Đánh thức tiềm năng
Cuối tháng 6 vừa qua, chúng tôi cùng các bạn trẻ của Tỉnh Đoàn Quảng Ninh có dịp trải nghiệm du lịch tại miền biên giới Bình Liêu. Xuất phát từ thành phố Hạ Long, sau hơn hai giờ đồng hồ đi xe ô-tô, chúng tôi đến điểm rẽ vào đường 18C lên huyện miền núi Bình Liêu. Cung đường hơn 40 km lên vùng cao biên giới Bình Liêu ngoằn ngoèo như dải lụa, đẹp như tranh với mầu xanh bạt ngàn của những cánh rừng keo, hồi, quế, những thửa ruộng bậc thang đang mùa thu hoạch, những nếp nhà lợp mái ngói âm dương của người Tày...
Điểm đầu tiên, chúng tôi ghé thăm đình Lục Nà (xã Lục Hồn). Ngôi đình có năm gian, cột gỗ tròn, đường kính từ 40 đến 50 cm, tường xây bằng gạch, mái lợp ngói âm dương. Đình Lục Nà được xây dựng để phục vụ cho sinh hoạt cộng đồng và thờ Thành Hoàng làng, là người có công đánh giặc giữ nước và cũng là nơi ghi đậm dấu ấn lịch sử cách mạng của huyện Bình Liêu.
Một điểm nhấn trong chuyến đi này, là đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của thác Khe Vằn, thuộc thôn Khe Vằn, xã Húc Động. Theo người dân nơi đây, thác Khe Vằn được bắt nguồn từ tên gọi khe Vân, cao 100 m, với ba tầng nước chảy rì rào, như bản hùng ca của núi rừng Bình Liêu. Vào mùa mưa, các dòng thác tung bọt trắng, hình thành các hồ nước nhỏ trong vắt dưới chân thác, mang lại cho mọi người cảm giác thư thái, dễ chịu.
Chị La Huyền Hương, thôn Co Nhan, xã Tình Húc cho biết: “Thác Khe Vằn là nơi hẹn hò của những chàng trai, cô gái dân tộc Sán Chỉ vào những đêm trăng tròn (16-3 âm lịch), để hát Soóng Cọ giao duyên sau những giờ lao động, và chính từ nơi đây, có rất nhiều đôi trai gái đã bén duyên nên vợ chồng”.
Rời thác Khe Vằn, chúng tôi tiếp tục chinh phục đỉnh Cao Ba Lanh thuộc xã Đồng Văn. Cao Ba Lanh là dãy núi có độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, bao gồm ba đỉnh: Cao Ba Lanh thượng, Cao Ba Lanh trung và Cao Ba Lanh hạ. Từ đỉnh núi có thể quan sát toàn bộ các bản Phai Làu, Phạt Chỉ, Khu Chợ, Đồng Thắng và điểm thông quan qua cửa khẩu Bắc Phong Sinh… Trên đỉnh Cao Ba Lanh có những hòn đá rất kỳ lạ, khi gõ vào phát ra tiếng kêu vang, dân gian gọi là “đá thần”. Trên đỉnh núi còn có hai hồ nước tự nhiên có diện tích từ 0,2 đến 1ha, với nhiều bãi đá hình thù khác lạ.
Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Bình Liêu Trịnh Văn Duyệt chia sẻ: Thấy được những tiềm năng này, huyện Bình Liêu đã lập quy hoạch phát triển du lịch cũng như gìn giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời huy động mọi nguồn lực trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng; hình thành các tour, tuyến du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tổ chức các hoạt động kinh doanh du lịch có hiệu quả theo hướng phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Phát triển bền vững và hiệu quả
Hiện nay, các dân tộc huyện Bình Liêu đang gìn giữ và phát huy nhiều nét văn hóa đặc trưng của từng dân tộc, như: Hát Then của dân tộc Tày, hội Soóng cọ của người Sán Chỉ, lễ hội đình Lục Nà, hội hát Sán cố của người Dao...
Để bảo tồn và phát huy hiệu quả kinh tế, những năm gần đây, huyện Bình Liêu đã đẩy mạnh thu hút các nhà đầu tư, liên kết các đơn vị lữ hành, xây dựng các sản phẩm du lịch, các tour tuyến... để đón du khách đến với miền đất này. Nhiều doanh nghiệp như: Công ty CP Sen Á Đông đầu tư khai thác phát triển du lịch cộng đồng tại bản Sông Moóc A, Sông Moóc B, xã Đồng Văn; Công ty Nam Phong đưa khách du lịch đến huyện; Công ty CP Đầu tư xây dựng Nam Kỳ đầu tư tại danh thắng thác Khe Vằn, xã Húc Động...
Giám đốc Công ty TNHH MTV Du lịch Nam Phong Trần Nhuận Vinh cho biết: “Hiện nay hình thức du lịch trải nghiệm, khám phá những điểm đến mới đang thu hút rất nhiều du khách. Với những nét hoang sơ, Bình Liêu đã hội đủ những yếu tố để có thể phát triển du lịch theo hướng bền vững hiệu quả”.
Năm 2015, huyện Bình Liêu đón hơn 33 nghìn lượt khách du lịch, trong đó, khách lưu trú là 3.500 lượt khách, du khách tham quan trong ngày đạt gần 30 nghìn lượt khách. Riêng trong quý I năm 2016, huyện Bình Liêu thu hút gần 18 nghìn lượt khách du lịch, trong đó khách lưu trú ước đạt hơn 6.000 lượt, khách tham quan trong ngày ước đạt hơn 11.000 lượt. Doanh thu đạt hơn 5 tỷ đồng. Huyện Bình Liêu đã công bố ba tuyến du lịch, gồm: Thị trấn Bình Liêu - xã Húc Động - xã Đồng Văn - Cửa khẩu Hoành Mô; Trung tâm thị trấn Bình Liêu - xã Lục Hồn - cửa khẩu Hoành Mô - xã Đồng Văn; Thị trấn Bình Liêu - Đường tuần tra biên giới - Cửa khẩu Hoành Mô; bảy điểm du lịch gồm: chợ phiên Đồng Văn vào thứ 7, chợ phiên trung tâm thị trấn Bình Liêu vào chủ nhật, đình Lục Nà, thác Khe Vằn, thác Sông Moóc, thác Khe Tiền, cửa khẩu Hoành Mô và Mốc 1317.
Bí thư Huyện ủy Bình Liêu Mai Vũ Tuấn cho biết: “Khó khăn hiện nay của Bình Liêu là tiềm năng du lịch vẫn chưa được khai thác và sử dụng hiệu quả. Du khách đến Bình Liêu chủ yếu là khách đến thăm thân, đến công tác, nghiên cứu học tập; khách du lịch vẫn là khách nội địa với số lượng ít, số ngày lưu trú và mức độ chi tiêu của khách thấp; các khu điểm du lịch còn nhỏ lẻ, kết cấu hạ tầng hạn chế, nhất là đường giao thông chưa thuận tiện, một số tuyến đường đã xuống cấp; các sản phẩm du lịch, dịch vụ còn nghèo nàn, chưa hình thành được các tour, tuyến kết nối các điểm du lịch”.
Cơ sở vật chất, dịch vụ du lịch của huyện Bình Liêu còn nhiều thiếu thốn, nhưng với những tiềm năng sẵn có cùng sự chủ động, quyết tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Bình Liêu, hy vọng thời gian tới, du lịch Bình Liêu sẽ được nhiều người biết đến và là điểm đến không thể thiếu trong hành trình du khách đến với Quảng Ninh.