Gắn sản xuất, kinh doanh với bảo vệ môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh

Ðầu tư có hệ thống

Khác với nhiều doanh nghiệp tận dụng tối đa diện tích đất để xây dựng nhà máy, xưởng sản xuất hạn chế hoặc không đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải, khí thải, Công ty cổ phần Chế biến thủy sản Cholimex (Cholimexfood), tại Khu công nghiệp Vĩnh Lộc, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh lại dành diện tích khá lớn trồng cỏ, tạo cảnh quan thân thiện với môi trường.  Tổng Giám đốc Dương Văn Hùng cho biết, công ty đã đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải cục bộ. Toàn bộ nước thải tại các phân xưởng sản xuất được tập trung vào hồ chứa, sau đó được bơm lên bể lọc cặn thải, chuyển sang bể xử lý kỵ khí, lắng cặn và chảy vào hệ thống xử lý nước thải chung. Phó chánh Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Lê Thị Kim Oanh, cho biết, Cholimexfood thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Chất lượng nước thải của công ty đạt tiêu chuẩn loại B (TCVN 5945-2005), đủ điều kiện xả thải vào hệ thống cống chung trong khu công nghiệp.

Tại Khu công nghiệp Tây bắc Củ Chi, Nhà máy bia Sài Gòn có diện tích 50 ha, chung quanh nhà máy là thảm cỏ, cây xanh và hồ nước rộng hơn 5.000 m2. Các hệ thống, thiết bị trong nhà máy được tự động hóa từ khâu vận hành đến quản lý, Phó Giám đốc Nhà máy Nguyễn Văn Hòa cho biết: Nhà máy đã đầu tư hơn 50 tỷ đồng cho hệ thống xử lý nước thải, khói thải..., theo tiêu chuẩn châu Âu. Riêng hệ thống xử lý nước thải, công suất thiết kế 4.500 m3/ngày, gấp hai lần công suất xả thải hiện nay là 2.100 m3/ngày. Nước thải sau xử lý đạt loại A (TCVN 5945:2005). Ðối với chất thải nguy hại, nhà máy chủ động thu gom vào nơi quy định và ký hợp đồng với công ty chuyên môn đưa đi xử lý. Theo Ban giám đốc Nhà máy, trong những năm tới môi trường làm việc và cảnh quan ở nhà máy sẽ tiếp tục được cải thiện thoáng đãng và tốt hơn.

Công ty Colgate - Palmolive tại Việt Nam, chuyên sản xuất kem đánh răng, xà phòng tắm, sữa tắm, dầu gội đầu cũng là doanh nghiệp thực hiện khá tốt các quy định về bảo vệ môi trường. Giám đốc Nhà máy Trần Văn Hùng cho biết, ngoài việc đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải công suất 85 m3/ngày và khí thải đạt tiêu chuẩn loại B, công ty tổ chức tập huấn nghiệp vụ ngay tại dây chuyền sản xuất để công nhân phân biệt, đâu là chất thải tái sử dụng được, đâu là chất thải cần thu gom xử lý, từ đó giảm chi phí cho việc xử lý chất thải cuối nguồn. Ngoài ra, công ty đã thiết kế lại hệ thống đèn, tại khu vực sản xuất, tận dụng ánh sáng mặt trời cho hệ thống nhà kho, lắp đặt hệ thống làm mát bằng hơi nước và giảm nguồn nước sử dụng, từ đó giảm khối lượng nước thải phải xử lý.

Ở Xí nghiệp liên hợp Ba Son, dù đang trong giai đoạn chuẩn bị di dời đến cảng Cái Mép - Thị Vải, Bà Rịa - Vũng Tàu nhưng công tác bảo vệ môi trường vẫn được xí nghiệp duy trì chặt chẽ. Trưởng phòng An toàn lao động, vê sinh môi trường Lê Văn Quân, cho biết, từ năm 2004 đến nay, vấn đề bảo vệ môi trường được đưa vào các nghị quyết và trở thành tiêu chí trong mục tiêu phát triển của xí nghiệp. Kế hoạch sản xuất, kinh doanh, của xí nghiệp đều gắn với công tác bảo vệ môi trường. Ðể phát triển sản xuất sạch hơn và cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân, xí nghiệp đã đầu tư hàng chục tỷ đồng thay thế công nghệ cũ, tiêu hao nhiều điện năng bằng công nghệ mới hiện đại, tốn ít điện, giảm tiếng ồn; nhập dây chuyền sửa chữa và đóng mới tàu hiện đại, khép kín từ khâu cắt, hàn tôn đến sơn, hấp đều tự động. Lắp đặt hệ thống phun sương chống bụi tại nơi sản xuất, đặt thùng phân loại rác thải và trồng bổ sung hệ thống cây xanh. Chất thải nguy hại, số lượng tuy không nhiều nhưng được xí nghiệp lưu giữ và xử lý đúng quy định.

Hiện nay, xí nghiệp đang nghiên cứu đề tài cấp Nhà nước về "Thiết kế, chế tạo hệ thống thiết bị làm sạch tôn vỏ tàu bằng tia nước áp lực cao" và "sơn không bụi" trong ngành đóng tàu nhằm giảm mức độ ô nhiễm môi trường. Công tác tuyên truyền, giáo dục cũng được doanh nghiệp chú trọng, tại nơi làm việc đều treo băng-rôn, khẩu hiệu, pa-nô, áp-phích và thường xuyên thông báo nội bộ về nguyên nhân và tác hại của ô nhiễm môi trường, của biến đổi khí hậu để cán bộ, công nhân viên có ý thức chấp hành tốt luật bảo vệ môi trường.

Không trực tiếp sản xuất, kinh doanh như các đơn vị, doanh nghiệp nêu trên, nhưng nhiều doanh nghiệp làm dịch vụ cũng tích cực tham gia bảo vệ môi trường. Công ty Bảo hiểm nhân thọ ACE Life Việt Nam đưa ra chương trình hành động "Vì một môi trường xanh" tại gia đình, nơi làm việc và nơi công cộng. Thành viên ban lãnh đạo công ty bà Phạm Ngọc Linh cho biết, bảo vệ môi trường không chỉ mỗi việc bảo vệ thảm mầu xanh của thực vật, mà còn ngay tại nơi làm việc như: Tắt tất cả thiết bị điện khi rời văn phòng; hạn chế sử dụng các sản phẩm gây ô nhiễm. Thay thế nước đóng chai bằng các bình nước nóng, lạnh; tái sử dụng các ống mực in/fax cũ, giấy đã in một mặt,...

Tại siêu thị Metro, từ cuối năm 2007 đã thực hiện chương trình cùng khách hàng thực hiện trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, khuyến khích người tiêu dùng loại bỏ túi ni-lông và áp dụng phương thức "sử dụng túi nhiều lần" để mua hàng, nhằm giảm tác động xấu đến môi trường. Cứ mỗi hóa đơn mua hàng có giá trị 500 nghìn đồng, khách hàng được tặng một túi xách sử dụng nhiều lần, trị giá từ sáu đến bảy nghìn đồng/túi.

Lợi ích từ bảo vệ môi trường

Trong xu thế toàn cầu hóa, nhiều doanh nghiệp gắn sản xuất, kinh doanh với bảo vệ môi trường đã mang lại lợi ích lớn. Tổng Giám đốc Cholimexfood Dương Văn Hùng cho biết "Việc đầu tư bảo vệ môi trường đã mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội nhiều hơn những gì công ty mong muốn. Bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ công ty ổn định sản xuất, giảm chi phí, góp phần nâng cao thu nhập, sức khỏe cho người lao động. Tổng giám đốc Hùng cho biết thêm, ngày nay nhiều nước coi yếu tố bảo vệ môi trường là tiêu chí hàng đầu để xếp loại đạo đức kinh doanh. Còn Phó Giám đốc Công ty Composite Sông Sài Gòn Huỳnh Huệ Lan, công ty chuyên sản xuất thùng rác, xe gom rác, nhà phao..., cho rằng vấn đề bảo vệ môi trường phải được coi là tiêu chí hàng đầu để đánh giá giá trị hoạt động của nhà sản xuất.

Giám đốc điều hành Tổng công ty cổ phần Bia-Rượu-Nước giải khát Sài gòn Trần Ðức Hòa cho biết, doanh nghiệp đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường vừa là thực hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng, vừa tạo môi trường xanh, sạch, tạo điều kiện để cán bộ, công nhân hăng say lao động sản xuất, tạo ra của cải vật chất, đóng góp cho xã hội, đó là sự phát triển bền vững.

Theo Trưởng phòng An toàn Lao động, vệ sinh môi trường Xí nghiệp liên hợp Ba Son Lê Văn Quân lợi ích thu được từ sản xuất gắn với bảo vệ môi trường rất lớn. Khi môi trường được cải thiện, bệnh nghề nghiệp giảm, sức khỏe của cán bộ, công nhân tốt hơn, sản phẩm và uy tín thương hiệu của doanh nghiệp được khách hàng đánh giá cao, hợp đồng sản xuất năm sau cao hơn năm trước và xí nghiệp ngày càng phát triển. Ở góc nhìn khác, Tổng giám đốc Công ty Colgate - Palmolive Sam Schi-rô, khẳng định, thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ môi trường sống của chính gia đình mình.

Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Phước, cho rằng, công tác bảo vệ môi trường tại nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất đã có những chuyển biến tích cực. Ðến nay, các khu chế xuất và khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đã xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung. Phương pháp sản xuất sạch hơn đã và đang được phổ biến rộng rãi và áp dụng ở các cơ sở sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã ý thức được lợi ích của việc gắn sản xuất, kinh doanh với bảo vệ môi trường vừa thiết thực, vừa mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội.

 Ðể công tác bảo vệ môi trường ngày càng trở thành việc làm tự giác, thường xuyên và có hiệu quả cao, trước mắt cần đẩy mạnh công tác giáo dục để từng cá nhân, từng tập thể, từng doanh nghiệp trong xã hội quan tâm và có ý thức bảo vệ môi trường. Nhân rộng, khuyến khích mô hình các doanh nghiệp làm tốt việc gắn sản xuất, kinh doanh với bảo vệ môi trường. Có chính sách ưu đãi về vốn vay, thuế đối với các doanh nghiệp này để doanh nghiệp phát triển cân đối mà không giảm lợi nhuận.

Về lâu dài cần tích cực hỗ trợ, quảng bá kỹ thuật, công nghệ giúp doanh nghiệp sinh lời trong đầu tư bảo vệ môi trường. Ðẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng các nguồn năng lượng sạch như: Năng lượng gió, năng lượng mặt trời,...

Bài và ảnh: LÊ THẨM