Để IPU năng động và hiệu quả

Lần này, Đoàn cấp cao nhất của Quốc hội nước ta tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) kể từ khi Việt Nam tham dự tổ chức này. Giữ vai trò là cơ chế liên nghị viện lớn nhất, lâu đời nhất, tập hợp đông nhất các nghị viện trên thế giới, IPU đang nỗ lực hướng đến vị thế của một thể chế nghị viện xứng tầm toàn cầu. Trọng tâm hoạt động của IPU phản ánh quan điểm nghị viện đối với các vấn đề nghị sự của LHQ, ý nguyện của người dân trên thế giới về các mối quan tâm chung.

Nhìn lại lịch sử phát triển, IPU được thành lập năm 1889 tại Pa-ri (Pháp), có trụ sở tại Giơ-ne-vơ và Văn phòng thường trực bên cạnh LHQ tại Niu Oóc (Mỹ). Tổ chức hiện nay có 163 thành viên chính thức và chín thành viên liên kết. Từ năm 1979 đến nay, Việt Nam đã tham gia tích cực, có trách nhiệm tại diễn đàn này. Còn nhớ, Quốc hội nước ta hai lần đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Nhóm Địa chính trị châu Á - Thái Bình Dương và Nhóm ASEAN+3 trong khuôn khổ Đại hội đồng IPU năm 2006 và 2010. Tại Đại hội đồng IPU-117 tháng 10-2007 tại Giơ-ne-vơ, Quốc hội ta lần đầu được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành là cơ quan cao nhất của IPU. Tại IPU-121 năm năm trước, Việt Nam được bầu làm Phó Chủ tịch IPU...

Nhiều nhà quan sát trong nước và quốc tế lâu nay đều nhất trí cho rằng, Đại hội đồng IPU năm nay là sự kiện ngoại giao nghị viện có tầm ảnh hưởng lớn nhất trên phạm vi toàn cầu. Có nhiều lãnh đạo cấp cao của các nghị viện và đông đảo nghị sĩ trên thế giới về dự Đại hội đồng. Trong đó, có nhiều quốc gia, khu vực mà chúng ta ít có điều kiện tiến hành các hoạt động đối ngoại song phương. Nội dung thảo luận tại IPU đề cập hàng loạt chủ đề cấp thiết, cập nhật về mọi mặt đời sống của thế giới.

Điều này giải thích tại sao nhiều nước mong muốn có đoàn và thành viên tham dự, như thế, có điều kiện tham khảo quan điểm đa chiều về các chủ đề này.

Ý chí đoàn kết và hợp tác, liên kết của các thành viên IPU khẳng định một thực tế là, để hướng tới một tương lai phát triển trong thời kỳ mới, các nước có thể hợp tác với nhau, thông qua tổ chức chung để có tiếng nói đồng thuận, ngày càng có trọng lượng, trở thành một lực lượng đối thoại tự tin, có vai trò quan trọng trên các diễn đàn quốc tế và khu vực. Thông điệp quan trọng của lãnh đạo Quốc hội nước ta nhấn mạnh trước các đại biểu tham dự IPU-130 đã nêu rõ: Với mong muốn gìn giữ hòa bình, Việt Nam lên án mạnh mẽ các hành vi khủng bố và đe dọa khủng bố trên toàn cầu, cũng như hoan nghênh IPU tăng cường các nỗ lực của mình trong việc kêu gọi Quốc hội các nước đẩy mạnh hợp tác, đặc biệt trong việc trao đổi kinh nghiệm và thông tin về các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố. Chủ tịch QH nước ta bày tỏ hy vọng IPU phát huy hơn nữa vai trò của mình trong việc bảo đảm và thúc đẩy dân chủ. Các nước cần tôn trọng và bảo vệ nhân quyền theo các chuẩn mực quốc tế và tiếp tục tăng cường vai trò của Nhà nước pháp quyền, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm thực hiện các quyền tự do cơ bản của người dân...

Cũng như một Quốc hội, nghị viện quốc gia, bản thân IPU cũng đang vận động, điều chỉnh cả về tổ chức và phương thức hoạt động, ngày càng năng động và đổi mới nhằm đáp ứng hiệu quả hơn mong muốn ngày càng sâu sắc của đông đảo người dân. Giới quan sát nhận định, từ nay tới năm 2015 sẽ có rất nhiều nội dung nghị sự được xem xét, điều phối, hợp tác trên quy mô toàn cầu và cần có sự thảo luận sâu rộng giữa các quốc gia, trong đó tiếng nói của nghị viện tại các diễn đàn IPU hết sức thiết thực. Trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Nhân Dântrước lễ ký kết Thỏa thuận về việc tổ chức IPU-132 tại Việt Nam, Ngài A-đen-goa-hát Rađi, Chủ tịch IPU-130 cho biết, hàng chục năm qua đã diễn ra liên tục nhiều kỳ họp Đại hội đồng khác nhau của IPU. Điều đặc biệt của kỳ Đại hội đồng năm nay, diễn ra đúng vào dịp lễ kỷ niệm lần thứ 125 ngày ra đời của IPU. Chương trình nghị sự chính sẽ nhấn mạnh vấn đề gìn giữ hòa bình, an ninh toàn cầu, giải trừ vũ khí hạt nhân...

"Ngoài ra, chủ đề nhân quyền, bình đẳng giới, vấn đề trẻ em đặc biệt khó khăn cũng nằm trong số những nội dung quan trọng, ưu tiên. Bên cạnh đó, cũng đề cập nhiều vấn đề nóng bỏng đang được cộng đồng quốc tế rất quan tâm" - Ngài A-đen-goa-hát Ra-đi nói.

Lâu nay, đọc báo chí nước ngoài thường thấy, Giơ-ne-vơ không chỉ được biết đến là "vương quốc đồng hồ", mà còn là nơi "đóng chân" của nhiều tổ chức quốc tế nhất trên thế giới! Lần này có mặt ở địa chỉ 15 phố Va-rêm-bê, 1211, chúng tôi mới cảm nhận hết sự nhộn nhịp, bận rộn tại Trung tâm Hội nghị quốc tế nơi diễn ra IPU-130, mới thấy được phần nào nhu cầu cấp bách và thiết thân của các quốc gia khi cần gặp gỡ, thảo luận giải quyết các vấn đề lớn lao toàn cầu, của thời đại, của đất nước qua con đường ngoại giao, dù song phương hay đa phương, trong đó có kênh ngoại giao nghị viện. Một số chuyên gia và đại biểu Quốc hội từng nhận xét, với Việt Nam và không ít quốc gia, ngoại giao nghị viện có ý nghĩa và vị trí hết sức đặc thù, qua đây có thể kết hợp khá gắn kết và tinh tế giữa ngoại giao đảng, ngoại giao nhà nước và ngoại giao nhân dân. Trước xu thế hội nhập và phát triển không ngừng, đây là tiềm năng hết sức to lớn, cần được tiếp tục thúc đẩy lên tầm cao mới, đạt kết quả cao nhất.

Ngày thứ hai ở nước bạn, chúng tôi đến thăm Trụ sở LHQ tại Giơ-ne-vơ. Mọi người đều xúc động khi thăm lại căn phòng lịch sử nơi đã diễn ra Lễ ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương. Băng qua một công viên rộng có bức tường lớn chạm nổi bốn nhà cải cách tiêu biểu của lịch sử Giơ-ne-vơ, cách đó chừng một trăm mét là Cung Hòa bình cao vút. Ngay sát đại lộ trung tâm, hình ảnh chiếc ghế khổng lồ chỉ còn ba chân, nhắc nhở nhân loại tìm kiếm các giải pháp loại bỏ bom mìn, rộng hơn là chiến tranh! Các bức tường ở hành lang bên ngoài phòng họp treo nhiều hình ảnh lịch sử, cả bức ảnh về Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954 về hòa bình Việt Nam đã đi vào sử sách.

Đây là sự trùng hợp thú vị. Bởi vì, năm nay, cả nước đang chuẩn bị cho các hoạt động kỷ niệm 60 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và 60 năm ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ. Ngược dòng lịch sử, sau 75 ngày đàm phán, ngày 20-7-1954, Việt Nam đã cùng Pháp ký các hiệp định đình chỉ chiến sự và cùng các bên ra Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị. Sáu mươi năm trôi qua, thời khắc lịch sử ấy còn mãi đậm sâu, là bài học mang tính thời sự, thời đại của thế hệ mai sau. Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Hiệp định Giơ-ne-vơ của dân tộc Việt Nam hào hùng vẫn in đậm dấu ấn trong tâm trí các thế hệ trong nước và bạn bè khắp năm châu.

Hôm đầu tiên đến nước bạn, bên trong căn nhà Trụ sở IPU ở số 5 đường Chê-min Pôm-mi-ê, 1218, ấn tượng khó quên khi Đoàn ta long trọng công bố lô-gô Đại hội đồng IPU-132. Lô-gô mô phỏng quần thể Nhà Quốc hội, bên trên là cờ Tổ quốc, có vòng tròn chạy quanh với dòng chữ "Đại hội đồng Liên minh nghị viện thế giới, Hà Nội, Việt Nam năm 2015". Ban Tổ chức cho biết, mầu xanh của lô-gô biểu tượng cho sự đoàn kết, chuyển tải ước vọng và niềm khát khao hòa bình của mỗi quốc gia và thế giới.

Với bạn bè quốc tế, đó là thông điệp hòa bình mang đến Giơ-ne-vơ lần này, đến IPU-130 của đất nước và nhân dân Việt Nam!