Ðiện Biên Phủ- "Trận Véc-đoong vùng nhiệt đới"

Nổi bật trong số phụ san này là bài  lược thuật cuộc nói chuyện giữa phóng viên thường trú tờ Thế giới   tại Hà Nội Giăng-clốt Pô-môn-ti với Ðại tướng Võ Nguyên Giáp, trong đó Ðại tướng Võ Nguyên Giáp đã kể lại những tính toán chiến lược và chiến thuật, thuật dùng binh và sử dụng lực lượng hậu cần, và đặc biệt là quyết định thay đổi kế hoạch tiến công của Ðảng CS Việt Nam, của quân đội và nhân dân Việt Nam để giáng đòn bất ngờ vào đối phương và giành thắng lợi cuối cùng.

Phụ san tờ Thế giới cũng đã đăng một số hình ảnh về lễ Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cuộc gặp giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với Tướng Pháp Lơ Cléc ngày 18-3-1946 tại Hà Nội, bước đầu dính líu của Mỹ vào cuộc chiến tranh Ðông Dương với khoản viện trợ 385 triệu USD cho Pháp và việc thượng nghị sĩ Ních-xơn đến Việt Nam tháng 9-1953. Phụ san đã điểm qua diễn biến cuộc chiến tranh của Pháp ở Ðông Dương, từ khi phát-xít Nhật hất cẳng Pháp ở Việt Nam, rồi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời năm 1945, đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta và kết thúc bằng chiến thắng Ðiện Biên Phủ dẫn đến Hội nghị Giơ-ne-vơ về hòa bình ở Ðông Dương.

50 năm sau cuộc chiến, tờ Thế giới trích đăng lại một số bài báo, trong đó có hai bài phóng sự dài của đặc phái viên báo này lúc đó là Rô-be Guy-lanh đăng trong các số báo ngày 14, 15 và 16-2-1954. Tác giả hai bài báo đã đưa ra những nhận xét và nói lên những cảm nhận của mình về việc thiết lập  cứ điểm Ðiện Biên Phủ, đồng thời cung cấp một số thông tin có giá trị để giúp độc giả hiểu được tại sao quân Pháp lại chịu một "thảm bại quân sự " và từ đó phải chấm dứt cuộc chiến tranh Ðông Dương, một thất bại được tờ báo gọi là "Trận Véc-đoong vùng nhiệt đới".

Sau khi từ máy bay quân sự bước xuống  lòng chảo Ðiện Biên Phủ, phóng viên Rô-be Guy-lanh cho biết, ngay lập tức ông đã có những cảm giác "lo sợ đến ngạt thở". Ông đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ quân Pháp trong lòng chảo "bị bao vây tứ phía" bởi lực lượng Việt Minh giấu mình dưới những rừng cây "im lặng" và "bí hiểm", và máy bay tiếp tế trở thành mục tiêu cho pháo phòng không Việt Minh. Ðứng giữa lòng chảo Ðiện Biên, ông cũng mô tả cảm giác "bị bao vây", "bị nhốt trong lồng", "bị phong tỏa", "đứng đâu cũng bị nhìn thấy", "làm gì cũng bị đối phương biết", vì Việt Minh từ trên cao nhìn xuống "cái gì cũng thấy", còn quân Pháp từ lòng chảo nhìn lên thì "không trông thấy gì".

Ông lại càng kinh ngạc khi nhận thấy  cứ điểm này được thiết lập "không phải để chiếm lĩnh điểm cao và dồn đối phương xuống lòng chảo" mà ngược lại, quân Pháp chốt ở dưới thấp, còn Việt Minh chiếm các điểm cao chung quanh. Theo Rô-be Guy-lanh, quân Pháp tuy có hệ thống phòng thủ "đáng sợ" với công sự kiên cố, vũ khí hiện đại và hỏa lực "dày đặc" và "mạnh hơn" của Việt Minh, với lực lượng tinh nhuệ, song lại "thiếu một mục tiêu tập trung" để có thể "bắn phá". Mặc dù biết rằng Việt Minh đang "ở chung quanh" và "rất đông", nhưng vì "không trông thấy" nên Bộ chỉ huy quân đội Pháp hy vọng sẽ "kéo được Việt Minh xuống lòng chảo" và cho rằng như vậy tuy cuộc đụng đầu sẽ "quyết liệt", song họ "sẽ thắng".

Tháng 2-1954, Rô-be Guy-lanh đã được mục kích thất bại nặng nề của quân Pháp khi đánh ra chung quanh, Việt Minh "đông hơn" và "trang bị đầy đủ" đồng thời "không biết từ chỗ nào" bắn ra và "như từ dưới đất chui lên" đã chặn đứng  rồi bẻ gãy các cuộc tập kích của quân Pháp. Công sự của Việt Minh  được đào "từ lâu trước đó" và "ngụy trang rất kỹ, đến mức trinh sát của quân Pháp trước đó đã đi qua mà không phát hiện ra". Rô-be Guy-lanh mô tả pháo 105 ly của Việt Minh  như một thứ "hỏa lực tương đối đáng sợ", còn pháo phòng không 37 ly cũng trở thành "mối nguy hiểm" đối với máy bay Pháp. Trong khi đó, không quân Pháp chỉ "gây trở ngại" chứ "không ngăn chặn được" các đoàn xe tải Mô-lô-tô-va tiếp tế của Việt Minh. Lúc đó chưa phải đã vào trận đánh chính, song Rô-be Guy-lanh đã nhận ra rằng quân Pháp đã thật sự "chui vào bẫy" khi "tự chôn chân mình trong lòng chảo".

Với nhiều tấm bản đồ các cứ điểm Ðiện Biên Phủ và ảnh minh họa cảnh chiến đấu ác liệt, quân Pháp thả dù tiếp tế và tiếp viện, máy bay Pháp bị pháo binh Việt Minh "đóng đinh" xuống đất, và đặc biệt với chú thích bằng lời của Ðại tướng Võ Nguyên Giáp cho từng giai đoạn của cuộc chiến đấu, tờ Thế giới đã phác thảo lại 56 ngày đêm chiến đấu quyết liệt của trận Ðiện Biên Phủ, từ ngày mở màn đến ngày Việt Minh giành chiến thắng.