Đưa nhanh số lao động Việt Nam cư trú bất hợp pháp tại Malaysia về nước

Hỏi: Xin Đại sứ cho biết, hiện nay có khoảng bao nhiêu lao động, công dân Việt Nam bị liệt vào diện cư trú bất hợp pháp tại Malaysia phải về nước? Nguyên nhân từ đâu?

Ông Nguyễn Quốc Dzũng: Con số chính xác thì chưa thể xác định được ngay. Nhưng, dựa theo cách tính của phía bạn cứ ở quá hạn thị thực một ngày là cư trú bất hợp pháp thì ước tính cả nghìn người. Thực tế cho thấy có nhiều nguyên nhân khiến lao động Việt Nam rơi vào hoàn cảnh cư trú bất hợp pháp. Ngoài lý do lao động bỏ trốn ra ngoài làm việc và cư trú bất hợp pháp thì còn có nguyên nhân do chủ sử dụng lao động Malaysia phá sản, đóng cửa nhà máy, nợ lương công nhân, nhà máy làm mất hộ chiếu… Ngoài ra, còn có nhiều lao động đi sang Malaysia theo đường du lịch, lao động bất hợp pháp hoặc tham gia các đường dây làm ăn phi pháp cũng bị cảnh sát Malaysia bắt giữ. Diện này rất khó xác định số lượng ngay. Tuy nhiên so với tổng số 700-800 nghìn lao động các nước cư trú bất hợp pháp tại Malaysia (Indonesia, Philippines, Bangladesh,...)  thì lao động Việt Nam chiếm tỷ lệ nhỏ nhất. Tuy vậy, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của lao động Việt Nam và công dân Việt Nam, chúng tôi sẽ tìm mọi cách, tạo mọi điều kiện thuận lợi, nhanh chóng giúp người lao động, công dân Việt Nam làm thủ tục, mua vé máy bay về nước. Trước mắt, Đại sứ quán Việt Nam đã đề nghị phía bạn lùi thời hạn tự nguyện đăng ký về nước cho lao động, công dân Việt Nam để họ tránh khỏi hình phạt truy bắt, xét xử như Chính phủ Malaysia đã tuyên bố.

Hỏi: Số lao động, công dân Việt Nam đang bị tạm giữ ở các trại giam, nhà tù của Malaysia sẽ được can thiệp, giải quyết ra sao?

Ông Nguyễn Quốc Dzũng: Đại sứ quán và Ban quản lý Lao động Việt Nam tại Malaysia đang liên hệ và sẽ đến các trại giam, nhà tù lớn của Malaysia để  nắm danh sách về lao động và công dân Việt Nam đang bị bắt giữ, tạm giam tại đây. Từ đó, chúng tôi sẽ phân loại các đối tượng bị bắt giữ, cũng như mức độ vi phạm pháp luật Malaysia để tìm cách can thiệp, điều đình với phía bạn. Nếu đối tượng bị bắt giữ là lao động Việt Nam thì sẽ liên hệ với các công ty XKLĐ Việt Nam hoặc chủ sử dụng Malaysia lo thủ tục, vé máy bay và đưa họ về nước. Nếu đối tượng bị bắt giữ là công dân Việt Nam phạm pháp thì Đại sứ quán Việt Nam sẽ can thiệp để đưa họ về nước sớm. Số công dân này phải tự bỏ tiền mua vé máy bay về nước hoặc liên hệ để gia đình gửi tiền qua. Riêng những trường hợp gặp khó khăn về tài chính, nếu có cam kết của gia đình sẽ hoàn trả tiền thì được Đại sứ quán ứng tiền trước mua vé máy bay cho về nước. Còn những trường hợp khác như ngư dân của Việt Nam bị bắt giữ thì Đại sứ quán sẽ liên hệ, xác minh với chính quyền ở các tỉnh, địa phương để ứng tiền mua vé máy bay cho họ về nước theo chỉ đạo của Chính phủ Việt Nam.

Hỏi: Dư luận đặt vấn đề về việc lao động Việt Nam vi phạm pháp luật Malaysia phải chịu hình phạt đòn roi và Chính phủ Việt Nam yêu cầu Bộ Ngoại giao Việt Nam phải tỏ rõ thái độ về việc này. Thực tế ra sao?

Ông Nguyễn Quốc Dzũng: Đúng là phía bạn có áp dụng  hình thức răn đe, xử phạt bằng roi đối với lao động nước ngoài vi phạm pháp luật Malaysia. Thế nhưng, cảnh sát Malaysia chỉ áp dụng trong những trường hợp lao động nước ngoài có hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật Malaysia, còn những trường hợp vi phạm nhẹ thì không áp dụng. Đại sứ quán Việt Nam đã tỏ rõ thái độ không đồng tình với hình phạt này và đề nghị phía bạn không nên áp dụng hình phạt này đối với lao động và công dân Việt Nam. 

Hỏi: Chỉ còn ba ngày nữa là kết thúc thời hạn cuối cùng Chính phủ Malaysia ân xá cho lao động nước ngoài cư trú bất hợp pháp ra đăng ký và tự nguyện về nước. Đến nay, đã có bao nhiêu lao động Việt Nam đã ra đăng ký tự nguyện về nước?

Ông Nguyễn Quốc Dzũng: Đến sáng 10-11, đã có 500 công dân Việt Nam được Đại sứ quán Việt Nam cấp giấy thông hành để làm các thủ tục về nước, trong đó có 300 người là lao động đi xuất khẩu, số còn lại là công dân Việt Nam đến Malaysia với các mục đích khác nhau. Dự kiến trong những ngày tới số lượng giấy thông hành sẽ được cấp nhiều hơn. Bộ LĐTB-XH, Đại sứ quán, Ban quản lý Lao động Việt Nam tại Malaysia đang khẩn trương rà soát, tìm kiếm và tuyên truyền vận động số lao động và công dân Việt Nam thuộc diện cư trú bất hợp pháp ra trình diện, đăng ký về nước. Chúng tôi sẽ tạo mọi điều kiện giúp đỡ số lao động và công dân Việt Nam này làm thủ tục, cấp hộ chiếu và mua vé máy bay về nước trong thời hạn nhanh nhất.

* Xin cảm ơn Đại sứ!