Giá xe ô-tô sẽ thay đổi thế nào sau năm 2005?

Cuối năm 2004, tâm lý của phần lớn người tiêu dùng trong nước đều mong muốn mua hoặc đăng ký được tiêu chuẩn ô-tô của các liên doanh trong nước vì sợ sang 2005, xe ô-tô sẽ tăng giá khiến xe mới rất khó mua, xe cũ cũng được thể tăng giá.

Người cần xe ô-tô phải xếp hàng, đặt chỗ cực kỳ khó khăn, các liên doanh phải sản xuất tăng giờ, tăng ca, bán hàng không phải tiếp thị cũng chẳng cần khuyến mại mà vẫn không có xe để bán. Thậm chí, cùng thời điểm này năm ngoái còn xuất hiện những chiêu bán “suất xe mới” với giá từ 500 đến vài ngàn USD/đầu xe mới, khiến người có nhu cầu thực sự rất bức xúc nhưng vẫn phải chấp nhận vì sợ xe tăng giá.

Nhưng năm nay, vẫn thị trường rộng lớn đó, với nhiều chủng loại xe mới rất hấp dẫn hơn nhiều, nhưng nhân viên bán hàng, marketing “đau đầu” tìm mọi nguồn khách mà lượng xe bán ra của cả VAMA (chỉ tính 11 thành viên cũ) so với cùng kỳ 2004 chỉ đạt con số 69% (3.358 xe).

Cân nhắc chờ thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) xe nhập khẩu xuống 50%

Đây là tâm lý rất lớn, là rào cản khó vượt qua khi cá nhân hay tổ chức có ý định đầu tư mua ô-tô trong nước.

Họ lập luận rằng nếu như một chiếc Toyota Altis nhập khẩu về Việt Nam được áp dụng thuế TTĐB là 50% thì giá thành cũng chỉ nhỉnh hơn xe liên doanh một chút khiến cho ai cũng phải tính lại.

Nhưng nếu như tính toán lại thì sẽ thấy điều đó là rất phi kinh tế, vì xe nhập khẩu năm 2006 nếu được áp dụng biểu thuế NK và TTĐB mới thì một chiếc xe 5 chỗ ở nước ngoài có giá 15.000 USD nhập về Việt Nam được ước tính tối thiểu có giá là 55.000 USD sau khi đã hoàn thành các khoản thuế.

Tất nhiên ai cũng hiểu chất lượng của xe nhập khẩu cao hơn so với xe lắp ráp trong nước, nhưng với độ vênh giữa giá thành của hai dòng xe liên doanh và nhập khẩu đã làm người ta phải chọn phương án “ta về ta tắm ao ta” mà thôi.

Có ý kiến khác cho rằng: năm 2006 thuế xe NK giảm đi thì các DN sẽ đua nhau nhập xe về Việt Nam, họ tin rằng bằng cách này cách khác sẽ có DN khai thấp được giá thành xe từ nước ngoài, qua đó sẽ phải chịu ít thuế NK hơn và giá thành xe sẽ rẻ hơn nhiều.

Điều này đã được thanh tra của Tổng cục Hải quan và Tổng cục thuế tính đến và sẽ có biểu thuế thích hợp cho từng loại xe, nhóm xe phổ biến trên thế giới cũng như mức thuế NK cho từng mặt hàng mà DN nhập khẩu phải trả cho Nhà nước, bất luận DN mua bao nhiêu tiền.

Trường hợp DN chứng minh được ô-tô của họ mua ở nước ngoài giá rất rẻ thì cơ quan chức năng khó có thể chấp nhận. Hơn ai hết Tổng cục Hải quan và Tổng cục thuế biết việc năm 2004 và đầu 2005, có một số DN khai rất thấp trị giá xe của họ NK về Việt Nam (nhưng trên thực tế DN đã chứng minh được đó là giá mua thật) nên nhà chức năng đành “ngậm bồ hòn làm ngọt” khi nhìn thấy tờ khai hải quan một chiếc NISSAN 1.8 đời 2003 mới 100% chỉ mua có 8.000 USD, hay SUZUKI VITARA GRAND cũng được nhập về với giá 9.000 USD...

Ông Nguyễn Sinh Hùng - Bộ trưởng Tài chính cho biết: Chính phủ đã đề xuất mức thuế suất và thuế TTĐB sẽ áp dụng chung cho xe nhập khẩu và xe sản xuất lắp ráp trong nước đối với xe 5 chỗ trở xuống là 50%. Đa số các thành viên trong Uỷ ban kinh tế và ngân sách của Quốc hội đã nhất trí với đề nghị này.

Ngay sau đó, VAMA đã thông báo giá bán lẻ ô-tô sản xuất và lắp ráp trong nước sẽ tăng lên từ ngày 1-1-2006 do thuế TTĐB tăng lên từ 40% thành 50% cho xe dưới 5 chỗ, 25% lên 30% cho xe từ 6 đến 15 chỗ, 12,5% lên 15% đối với xe 16 đến 23 chỗ. Đây là mức thuế được xem là tương đương với Thái-lan, Philippines và thấp hơn Malaysia.

Kinh nghiệm của những nước có nền công nghiệp ô-tô phát triển cho thấy: với việc hạ thuế TTĐB với xe NK xuống 50% thì các loại xe được lắp ráp trong nước sẽ vẫn giữ được ưu thế hơn vì giá thành của dòng xe NK nguyên chiếc nếu được áp thuế chính xác bởi cơ quan hải quan thì giá thành sau thuế vẫn còn quá cao so với loại xe tương đương trong nước cho dù chất lượng xe nội địa còn thua kém.

Người trong cuộc nói gì?

So với năm ngoái, thị trường ô-tô trong nước có rất nhiều thuận lợi, nhiều lựa chọn, khuyến mãi hấp dẫn hơn nhưng sức mua thì còn quá kém. Đã có nhiều DN tư nhân chuyên kinh doanh lĩnh vực xe hơi đã thở ngắn than dài muốn bỏ cuộc vì đã đối mặt với những khó khăn, đòi hỏi vốn lớn cũng như lòng kiên trì cao.

Anh Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng kinh doanh của Công ty Thiên Hoà-Hà Nội (đơn vị chuyên cung cấp xe máy công trình và ô-tô) cho biết: “Nhìn vào sức mua ô-tô năm nay thì nhiều DN tư nhân như chúng tôi có lẽ sẽ phải đóng cửa, chuyển mặt hàng kinh doanh vì quá ế. Chúng tôi phải dùng lãi của mảng máy công trình để cân đối phần lỗ của mảng ô-tô. Sắp hết năm 2005 nhưng năm nay thực sự là một năm khó khăn, nếu không nói là lỗ vốn đối với DN chúng tôi”.

Đúng là khó khăn chung với nhiều DN tư nhân khi ô-tô nhập về mà không bán được. Ông Nguyễn Đức Hiệp - Phó giám đốc Công ty TNHH ô-tô Hà Nội cho biết: “Đã là công ty tư nhân thì 100% các đơn vị đều phải đi vay ngân hàng hoặc huy động các nguồn vốn khác nhưng tất cả đều phải trả lãi, chúng tôi không thể hình dung được năm nay người tiêu dùng lại e dè khi quyết định mua xe ô-tô đến thế, mặc dù năm sau xe ô-tô dạng CKD sẽ đắt hơn năm nay. Hàng chục chiếc xe để bụi mà không bán được, đọng hàng chục tỷ đồng tiền vốn, chỉ trả tiền lãi hàng tháng đã rất mệt mỏi chưa kể các chi phí khác”.

Vậy còn người tiêu dùng, họ nói gì? Bà Huỳnh Hồng Hoa, ở 12a Lý Nam Đế - Hà Nội, người đang chuẩn bị đổi ô-tô - cho biết: “Hai năm một lần, gia đình tôi thường đổi xe ô-tô, nhưng năm nay có lẽ sẽ phải bỏ thói quen này vì giá xe như “hoả mù”, không biết tin vào hãng xe hay tin báo chí, truyền hình. Nơi này nói tăng, nơi kia nói giảm, nhưng với tư cách khách hàng, tôi vẫn tin vào thông tin đại chúng hơn bởi dù sao họ cũng nói khách quan hơn mấy nhà buôn”.

Một đại diện của Công ty Mercedes-Benz Việt Nam nói: “Nếu như năm 2003 là một năm thành công thì năm nay là một năm không như mong đợi, sản lượng xe bán ra năm nay cũng ít hơn hẳn so với cùng kỳ các năm. Nếu chúng tôi không phải là một tập đoàn lớn thì các hoạt động kinh doanh ở Việt Nam đã phải điều chỉnh lại, hy vọng sang năm chính sách thuế ổn định dù xe trong nước tăng giá thêm do thuế TTĐB thì hãng chúng tôi sẽ dẫn đầu trong các dòng xe hạng sang ở Việt Nam”.

Những ý kiến trên khẳng định một điều, đó là: người dân cũng như nhà kinh doanh tuy vẫn hiểu năm 2006 thuế TTĐB của xe trong nước CKD và xe nhập khẩu CBU áp dụng cho xe từ 5 chỗ ngồi trở xuống sẽ bằng nhau ở mức 50%, nhưng họ vẫn muốn chờ đợi một đột biến bất ngờ nào đó về giá cả cho ô-tô trong năm mới. Giá xe trong nước sẽ tăng thêm khoảng 10%, giá xe NK cũng sẽ rẻ đi chút ít nhưng chắc chắn không đủ sức nặng để gạt xe sản xuất, lắp ráp trong nước ra ngoài cuộc chơi.