Sau ngày động thổ, Tập đoàn Dầu khí quốc gia đã phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa, chính quyền, đoàn thể, nhân dân huyện Tĩnh Gia và các xã trong vùng dự án triển khai đồng loạt các công việc, phấn đấu quyết liệt để bàn giao mặt bằng đúng thời gian cam kết với các đối tác nước ngoài. Sau năm tháng bắt tay thực hiện, thời gian chưa dài lại gặp phải thời tiết không thuận, nhưng những gì đã triển khai ở công trình trọng điểm này là đáng ghi nhận.
Tiến độ giải phóng mặt bằng nhanh
Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn là dự án liên doanh giữa Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN), Công ty Idemitsu Kosan Ltd, Công ty dầu mỏ quốc tế Cô-oét và Công ty hóa chất Mitsui, trong đó PVN góp 25,1% vốn. Công suất ban đầu của nhà máy là 8,4 triệu tấn/năm, trong giai đoạn thiết kế tổng thể, các bên tham gia tính toán nâng công suất lên 10 triệu tấn/năm ngay trong giai đoạn 1 với tổng vốn đầu tư và vốn lưu động là 6,148 tỷ USD. Nguồn nguyên liệu cho nhà máy sử dụng 100% dầu thô của Cô-oét.
Sau khi động thổ, vấn đề giải phóng mặt bằng (GPMB) và triển khai công tác chuẩn bị của dự án có vai trò hết sức quan trọng, liên quan chặt chẽ đến tiến độ xây dựng toàn công trình. Theo thiết kế, nhà máy có diện tích GPMB lên tới 962 ha, trong đó có 325 ha xây dựng nhà máy chính, tuyến ống xuất, nhập là 181 ha, khu vực xây dựng cảng 99 ha, khu mỏ khai thác vật liệu 148 ha, khu bãi thải đất đá 57,4 ha và khu các công trình phụ trợ hơn 100 ha. Trên diện tích mặt bằng giải phóng phải di chuyển 335 hộ dân và hơn 2.000 hộ dân bị ảnh hưởng. Có thể nói diện tích GPMB lớn, kéo theo nhiều công việc phức tạp phát sinh trong quá trình xử lý mặt bằng nhưng với chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo PVN và sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền các cấp tỉnh Thanh Hóa, chỉ sau năm tháng, một khối lượng lớn công việc thuộc công tác chuẩn bị đã được triển khai.
Ðồng chí Trần Khắc Hiệp, Phó Ban quản lý dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn cho biết: Ðến nay, tiến độ GPMB khu vực xây dựng nhà máy chính đã thu hồi 191,2 ha/294 ha đất nông nghiệp, thuộc ba xã: Mai Lâm, Hải Yến và Tĩnh Hải, đạt 65% kế hoạch. Theo cam kết của tỉnh đến ngày 28-2-2009 sẽ bàn giao toàn bộ diện tích mặt bằng nhà máy chính. Riêng diện tích khu mỏ khai thác vật liệu phục vụ san lấp mặt bằng đến hết tháng 10 đã bàn giao 148 ha, khu bãi thải, đầu tháng 11 sẽ GPMB 40 ha đồng thời giải phóng xong mặt bằng đường gom. Quá trình GPMB phải di chuyển 2.570 ngôi mộ, đến nay đã kiểm kê 2.284 ngôi, số mộ đã kiểm kê theo kế hoạch sẽ di dời trong năm 2008... Theo đánh giá chung của chủ đầu tư và địa phương thì tiến độ đền bù, thu hồi đất GPMB khá nhanh, đáp ứng được yêu cầu triển khai dự án. Ðến ngày 15-10 đã thu hồi được 400 ha đất các loại trên tổng diện tích 962 ha.
Có được kết quả này là do sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, trong đó có sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh, huyện và chính quyền, đoàn thể và sự ủng hộ của nhân dân các xã. Ban chỉ đạo GPMB khu kinh tế Nghi Sơn do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban được thành lập, hằng tuần tổ chức giao ban, chỉ đạo đôn đốc các sở, ban, ngành giải quyết kịp thời các vướng mắc về cơ chế chính sách phát sinh. Các sở, ban, ngành cử cán bộ xuống phối hợp với huyện và xã giải quyết tại chỗ, hệ thống chính trị của huyện được huy động tham gia giải thích, vận động nhân dân trong quá trình GPMB, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Ðồng chí Lê Trọng Hồng, Chủ tịch UBND xã Tĩnh Hải nói: Ngày động thổ Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn, chính quyền và nhân dân trong xã phấn khởi lắm, vì dự án trọng điểm của quốc gia được xây dựng trên địa phương mình đã trở thành hiện thực. Ðể góp sức cùng Nhà nước triển khai dự án theo cam kết với các đối tác nước ngoài, cấp ủy đảng, chính quyền coi công việc tổ chức GPMB, di chuyển dân là nhiệm vụ chính trị. Chính quyền triển khai công tác tuyên truyền, vận động, công khai hóa chế độ chính sách đền bù của Nhà nước, đồng thời tổ chức đối thoại trả lời trực tiếp những vướng mắc, qua đó nắm chắc những suy nghĩ, nguyện vọng của nhân dân để tìm cách giải quyết. Căn cứ kế hoạch GPMB của tỉnh để lên lịch của xã. Thông qua xử lý công việc cụ thể, tạo mối quan hệ gắn bó hợp tác với chủ đầu tư cùng thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Ðịa bàn xã Tĩnh Hải nằm ở vị trí xây dựng nhà máy chính cần GPMB sớm, đến nay đã bàn giao 80 ha đất nông nghiệp, cho dân tạm ứng tiền và hoàn thành thủ tục giải phóng bàn giao 20 ha đất mỏ. Tiếp tục kiểm kê đất ở, vật kiến trúc để di chuyển dân ở các diện tích còn lại. Riêng khu vực bãi thải nhà máy đã kiểm kê, áp giá xong 72 ha, trong đợt 1 đã thu hồi, giao 40 ha. Việc di chuyển mồ mả đã kiểm kê 780 ngôi mộ và chi trả tiền cho dân, khi xây dựng xong nghĩa trang mới vào cuối năm nay sẽ động viên nhân dân tổ chức di chuyển đồng loạt. Quá trình GPMB, tổ chức di chuyển dân, bố trí nơi ở mới cho dân cũng như việc di chuyển mồ mả tổ tiên sẽ nảy sinh nhiều vướng mắc, khó khăn nhưng kinh nghiệm của xã là huy động các tổ chức, đoàn thể cùng vào cuộc, tăng cường đối thoại, mở rộng dân chủ, giải quyết kịp thời các đơn từ của dân, từ đó đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân thì công việc sẽ thành công - Chủ tịch UBND xã Lê Trọng Hồng khẳng định.
Mở chiến dịch san lấp mặt bằng
Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn có quy mô mặt bằng rất lớn gồm nhiều hạng mục xây dựng, trong đó theo yêu cầu và cam kết về tiến độ xây dựng nhà máy của PVN với các đối tác nước ngoài, đến tháng 4-2010 sẽ bàn giao toàn bộ mặt bằng nhà máy chính diện tích 325 ha đã san lấp theo quy trình nghiêm ngặt đến cốt cơ sở, với khối lượng đào đắp khoảng 7 triệu m3. Mốc thời gian này là cơ sở quyết định việc triển khai xây dựng toàn bộ nhà máy đúng tiến độ, sẵn sàng chạy thử vào giữa năm 2013 và đưa vào vận hành thương mại đầu năm 2014.
Với một kế hoạch xây dựng đã được hoạch định, trách nhiệm của phía Việt Nam là rất nặng nề. Tuy nhiên, sau năm tháng khởi công, Ban quản lý dự án và các nhà thầu đang gặp phải trở ngại do thời tiết không thuận, gần ba tháng nay khu vực thi công gặp mưa liên tục, làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Ðể bù đắp thời gian chậm do thời tiết, chủ đầu tư, Ban quản lý dự án và các nhà thầu trên công trường đang triển khai biện pháp thi công cuốn chiếu. Theo đó, GPMB, rà phá bom mìn từng khu vực xong đến đâu tổ chức giao mặt bằng ngay cho các nhà thầu thi công đến đó.
Giám đốc Ban điều hành Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn Dương Sơn Hào cho biết: Hiện nay, lực lượng thi công chủ lực được điều động lên công trường của Tổng công ty cổ phần xây lắp dầu khí Việt Nam gồm bốn đơn vị thành viên là Công ty TNHH một thành viên xây lắp dầu khí Hà Nội; Công ty TNHH một thành viên thi công cơ giới dầu khí; Công ty cổ phần xây dựng dầu khí Nghệ An và Công ty cổ phần thương mại và xây dựng dầu khí Nghệ An cùng với nhà thầu phụ là Tổng công ty xây dựng Trường Sơn.
Với phương tiện thiết bị thi công hiện đã điều động đến công trường cùng với sự hỗ trợ đầu tư nhập khẩu các loại máy móc hiện đại, chuyên dùng của tập đoàn, công trường sẽ có đầy đủ phương tiện để bảo đảm tiến độ và chất lượng thi công theo yêu cầu của các đối tác nước ngoài. Ðến nay, các công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công đồng loạt đã được các nhà thầu triển khai như xây dựng đường gom, đường lên núi khai thác đất, đường xuyên qua mặt bằng nhà máy, bãi đổ đất hữu cơ đã được thi công trước, chuẩn bị đầy đủ điều kiện khi thời tiết chuyển sang mùa khô là triển khai đồng loạt san lấp mặt bằng nhà máy chính. Ðến nay, các nhà thầu đã bóc 76 nghìn m3 đất hữu cơ và san lấp 132 nghìn m3 khu vực nhà máy chính. Riêng Công ty TNHH một thành viên Thi công cơ giới dầu khí đã mở xong đường lên mỏ vật liệu núi Chuột Chù, sẵn sàng cấp đất cho san lấp mặt bằng.
Theo giải pháp và kế hoạch tiến độ thi công san lấp mặt bằng nhà máy đã được tập đoàn thông qua, sau khi thời tiết chuyển sang hanh khô, tất cả các nhà thầu và Ban quản lý sẽ bước vào thời kỳ thi công quyết liệt. Từ ngày 10-11, khi thời tiết thuận lợi toàn công trường sẽ huy động tối đa nhân lực và phương tiện với 447 đầu thiết bị tập trung cho khai thác đất, vận chuyển san lấp mặt bằng nhà máy, tổ chức thi công hai ca liên tục kể cả ngày nghỉ, bảo đảm tiến độ cam kết.
PHAN HÙNG