát triển chung của đất nước.