Mạng lưới y tế dự phòng được củng cố, phát triển từ T.Ư xuống tới cơ sở. Xác định phương châm "Dự phòng tích cực và chủ động", chúng ta đã thanh toán và loại trừ được một số bệnh truyền nhiễm gây dịch như bại liệt, sốt rét, uốn ván sơ sinh, dịch hạch, tả. Các dịch bệnh mới nguy hiểm như SARS, cúm A (H5N1) bước đầu được khống chế, đẩy lùi.
Chương trình quốc gia tiêm chủng mở rộng được duy trì thường xuyên đã góp phần giảm tỷ lệ mắc các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em trong độ tuổi xuống hàng trăm lần (so trước năm 1990). Ðáng phấn khởi là chúng ta đã tự nghiên cứu và sản xuất được nhiều loại vacxin phòng bệnh. Các dự án phòng,chống bệnh xã hội, y học lao động, an toàn thực phẩm, phòng, chống tai nạn, thương tích được quan tâm...
Tuy nhiên, thời tiết, khí hậu đang có những biến đổi bất thường, tình trạng ô nhiễm môi trường xảy ra ở nhiều nơi, nhất là địa bàn vùng sâu, vùng xa làm cho một số bệnh truyền nhiễm gây dịch như sốt xuất huyết, sởi, viêm não do virus, lao, tiêu chảy có nguy cơ quay lại; bên cạnh các bệnh mới xuất hiện: SARS, cúm A (H5N1) khó điều trị và HIV/AIDS diễn biến phức tạp.
Tình trạng tai nạn, thương tích, ngộ độc thực phẩm và các bệnh không truyền nhiễm có chiều hướng gia tăng. Mặt khác, việc đầu tư nguồn lực cho lĩnh vực y tế dự phòng lâu nay còn thấp, trang thiết bị nghèo nàn và lạc hậu; cấp ủy đảng, chính quyền cơ sở không ít nơi thiếu sự quan tâm, đội ngũ cán bộ y tế dự phòng còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng ở các tuyến... là những nguyên nhân làm cho năng lực hoạt động của ngành y tế nói chung, trong đó có y tế dự phòng chưa đáp ứng được yêu cầu, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Nghị quyết số 46/NQ - T.Ư của Bộ Chính trị về Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, Quyết định 255/2006/QÐ - TTg về Chiến lược quốc gia y tế dự phòng Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, đã nêu rõ quan điểm dự phòng tích cực, chủ động, toàn diện và có trọng điểm, trong đó ưu tiên phòng, chống các bệnh truyền nhiễm gây dịch nguy hiểm; nhất là các bệnh phức tạp mới phát sinh; chủ động phòng, chống các bệnh không lây nhiễm, bệnh do lối sống có hại cho sức khỏe gây ra.
Nhằm mục tiêu giảm các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng, phát hiện sớm, khống chế kịp thời dịch bệnh, không để dịch lớn xảy ra; giảm tỷ lệ mắc và chết do bệnh tật, góp phần phát triển thể chất, tinh thần, nâng cao tuổi thọ, chất lượng cuộc sống và cải thiện giống nòi. Ðây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, đòi hỏi công sức, trí tuệ của toàn xã hội, mà ngành y tế giữ vai trò nòng cốt về chuyên môn kỹ thuật.
Ðể thực hiện mục tiêu đó, cấp ủy đảng, chính quyền các cấp cần khuyến khích sự tham gia tích cực của các đoàn thể, tổ chức xã hội và cả cộng đồng vào lĩnh vực y tế dự phòng; đưa công tác này trở thành một trong các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thông nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa.
Các cấp, các cơ quan có thẩm quyền và ngành y tế cần đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật cho hệ thống y tế dự phòng. Chú trọng tăng cường nguồn lực cho y tế dự phòng cấp huyện trong hoạt động giám sát, phát hiện các bệnh dịch mới phát sinh, có biện pháp dập dịch kịp thời; xây dựng các phòng xét nghiệm hiện đại phục vụ thiết thực cho công tác đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất các loại vacxin và sinh phẩm. Ðầu tư phát triển toàn diện y tế dự phòng là góp phần vào sự nghiệp phát triển bền vững đất nước.
N.D
