Trong một năm qua, việc thực hiện phân cấp, phân quyền tại Điện Biên đã được thực hiện đồng thời tại Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành.
Phân cấp, phân quyền trên nhiều lĩnh vực
Trong đó, Tỉnh ủy Điện Biên đã ban hành quy định về phân cấp quản lý cán bộ; Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quy định về kiểm điểm và đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh; đồng thời ban hành quy chế về công tác đào tạo, bồi dưỡng thuộc thẩm quyền của Ban Thường vụ Tỉnh ủy…
Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành ở Điện Biên được thực hiện trên các lĩnh vực, gồm: Tư pháp; Nông nghiệp và Môi trường; Tài chính; Xây dựng; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Công thương; Y tế; Nội vụ; Dân tộc và Tôn giáo; Khoa học và Công nghệ.
Về ủy quyền, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành các văn bản ủy quyền thực hiện một hoặc một số nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho giám đốc các ngành thuộc các lĩnh vực. Trong đó, lĩnh vực nội vụ có nhiều nội dung, công việc được ủy quyền nhất, với tổng số đầu việc cụ thể như:
- Ủy quyền cho các sở, ngành, ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức từ hạng III và tương đương lên hạng II và tương đương; thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức (giáo viên mầm non, nhóm lương A2.2) từ hạng II lên hạng I; bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp viên chức đạt kết quả xét thăng hạng năm 2025;
- Ủy quyền cho chủ tịch ủy ban nhân dân các xã, phường quyết định bổ nhiệm các chức vụ chỉ huy, trợ lý của ban chỉ huy quân sự cấp xã;
- Ủy quyền cho cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh và ủy ban nhân dân các xã, phường phê duyệt vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý;
- Ủy quyền cho các xã, phường tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức từ hạng V và tương đương lên hạng IV và tương đương, từ hạng IV và tương đương lên hạng III và tương đương; thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức (giáo viên mầm non thuộc nhóm lương A1 trở xuống) từ hạng III lên hạng II;
- Ủy quyền cho ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức tiếp nhận đội viên 500 tri thức trẻ vào làm công chức cấp xã và các đối tượng vào làm công chức ban chỉ huy quân sự cấp xã;
- Ủy quyền cho Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tiếp nhận đội viên 500 tri thức trẻ vào làm công chức cấp xã và tiếp nhận các đối tượng đủ điều kiện vào làm công chức ban chỉ huy quân sự cấp xã;
- Ủy quyền tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức từ hạng III và tương đương lên hạng II và tương đương trở xuống thuộc các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh và ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh;
- Ủy quyền tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non từ hạng II lên hạng I thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo và ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn tỉnh;
- Ủy quyền ban hành tiêu chí chung và tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ đối với công chức các cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, ủy ban nhân dân các xã, phường;
- Ủy quyền phê duyệt danh sách đối tượng tinh giản biên chế và kinh phí thực hiện tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025 của Chính phủ quy định về tinh giản biên chế...
Tiếp sau Nội vụ là lĩnh vực Khoa học và Công nghệ có năm nội dung, thủ tục được ủy quyền; Nông nghiệp và Môi trường có ba nội dung; các lĩnh vực khác, như: Y tế, Tư pháp, Văn hóa… có từ 1-2 thủ tục, nội dung được ủy quyền.
Coi trọng nguyên tắc "phân cấp phải đi liền với kiểm soát quyền lực"
Đánh giá việc phân cấp, phân quyền cơ bản được triển khai theo hướng tăng cường tính chủ động, tự chịu trách nhiệm cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền cấp xã, đồng chí Phạm Đức Toàn, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Điện Biên nhận định, việc phân cấp, phân quyền đã giảm bớt các khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận dịch vụ công.
Việc ủy quyền cho người đứng đầu các sở, ngành và chính quyền cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, phát huy tính chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả, chuyển biến cụ thể thì Ban Tổ chức Tỉnh ủy Điện Biên cũng chỉ rõ, việc phân cấp mới chủ yếu được thực hiện ở phân cấp giữa Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh với các sở, ngành; số lượng nhiệm vụ phân cấp giữa cấp tỉnh với cấp xã chưa nhiều (trong tổng số 144 nhiệm vụ được Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phân cấp thì cấp xã được phân cấp 70 nhiệm vụ); việc phân cấp, ủy quyền tập trung ở nhóm nhiệm vụ giải quyết thủ tục hành chính, chưa hình thành cơ chế phân cấp thực chất về quyết định quản lý nhà nước như: Lĩnh vực công thương (ủy quyền giải quyết 50 thủ tục hành chính), khoa học và công nghệ (ủy quyền giải quyết 121 thủ tục hành chính).
Các nhóm nhiệm vụ liên quan đến công tác quản lý, như: Nguồn lực, đầu tư công, ngân sách… vẫn tập trung ở cấp tỉnh. Một số ngành hiện còn số lượng thủ tục hành chính lớn, như: Nông nghiệp và Môi trường (344 thủ tục), Công thương (225 thủ tục) cần tập trung rà soát kiến nghị cấp có thẩm quyền thực hiện phân cấp phân quyền triệt để cho cơ sở theo quy định của pháp luật.
Khẳng định vai trò, tầm quan trọng của phân cấp, phân quyền, ủy quyền trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, vận hành, tại kỳ họp thứ 14 (ngày 3/7) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XV, nhiệm kỳ 2025-2030, đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên đề nghị các đồng ủy viên Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ngành và cấp xã phải tập trung làm rõ những khó khăn đang đặt ra trong thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở; nhất là ở cấp xã, phường tập trung đánh giá về cán bộ, cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, quản lý đất đai, tài chính-ngân sách, đầu tư xây dựng, giáo dục, y tế, an sinh xã hội. Từ đó cần chỉ rõ việc nào đã được phân cấp nhưng chưa đủ điều kiện thực hiện; việc nào chưa phân cấp nhưng cấp xã có nhu cầu, có khả năng thực hiện.
Nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt trong phân cấp thực hiện nhiệm vụ là "phân cấp phải đi liền với kiểm soát quyền lực"; giao việc phải đi đôi với giao nguồn lực; tăng quyền chủ động cho cơ sở nhưng không buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, đồng chí Trần Tiến Dũng yêu cầu cấp tỉnh phải chuyển mạnh phân cấp, ủy quyền cho cấp xã, để cơ sở trực tiếp giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp; khi đã phân cấp, phân quyền thì cấp tỉnh phải tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ.
Với cấp xã, phường phải chủ động nắm chắc địa bàn, giải quyết công việc ngay từ cơ sở, không đẩy việc lên cấp trên khi đã được giao thẩm quyền. "Việc thực hiện phân cấp, phân quyền phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, giải quyết công việc nhanh hơn và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn", đồng chí Trần Tiến Dũng nhấn mạnh.
