“Gạo thơm Điện Biên là món quà ưa thích nhất của du khách trong và ngoài nước mỗi khi lên thăm quan thành phố ở vùng Tây Bắc này. Sở dĩ như vậy là vì, gạo đặc sản Điện Biên đã nức tiếng cả nước từ nhiều năm nay", ông Bùi Viết Bính - Phó chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho biết.
Sản lượng lúa gạo toàn tỉnh Điện Biên liên tục tăng trong thời gian qua. Số lượng gạo không những cung cấp đủ cho nhu cầu địa phương mà còn bán về xuôi và xuất khẩu sang Lào.
Theo ông Bính, bằng nhiều kênh phân phối khác nhau, gạo thơm Điện Biên giờ đã có mặt tại nhiều nơi trong nước và đã trở thành thương hiệu được nhiều người tiêu dùng ưa thích.
Toàn tỉnh Điện Biên hiện có khoảng 32 ngàn ha sản xuất lúa, tập trung chủ yếu tại cánh đồng Mường Thanh (rộng khoảng 12 ngàn ha) và một số khu vực tại huyện Tủa Chùa, huyện Điện Biên Đông.
Gạo thơm Điện Biên hiện gồm có giống bản địa và giống mới được ứng dụng thành công (như: tẻ thơm, tám thơm, nếp thơm…). Những loại gạo này hiện được biết đến như là một trong những loại gạo đặc sản ngon nhất Việt Nam hiện nay.
Hiệu quả từ sự hợp tác “bốn nhà”
Ông Phạm Minh Đức - Giám đốc công ty cổ phần Việt - Đức cho biết, gạo đặc sản Điện Biên không những được người tiêu dùng trong nước ưa thích mà còn được một số thị trường ngoài nước chấp nhận. Mới đây, lô gạo thơm Điện Biên (khoảng 200 tấn) vừa được xuất khẩu sang Nga và nhận được những tín hiệu rất khả quan.
Các chuyên gia Tổ chức phát triển Hà Lan với Dự án phân tích chuỗi giá trị gạo Điện Biên khi được hỏi cho rằng, người tiêu dùng ngày càng có nhu cầu cao hơn về chất lượng và họ sẵn sàng trả giá để có những loại gạo ưng ý, nhất là vào những dịp lễ, Tết.
Tại các khu vực thành thị, tầng lớp “trung lưu” ngày càng tăng, đây là nhóm tiêu dùng lớn và họ sẵn sàng mua với giá cao. Hơn nữa, nhu cầu dùng sản phẩm sạch, không có dư lượng thuốc kháng sinh… đang được nhiều người dân quan tâm.
“Việc hợp tác giữa “bốn nhà” (UBND tỉnh Điện Biên, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, công ty Việt - Đức, người nông dân) để phát triển gạo đặc sản Điện Biên chắc chắn đem lại nhiều lợi ích to lớn” - một chuyên gia Hà Lan nhận định.
Tiến sĩ Trần Duy Quý - Phó giám đốc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam khẳng định, Điện Biên là nơi có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với phát triển lúa chất lượng cao.
Tại đây, người dân cũng đang bảo tồn và sản xuất nhiều loại giống bản địa quý, một số giống mới cũng đã được ứng dụng thành công mang lại cho Điện Biên nhiều giống gạo ngon, có chất lượng. UBND tỉnh Điện Biên cho biết, sau khi giai đoạn thử nghiệm thành công, Dự án phát triển gạo đặc sản Điện Biên sẽ tiếp tục mở rộng, trồng thêm trên quy mô 200 ha.
Theo nhận định của lãnh đạo tỉnh, khi Dự án này mở rộng, sẽ giúp cho hơn 20 nghìn người dân thoát nghèo. Được biết, UBND tỉnh Điện Biên, công ty Việt - Đức, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam đang muốn xây dựng Dự án thành mô hình điểm về phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao để nhân rộng ra các địa phương khác trong cả nước.
Tuy nhiên, để nâng cao giá trị gạo Điện Biên cần tập trung đầu tư mạnh về kỹ thuật sản xuất, đồng thời phải làm tốt khâu phân phối sản phẩm. Theo tiến sĩ Quý, trong vụ thử nghiệm đầu tiên, Dự án đã được triển khai trên 50 ha và cho kết quả rất khả quan. Giá trị thu hoạch của gạo tăng gấp 1,5 lần, chất lượng đồng đều.
Sau khi được công ty cổ phần Việt - Đức áp dụng quy trình sản xuất hiện đại đã cho ra những sản phẩm gạo không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật gây hại cho sức khỏe của người tiêu dùng. Điều này đã được Cục An toàn vệ sinh thực phẩm chứng nhận.
Cùng với việc đầu tư mạnh vào công đoạn bảo quan, chế biến; công ty cổ phần Việt - Đức đã xây dựng kho chứa đủ tiêu chuẩn khoa học để cất giữ sau thu hoạch tại các vùng sản xuất và thu mua lúa.
Ngoài ra, với dây chuyền chế biến hiện đại đặt tại Hà Nội, sản phẩm gạo Điện Biên khi đưa ra thị trường luôn bảo đảm chất lượng, hương vị, không lẫn tạp chất và gãy nát như chế biến thủ công trước đây.
Hiện, gạo Điện Biên được phân phối trên cả nước dưới thương hiệu gạo: Hương quê, Hương đồng quê. UBND tỉnh Điện Biên đang có kế hoạch phối hợp với công ty cổ phần Việt-Đức, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam để tiến hành đăng ký, quảng bá mạnh mẽ thương hiệu gạo Điện Biên, đẩy mạnh sản xuất để tiếp tục xuất khẩu ra nước ngoài.