Dự án cầu Hợp Thanh nằm phơi mưa, nắng

Khao khát một cây cầu

Năm nay, bà Nguyễn Thị Mùi, xã Hợp Đức đã qua tuổi 70, nhưng bà vẫn nhớ như in ngày khởi công xây dựng cây cầu. Trên chuyến phà “không số”, bà Mùi kể : “Không chỉ tôi mà rất nhiều người dân xã Hợp Đức háo hức chờ đến ngày khởi công cầu Gùa. Hôm ấy, người dân địa phương chưa bao giờ chứng kiến hàng đoàn xe nối đuôi nhau về dự lễ khởi cồng. Cờ quạt, băng rôn, khẩu hiệu, loa đài ầm ĩ, ai cũng vui trước cảnh này. Người dân  tin một ngày gần nhất sẽ được bước chân lên cây cầu này”.

Cùng trên chuyến phà “không số” với bà Mùi còn có chị Lê Thị Lan, người dân xã Hợp Đức. Chi Lan lắc đầu ngao ngán: “Ngày nào cũng phải đi phà để đem hàng hoá ra thành phố tiêu thụ như thế này, nhọc nhằn lắm. Người dân chúng tôi chỉ mong sao có chiếc cầu rút ngắn khoảng cách xa xôi của vùng Hà Đông với huyện, tỉnh, để đi lại cho thuận tiện mà sao khó quá. ”

Chủ tịch UBND xã Hợp Đức Nguyễn Huy Thanh bức xúc nói: “Không một kỳ họp HĐND xã nào mà không có ý kiến cử tri bức xúc về vấn đề giao thông giữa xã đảo với trung tâm huyện. Xã đảo vốn nghèo nay giao thông lại cách trở, nên mãi chẳng thoát nghèo. Nếu anh về đây mùa vải mới thấy hết nỗi xót xa của người dân nơi đây, vì xe tải không về thu mua vải thiều được”.

Cùng sự bức xúc nêu trên, Chủ tịch UBND xã Thanh Bính Trịnh Văn Đằng nói: “Do nằm biệt lập trong vùng sông nước nên cả 4.300 nhân khẩu xã Thanh Bính muốn giao dịch với bên ngoài và ngược lại, đều trông chờ vào phà Gùa. Cũng vì thế mà “nhà phà” hách lắm, đông khách mới đi chứ còn lèo tèo dăm ba người thì cứ đợi đấy, bất kể hoàn cảnh khách ra sao. Có lần người thân trong gia đình tôi bị ốm, phải đưa đi bệnh viện tỉnh mà đứng bên Hà Đông kêu khản cổ, “nhà phà” vẫn làm ngơ không sang”.

Sáu xã đảo Hà Đông nằm ở phía đông huyện Thanh Hà có khoảng ba vạn dân sinh sống, diện tích tự nhiên hơn 3.335 ha, bao gồm sáu xã: Hợp Đức, Trường Thành, Vĩnh Lập, Thanh Bính, Thanh Hồng, Thanh Cường. Vùng đảo này được bao bọc bởi bốn con sông Thái Bình, Văn Úc, Mía và Gùa. Bởi vậy, việc giao lưu, trao đổi hàng hoá phát triển kinh tế của khu vực là hết sức khó khăn. Việc xây dựng cầu Hợp Thanh chính là nhằm khắc phục sự cách trở bao đời mà người dân sáu xã khu Hà Đông phải chịu đựng. Vì vậy, người dân sáu xã đảo Hà Đông luôn khao khát có một cây cầu bắc qua sông Gùa.

Xây cầu với tốc độ... rùa

Người dân vùng đảo Hà Đông trên chuyến phà “không số”.

Dự án cầu Hợp Thanh được UBND tỉnh Hải Dương phê duyệt tại quyết định số 4879, ngày 28-11-2003, với quy mô thiết kế cầu bê-tông cốt thép dự ứng lực, với chiều dài hơn 374 m, rộng 7 m. Ngày 12-1-2003, UBND huyện Thanh Hà ký hợp đồng với Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5 tổng thầu (lập dự án, thiết kế và thi công công trình). Sau đó, Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5 giao chi nhánh miền bắc ký hợp đồng với Công ty tư vấn xây dựng giao thông 533 thực hiện khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu kỹ thuật.

Trên thực tế, Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5 chỉ thực hiện dự án thiết kế kỹ thuật công trình và sau đó thôi không thực hiện tiếp hợp đồng. Để tiếp tục thực hiện dự án, UBND huyện Thanh Hà ký hợp đồng với liên danh Công ty công trình giao thông Hải Dương và Công ty cầu 3 Thăng Long thi công xây dựng công trình theo hình thức chỉ định thầu.

Theo đó, Công ty công trình giao thông Hải Dương (đại diện liên danh) thực hiện các hạng mục: đường dẫn hai đầu cầu; đường bảo đảm giao thông và PCLB; các mố M0, M8; các trụ T1, T2, T3, T6, T7; toàn bộ dầm bê-tông cốt thép dự ứng lực 33 m; lớp phủ mặt cầu và bê-tông nhựa mặt cầu; hệ thống điện chiếu sáng và hoàn thiện. Công ty cầu 3 Thăng Long thực hiện các hạng mục trụ T4, T5 và dầm hộp liên tục.

Mặc dù chưa có bản vẽ thi công, nhưng công trình cầu Hợp Thanh vẫn được khởi công ngày 14-5-2004, dự kiến hoàn thành ngày 31-1-2006. Sau một thời gian thi công, ngày 28-11-2005, Công ty cầu 3 Thăng Long xin rút khỏi liên danh. Tháng 12-2005, Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Hà Nội được Công ty công trình giao thông Hải Dương thuê thực hiện phần công việc còn lại của Công ty cầu 3 Thăng Long. Nhưng cũng chỉ sau một thời gian, Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Hà Nội lại có văn bản xin không tham gia dự án.

Trước những diễn biến phức tạp trong việc thi công dự án cầu Hợp Thanh, ngày 9-4-2007, UBND tỉnh Hải Dương quyết định chuyển chủ đầu tư công trình từ UBND huyện Thanh Hà sang Sở Giao thông vận tải tỉnh. Sau khi nhận bàn giao, Sở Giao thông vận tải tỉnh đã tiến hành kiểm tra hồ sơ, hiện trường các hạng mục đã thi công.

Tại văn bản số 331, ngày 20-4-2008, Giám đốc Sở Giao thông vận tải tỉnh Hải Dương Phạm Văn Thoán nêu rõ: “Khối lượng thi công dự án cầu Hợp Thanh mới thi công xong 5/7 trụ (T1, T2, T3, T6, T7) và bệ mố M8; đường, mặt bến phà tạm; đường đầu cầu phía Hà Đông và phía Thanh Hà thi công đến cao trình 5/7 m, tương đương hết giai đoạn 2 theo thiết kế; đúc xong 15/15 dầm bê-tông cốt thép dự ứng lực 33 m; thi công xong 8/8 cọc khoan nhồi trụ T4; đang tiến hành thi công bệ trụ T4 và cọc khoan nhồi trụ T5”.

Theo tiến độ yêu cầu công trình phải hoàn thành ngày 31-1-2006, nhưng đến nay mới đạt 44% khối lượng công trình. Mặc dù UBND tỉnh đã bố trí kế hoạch vốn hằng năm, nhưng do khối lượng thi công không đủ khối lượng để giải ngân, cho nên hằng năm vốn thừa, tiến độ thi công cầu Hợp Thanh rất chậm.

Về công tác quản lý chất lượng, Giám đốc Sở Giao thông vận tải tỉnh Hải Dương cho rằng: “Chưa có quyết định của chủ đầu tư về chiều dài cọc chính thức của tất cả các mố, trụ; riêng đối với các trụ T2, T3, T4, T5, T6. Một số hạng mục thi công sai trình tự (đường đầu cầu, mố M0, mố M8, trụ T1, T2, T7…). Một số bản nghiệm thu còn có sai sót, chưa đúng quy định của Nhà nước. Việc thi công cọc khoan nhồi sử dụng xi-măng PC30 không đúng thiết kế, dự toán được duyệt (xi măng PC40)…”

Về nguyên nhân chậm tiến độ thực hiện dự án, Giám đốc Sở Giao thông vận tải Hải Dương Phạm Văn Thoán cho hay: “Công tác quản lý dự án của chủ đầu tư (UBND huyện Thanh Hà) chưa đủ kinh nghiệm để quản lý một dự án lớn. Năng lực tài chính và thiết bị của nhà thầu chính và nhà thầu phụ chưa đáp ứng yêu cầu của dự án…”

Cần sớm có giải pháp khắc phục

Một công trình mới hoàn thành 44 % khối lượng công việc mà đã có tới ba nhà thầu lần lượt bỏ cuộc. Qua kiểm tra, một số móng, cọc có chất lượng không đồng nhất, phải chờ cơ quan chức năng giám định, xử lý; khi thi công cầu thì phát hiện túi bùn gần mố cầu (MO), do vậy phải thực hiện đắp lấp túi bùn này và thực hiện quy trình chờ lún 20 tháng; trụ T5 phát hiện có khuyết tật; đường hai đầu cầu tổ chức thi công đắp gia tải không theo trình tự và quy trình thi công...

Ngày 21-6-2006, Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương chấp thuận phương án xử lý và biện pháp tiếp tục thi công cầu Hợp Thanh do Sở Giao thông vận tải đề xuất. Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu nhà thầu chịu trách nhiệm hợp đồng với các đơn vị tư vấn độc lập có kinh nghiệm lập đề cương và tiến hành kiểm định đánh giá chất lượng toàn bộ các hạng mục đã thi công; thiết kế phương án xử lý sai lệch kích thước hình học công trình; chủ đầu tư xử lý trách nhiệm các bên liên quan về việc vi phạm chất lượng công trình theo quy định.

Đối với phần khối lượng liên danh không thực hiện (ba cọc khoan nhồi, thân trụ T5, dầm liên tục), UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư (Sở Giao thông vận tải) lập hồ sơ mời thầu; xác định lại giá gói thầu và tổ chức đấu thầu để lựa chọn đơn vị thực hiện; lập kế hoạch và tổ chức đấu thầu xong trước ngày 30-8-2007.

Mặc dù UBND đã nâng tổng vốn đầu tư từ 55.889.693.000 đồng lên 70 tỷ đồng, kêu gọi nhà thầu xây lắp phần còn lại. Nhưng sau hai lần thông báo mời thầu (vào ngày 23-10-2007 và 16-5-2008) vẫn chưa có nhà thầu nào nhận làm tiếp công trình cầu Hợp Thanh.

Sở Giao thông vận tải tỉnh Hải Dương đang tổ chức mời thầu lần thứ ba, nhưng đến thời điểm này vẫn chưa có nhà thầu nào tham gia. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, hầu hết các nhà thầu đều lo ngại về chất lượng một số hạng mục công trình đã thực hiện. Trong khi đó, tỉnh vẫn chưa có biện pháp xử lý, giải quyết dứt điểm trách nhiệm của các đơn vị liên quan.

Vì vậy, công trình trị giá hàng trục tỷ đồng vẫn nằm phơi mưa, phơi nắng. Hơn ba vạn dân vùng đảo Hà Đông thì vẫn mòn mỏi chờ đợi ngày thông cầu. Trước khi rời chuyến phà “không số lên bờ”, bà Nguyễn Thị Mùi buồn bã nói : “Không biết đến bao giờ người dân vùng đảo Hà Đông mới hết khổ, không biết tôi có sống đến ngày cây cầu được đưa vào sử dụng?”.