Thực hiện Nghị quyết Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội, Ủy ban nhân dân thành phố vừa ban hành danh mục di dời cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp tại đô thị trung tâm và khu vực khác không phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, quy hoạch đô thị và nông thôn trên địa bàn thành phố.
Tổng số cơ sở nằm trong danh sách di dời đợt này gồm 58 đơn vị, trong đó 57 cơ sở thuộc danh mục đã được Hội đồng nhân dân thành phố ban hành tại Nghị quyết số 487/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 và một cơ sở sản xuất công nghiệp được bổ sung trong đợt đầu năm 2026.
Trong các cơ sở sản xuất công nghiệp phải di dời, các cụm công nghiệp chiếm diện tích lớn nhất, như: Cụm công nghiệp Lai Xá tại xã Kim Chung, huyện Hoài Đức (cũ) 491.000 m², Cụm công nghiệp An Khánh 297.500 m² và Cụm công nghiệp Lại Yên 272.000 m², cùng nằm tại địa bàn xã Sơn Đồng; Cụm công nghiệp La Phù, xã An Khánh gần 115.000 m².
Nhìn chung, hạ tầng các cụm công nghiệp này thiếu đồng bộ, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến người dân sinh sống chung quanh. Tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích hoặc cho thuê lại đất trái phép để hưởng lợi diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, nguy cơ mất an toàn cháy, nổ tại các cụm công nghiệp luôn rình rập, khiến người dân lo lắng.
Chị Nguyễn Thị Xuân, sống gần cụm công nghiệp La Phù chia sẻ, hoạt động tại cụm công nghiệp sôi động quanh năm, nhất là từ tháng 7, 8 đến Tết Nguyên đán. Các nguyên liệu phục vụ sản xuất được tập kết số lượng lớn trong các khu xưởng sản xuất. Máy móc hoạt động liên tục, thường xuyên quá tải, trong khi các nhà xưởng chật chội cho nên nguy cơ cháy, nổ luôn rình rập. Vụ cháy lớn xảy ra tại địa phương gần 10 năm trước, thiêu rụi nhiều nhà xưởng, đến giờ vẫn luôn ám ảnh người dân.
Theo khảo sát của chúng tôi, tại khu công nghiệp làng nghề La Phù, đa số nhà xưởng, kho bãi đều được làm bằng khung thép, mái tôn, bao bọc theo kiểu “chuồng cọp” và phần lớn chỉ có một lối thoát hiểm.
Trong các xưởng sản xuất, kho chứa hàng có rất nhiều hàng dễ cháy như giấy, xốp, bao tải nhựa, ni-lông... nhưng hệ thống báo cháy còn nhiều hạn chế. Đáng chú ý, nhiều nhà xưởng nằm xen kẽ trong các khu dân cư đông đúc, đường làng, ngõ xóm nhỏ hẹp, xe chữa cháy không thể tiếp cận.
Ngoài các cụm công nghiệp nêu trên, danh sách các cơ sở di dời còn có nhiều cơ sở sản xuất quy mô lớn nằm sâu trong các khu dân cư đông đúc, như: Công ty cổ phần Giấy Tissue Sông Đuống tại số 672 Ngô Gia Tự, phường Đức Giang cũ (nay là phường Việt Hưng); Công ty cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông tại số 87-89 phố Hạ Đình, phường Khương Đình; Công ty sứ Viglacera Thanh Trì thuộc địa bàn phường Vĩnh Hưng, nằm ngay cạnh trường học...
Theo ý kiến của các chuyên gia quy hoạch, các cơ sở di dời lần này thực tế đã được xác định tại các đồ án quy hoạch phân khu đô thị được Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội phê duyệt từ nhiều năm trước. Các khu cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất không còn phù hợp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, mất an toàn cháy nổ, rất cần di dời sớm.
Điểm đáng chú ý trong lần di dời này là việc quản lý quỹ đất. Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội xây dựng kế hoạch, phương án sử dụng đất phù hợp định hướng Quy hoạch chung Thủ đô được duyệt và các quy hoạch có liên quan theo nguyên tắc tại khu vực nội đô lịch sử ưu tiên xây dựng không gian, công trình công cộng, tăng tỷ lệ đất cây xanh sử dụng công cộng và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, phát triển du lịch, không xây dựng nhà ở.
Tại khu vực khác ở đô thị trung tâm, ưu tiên xây dựng công trình dịch vụ, công cộng, hạ tầng thiết yếu phục vụ dân cư, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật theo phân loại đô thị.
