Để khắc phục tình trạng này, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành lệnh xây dựng khẩn cấp công trình đê Hữu Cầu chống lũ lụt, bảo vệ an toàn tài sản, tính mạng của nhân dân.
Dự án xây dựng tuyến đê Hữu Cầu dài hơn 16,5 km dọc sông Cầu, từ phía thượng lưu cầu Cao Ngạn hơn 1 km đến đập Thác Huống, với tổng mức đầu tư khoảng hơn 8.500 tỷ đồng, có ba dự án thành phần, gồm:
Dự án xây dựng công trình đê Hữu Cầu với tổng mức đầu tư khoảng hơn 3.000 tỷ đồng, dự án bồi thường giải phóng mặt bằng khoảng hơn 3 tỷ đồng do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp tỉnh làm chủ đầu tư và dự án tái định cư do Ủy ban nhân dân ba phường Quan Triều, Phan Đình Phùng, Gia Sàng làm chủ đầu tư.
Dự án xây dựng công trình đê Hữu Cầu bao gồm đê, kè, đường kết hợp, là công trình đa mục tiêu, không chỉ chống lũ lụt cho trung tâm tỉnh Thái Nguyên, mà còn tăng cường hạ tầng đô thị, khai thác quỹ đất phía trong để phát triển kinh tế, xã hội.
Bên cạnh đó, với hệ thống máy bơm áp lực công suất lớn, công trình còn khắc phục ngập úng cho trung tâm tỉnh.
Với tính chất cấp bách phòng, chống thiên tai, dự án công trình đê Hữu Cầu được đầu tư theo hình thức khẩn cấp, cho nên việc triển khai rất khẩn trương, rút ngắn quy trình, thủ tục đầu tư...
Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông và Nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên Hà Thị Hiền cho biết:
“Sau nhiều lần hội thảo, tham vấn, xin ý kiến nhiều nhà khoa học, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý về thủy văn, địa chất, đê điều, biến đổi khí hậu; ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về hướng tuyến, cao độ đê, qua nhiều lần chỉnh sửa, bổ sung, đến nay các dự án liên quan, bao gồm dự án đầu tư xây dựng công trình đê Hữu Cầu, dự án giải phóng mặt bằng tuyến đê và dự án tái định cư đã được phê duyệt để triển khai trên thực tế”.
Vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã tiến hành động thổ dự án xây dựng công trình đê Hữu Cầu, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đã thống kê, kiểm đếm đất đai, tài sản trên đất của khoảng 1.600 hộ dân dọc tuyến đê; chính quyền ba phường triển khai 5 khu tái định cư để bố trí chỗ ở mới cho khoảng 700 hộ dân.
Theo thiết kế, Dự án xây dựng tuyến đê Hữu Cầu (bao gồm chức năng giao thông) cao hơn đỉnh lũ tháng 10/2025, nhằm ngăn nước sông Cầu tràn vào đô thị trung tâm, đồng thời xây dựng hệ thống công trình và bơm áp lực công suất lớn để chống ngập úng đô thị trung tâm tỉnh Thái Nguyên do mưa lớn.
Ngay sau khi có mặt bằng, dự án xây dựng tuyến đê Hữu Cầu sẽ được triển khai trên thực địa để kịp tiến độ đề ra. Hiện nay, Ủy ban nhân dân các phường Quan Triều, Phan Đình Phùng và Gia Sàng đang tích cực phối hợp Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh giải phóng mặt bằng để xây dựng tuyến đê.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phan Đình Phùng Đặng Quang Ngọc, dự án công trình xây dựng đê Hữu Cầu trên địa bàn dài gần 6 km, hiện đã hoàn thành chi trả bồi thường, giải phóng mặt bằng cho 13 hộ gia đình, hai tổ chức và đủ điều kiện thi công công trình với chiều dài 1,7 km; chiều dài đoạn đê còn lại đang thống kê, kiểm đếm để phê duyệt bồi thường thời gian tới.
Tuyến đê Hữu Cầu trên địa bàn phường Quan Triều dài khoảng 8 km, chiếm khoảng 50% chiều dài toàn tuyến, ngay sau khi dự án giải phóng mặt bằng được phê duyệt, chính quyền phường phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đang thống kê, kiểm đếm đất đai tài sản của hơn 700 hộ dân trong phạm vi xây dựng đê.
Cùng với đó, các phường đang tiến hành lựa chọn nhà thầu xây dựng hạ tầng 5 khu tái định cư. Dự án được triển khai theo hình thức khẩn cấp, các thủ tục triển khai các dự án tái định cư được rút ngắn, trong đó không phải đấu thầu lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, giám sát và nhà thầu xây dựng, cho nên được triển khai sớm.
Dự kiến, cuối năm 2026 các khu tái định cư cơ bản hoàn thành để giao đất ở cho người dân.
Để đẩy nhanh triển khai dự án, trong thời gian các khu tái định cư chưa hoàn thành, tỉnh Thái Nguyên cần có chính sách hỗ trợ người dân thuê nhà. Các cơ quan chức năng cần tích cực tham mưu cho tỉnh tháo gỡ bất cập về bồi thường đất nông nghiệp đối với ba dự án thành phần xây dựng đê Hữu Cầu.
Cụ thể là áp dụng hệ số K, giá bồi thường đất nông nghiệp thấp hơn so với các dự án áp dụng cơ chế giai đoạn trước đang triển khai trên cùng địa bàn để tạo thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng; bố trí đủ vốn cho các dự án, nhất là đối với các khu tái định cư để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Hiện dự án xây dựng cầu Gia Bẩy mới bắc qua sông Cầu đang được triển khai với hình thức khẩn cấp, tổng mức đầu tư hơn 600 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm nay, khi đó điểm nghẽn dòng chảy trên sông Cầu được giải tỏa, góp phần giảm cường độ lũ.
Ngoài ra, dự án khắc phục tình trạng ngập úng khu vực phường Phan Đình Phùng có tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng, đến nay cơ bản hoàn thành, tăng năng lực tiêu thoát cho vùng lõi đô thị trung tâm tỉnh.
Dự án xây dựng khẩn cấp tuyến đê Hữu Cầu dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027, với ba dự án thành phần đang được tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ, triển khai khẩn trương, đồng bộ... hướng tới mục tiêu bảo đảm công tác phòng, chống lũ lụt, chỉnh trị sông Cầu, tạo động lực phát triển hạ tầng đô thị và kinh tế xã hội bền vững tại địa phương.
