Nhìn lại năm 2017, với thành tích lần đầu vượt qua vòng loại để tham dự vòng chung kết các giải đấu lớn như: U16 châu Á 2018, U19 châu Á 2018, U23 châu Á năm 2018, Giải vô địch châu Á (Asian Cup) 2019,… bóng đá nam ở Việt Nam đã có dấu hiệu khởi sắc. Sau khi trận chung kết Giải U23 châu Á năm 2018 kết thúc, dù không đoạt chức vô địch nhưng nỗ lực hết mình và kết quả thi đấu của đội tuyển U23 Việt Nam đã làm bừng lên trong lòng người hâm mộ niềm hân hoan cũng như niềm tin bóng đá nước nhà sẽ có bước tiến vượt bậc. Những cuộc chào đón nồng nhiệt của người hâm mộ, số tiền thưởng khổng lồ, các cuộc giao lưu được tiến hành từ bắc vào nam, cùng rất nhiều lời ca ngợi về hình ảnh, triển vọng các cầu thủ… dường như đã xóa hết những băn khoăn, thất vọng về thất bại, khiếm khuyết ở vòng bảng của đội tuyển U22 tại SEA Games 2017 trước đó.
Tuy nhiên, trong khi lời ca ngợi chưa lắng xuống, một vài cầu thủ U23 đã bất chấp những thỏa thuận trước đó với câu lạc bộ (CLB) nhanh chóng xuất hiện trước ống kính để đóng phim quảng cáo, kể cả quảng cáo bia, hoặc diện những bộ đồ sang trọng sải bước trên sàn trình diễn thời trang... Thậm chí do bê trễ luyện tập, mải đi giao lưu cũng như một số lý do ngoài chuyên môn không phải cầu thủ nào cũng tìm được vị trí chính thức trong CLB của mình. Từ đó, câu hỏi về phong độ của một số ngôi sao lại được dư luận đặt ra, và bài học về sự xuống dốc của số cầu thủ trẻ từng được kỳ vọng một thời nhưng đã tham gia bán độ, hoặc sa sút phong độ vì ăn chơi và lười luyện tập, lại được nhắc đến như một lời cảnh báo.
Ngày 10-3-2018, Giải vô địch bóng đá quốc gia mang tên Nuti Cafe V-League 2018 bắt đầu khởi tranh. Với số lượng khán giả đến sân đông đảo và qua một số trận đấu khá hấp dẫn, người hâm mộ tiếp tục hy vọng về sự khởi sắc của bóng đá nước nhà. Tuy nhiên, hy vọng ấy có nguy cơ tan biến, vì hiện tượng tiêu cực trên sân cỏ vẫn liên tục diễn ra, kèm theo những án phạt. Thí dụ:
- Vòng 1: CLB Hải Phòng, Ban Tổ chức (BTC) trận đấu của CLB Hà Nội bị phạt tiền vì để xảy ra tình trạng cổ động viên đốt pháo sáng trong sân vận động.
- Vòng 3: Hai CLB và ba BTC trận đấu bị phạt tiền vì để cổ động viên đốt pháo sáng trên sân và khán đài; đáng chú ý, cầu thủ Nguyễn Tăng Tiến bị cấm thi đấu năm trận và bị phạt tiền do có hành vi cố tình xâm phạm thân thể cầu thủ Đỗ Duy Mạnh, đồng thời Tăng Tiến cũng bị CLB chủ quản phạt không đăng ký vào danh sách thi đấu đến hết giai đoạn lượt đi.
- Vòng 4: Cầu thủ Nguyễn Quốc Long bị đình chỉ thi đấu hai trận và phạt tiền vì hành vi cố tình xâm phạm thân thể cầu thủ Hoàng Minh Tâm; CLB thành phố Hồ Chí Minh bị phạt tiền do có sáu cầu thủ bị thẻ vàng trong trận đấu với đội Sanna Khánh Hòa trên sân Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh).
- Vòng 5: Vì phản ứng với trọng tài, ba huấn luyện viên đã bị cấm chỉ đạo hai trận và bị phạt tiền; BTC trận đấu của CLB Nam Định bị cảnh cáo và phạt tiền do để khán giả đốt pháo sáng ném vào sân vận động.
- Vòng 6: Cầu thủ Mạc Hồng Quân bị treo giò hai trận vì có hành vi bạo lực với cầu thủ Trần Mạnh Cường; ba CLB và BTC trận đấu bị phạt tiền vì khán giả đốt pháo sáng trong sân, bắn pháo thiên thanh từ bên ngoài vào sân.
- Vòng 7: Cầu thủ Nguyễn Hoàng Quốc Chí bị đình chỉ thi đấu hai trận do có hành vi bạo lực với cầu thủ Phạm Văn Tiến; cầu thủ Zarour Chaher (Gia-ru cha-hơ) bị cảnh cáo do có hành vi phi thể thao với cầu thủ Gordon Rimario Allando (G.R.A-lan-đô); cảnh cáo và phạt tiền BTC trận đấu của CLB FLC Thanh Hóa vì để xảy ra tình trạng khán giả ném chai nước xuống sân vận động.
- Vòng 9: FLC Thanh Hóa, BTC trận đấu của CLB Hà Nội bị phạt tiền vì để xảy ra tình trạng khán giả đốt pháo sáng, ném nhiều chai nước xuống sân thi đấu; BTC trận đấu của CLB Hoàng Anh Gia Lai bị cảnh cáo do xe cứu thương không thường trực tại sân thi đấu theo quy định.
- Vòng 10: BTC trận đấu của CLB Hải Phòng và CLB Than Quảng Ninh bị phạt tiền vì đã để xảy ra tình trạng khán giả đốt pháo sáng trong sân vận động; đình chỉ thi đấu hai trận với cầu thủ Oseni Ganiyu Bolaji (G.B.Ô-xe-mi) do có hành vi bạo lực đối với cầu thủ Phạm Mạnh Hùng.
Không chỉ cầu thủ có hành vi bạo lực trong thi đấu, cầu thủ và huấn luyện viên phản ứng thiếu chuyên nghiệp với trọng tài, khán giả đốt pháo sáng bừa bãi trên khán đài hay ném xuống sân cỏ..., hơn 10 vòng đấu tại Nuti Cafe V-League 2018 vừa qua tiếp tục bộc lộ một bất cập không nhỏ của bóng đá Việt Nam là vấn đề trọng tài. Về vấn đề này, ông Nguyễn Sĩ Hiển - Chủ tịch Hội đồng HLV quốc gia nêu ý kiến: “Có những trận, tôi điếng người vì phán quyết của trọng tài. Tần suất phạm lỗi trong một trận đấu nhiều đến mức người xem không thể không bất bình”. Và như bình luận viên Vũ Quang Huy nhận xét: “Lực lượng trọng tài Việt Nam vừa thiếu vừa yếu. Yếu về chuyên môn đã đành mà có trọng tài còn thiếu cái tâm, thiếu sự khách quan, thiếu nhiệt huyết với nghề. Thậm chí, đã có trọng tài không thắng nổi cám dỗ. Ân oán giữa đội này với đội kia cùng vùng miền vẫn diễn ra và việc “lôi kéo” trọng tài đứng về phía đội mình chính là điểm “đen” nhức nhối”.
Sau khi VPF (Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam) quyết định không mời hai trọng tài Nguyễn Văn Kiên và Nguyễn Trọng Thư cầm còi tại các trận đấu của Nuti Cafe V-League 2018, báo chí đã có những thống kê rất quan ngại như: “Kể từ đầu mùa giải đến giờ, trọng tài Nguyễn Văn Kiên có năm trận sai sót, trong khi giải mới qua bảy vòng đấu… cái sai của trọng tài Nguyễn Văn Kiên là cái sai kéo dài vắt qua nhiều mùa bóng khác nhau. Đây là trọng tài thường xuyên bị phản ứng, không phải là phản ứng bình thường, mà là phản ứng rất dữ dội từ phía các đội bóng”, “Sai sót của trọng tài Trọng Thư cũng mang tính chất lặp đi lặp lại, từ mùa này qua mùa khác, thậm chí có một số trận ông Thư sai theo hướng không… nắm luật”.
Thậm chí, báo chí còn nhận xét: “Những người giữ luật sân cỏ lại là những người dễ sai phạm nhất. Những người dễ bị thay thế, đào thải lại có khả năng tồn tại lâu nhất. Bất chấp VPF đã nâng chế độ trọng tài lên gấp nhiều lần thời còn VFF (Liên đoàn Bóng đá Việt Nam) quản lý, trọng tài vẫn cứ sai. Mỗi lúc một nặng hơn, đa phần đều tác động đến kết quả trận đấu” (Trọng tài - căn bệnh ung thư của bóng đá Việt, Vnexpress, ngày 10-5-2018)!
Trên sân cỏ thì như vậy, còn với các cơ quan tổ chức, điều hành bóng đá thì sao? Ngày 28-5 mới đây, trả lời phỏng vấn trên báo Thể thao và Văn hóa, ông Lê Hùng Dũng - Chủ tịch VFF nhận xét: “VFF đang phải đối mặt với nhiều vụ việc chưa từng có trong lịch sử bóng đá nước nhà”. Căn cứ vào một số sự kiện, hiện tượng liên quan hoạt động của VFF trong thời gian qua, nhận xét của ông Lê Hùng Dũng không phải không có cơ sở. Chí ít có thể thấy qua việc Đại hội VFF lần thứ VIII dự kiến diễn ra vào tháng 3-2018 phải lùi đến tháng 4-2018, rồi lùi tiếp tới tháng 5-2018. Và đến nay, tháng 5 đã qua nhưng Đại hội vẫn chưa thể tiến hành. Lý do liên tục “lùi” chủ yếu do vấn đề nhân sự.
Và trong thời gian liên tục lùi đó, nhiều sự kiện đã xảy ra, thu hút sự chú ý của dư luận nói chung, của người hâm mộ bóng đá nói riêng, như: một số CLB bức xúc vì người được họ đề cử lại không có tên trong danh sách ứng cử viên, buộc Tiểu ban nhân sự của Đại hội phải thông báo kéo dài thời gian để các đơn vị, tổ chức thành viên tiếp tục đề cử; những kiến nghị liên quan tình trạng một cá nhân giữ nhiều chức vụ quan trọng tại VFF, VPF; việc xuất hiện đoạn ghi âm nội dung cuộc tranh cãi bằng ngôn từ dung tục giữa một Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị VPF với một Phó trưởng ban Trọng tài VFF tại cuộc họp do VFF tổ chức ở Hà Nội. Và mới đây nhất, ngày 29-5, một Phó Chủ tịch của VFF đã từ chức vì lý do cá nhân, song theo lãnh đạo VFF thì “sau vụ việc này, hình ảnh VFF ít nhiều bị ảnh hưởng”…
Trong bối cảnh đó, dù có thành tích tốt thì vẫn không thể xem nhẹ mà bỏ qua những vấn đề đáng lo ngại của bóng đá Việt Nam, biểu hiện từ cơ quan tổ chức, điều hành đến huấn luyện viên, cầu thủ, khán giả thiếu ý thức. Chưa kể, bóng đá là một trong những môn thể thao có số lượng người hâm mộ đông đảo nhất trong sinh hoạt xã hội, có liên hệ chặt chẽ với giới truyền thông, doanh nghiệp, nên nếu thiếu một bản lĩnh vững vàng, ý thức nghề nghiệp trong sáng rất dễ bị “giới đỏ đen” hoạt động ngầm trong xã hội dụ dỗ, chi phối. Bóng đá có thể đem lại nguồn thu nhập lớn chính đáng cho cầu thủ tài năng, CLB nổi tiếng, thương hiệu được ưa chuộng, nhưng cũng rất dễ có thể bị đẩy tới hành vi vi phạm pháp luật…
Sự hâm mộ nồng nhiệt của hàng triệu người yêu bóng đá ở Việt Nam bắt nguồn từ niềm tin yêu của mỗi người. Để không phụ niềm tin yêu đó, mọi tổ chức, cá nhân liên quan đến bóng đá cần luôn tự xem xét, chỉnh sửa bản thân, nâng cao ý thức nghề nghiệp, hết lòng vì màu cờ, sắc áo, sớm tìm ra những giải pháp hữu hiệu để sau mỗi vòng đấu không còn án phạt, trên sân cỏ không còn tiếng còi đáng ngờ, để khán đài thật sự là môi trường lành mạnh của người hâm mộ. Và hơn hết, các cá nhân điều hành hoạt động của nền bóng đá nước nhà phải thật sự là người tâm huyết, am hiểu, có tài tổ chức, có tâm đức, có tầm nhìn xa để xây dựng “ngôi nhà bóng đá từ móng đến nóc” thật sự vững chắc, tạo đà cho bước đi mới với thành tích làm nức lòng người hâm mộ.
