Boko Haram hiện trở thành nhóm phiến quân Hồi giáo thường xuyên tiến hành các vụ tiến công khủng bố và trở thành mối đe dọa an ninh lớn ở châu Phi. Kể từ cuộc nổi dậy cách đây tám năm nhằm âm mưu thiết lập một nhà nước Hồi giáo, nhóm phiến quân Boko Haram đã tiến hành hàng loạt vụ đánh bom liều chết ở các quốc gia thuộc lưu vực hồ Sát như Nigeria, Cameroon, Niger và CH Sát, khiến ít nhất 20 nghìn người chết và 2,6 triệu người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Boko Haram sử dụng việc bắt cóc như một vũ khí chiến tranh. Bạo lực do Boko Haram gây ra làm trầm trọng thêm tình hình nhân đạo vốn đã vô cùng khó khăn ở một trong những vùng nghèo đói nhất thế giới, khiến khoảng 11 triệu người trong tình trạng cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp, làm giảm đáng kể các hoạt động kinh tế trong khu vực. Do nằm ở vị trí địa lý khó tiếp cận, hoạt động cứu trợ nhân đạo tại các nước vùng hồ Sát phải được tiến hành nhờ đoàn xe hộ tống có vũ trang và các nhân viên cứu trợ di chuyển bằng máy bay trực thăng.
Với sự tham dự của hơn 70 quốc gia, các tổ chức quốc tế, Hội nghị các nhà tài trợ tại Berlin đã đưa ra hàng loạt cam kết viện trợ châu Phi. Ngoài khoản cam kết 2,17 tỷ euro, một khoản 467 triệu USD khác cũng sẽ được giải ngân theo hình thức cho vay với lãi suất ưu đãi. Ðức mong muốn bổ sung khoản trợ cấp nhân đạo 100 triệu euro cho khu vực này đến năm 2020 và thêm 40 triệu euro cho các hoạt động bình ổn và ngăn chặn xung đột. Ðây là những động thái thể hiện rõ ràng nhất về mối quan ngại của châu Âu trước tình trạng bạo lực, xung đột xảy ra "như cơm bữa" ở châu Phi bởi nó tác động trực tiếp tới các nước châu Âu bên kia bờ Ðịa Trung Hải.
Việc cả Thủ tướng Ðức A.Merkel và Thủ tướng Anh T.May đồng thời có chuyến công du châu Phi vào những ngày cuối tháng 8 vừa qua cho thấy, vị trí ngày càng quan trọng của châu Phi trong mắt các cường quốc hàng đầu thế giới. Mặc dù có nhiều lợi thế về sự gần gũi về địa lý, văn hóa cũng như mối quan hệ sẵn có trong lịch sử, song các nước châu Âu dường như hơi chậm chân trong việc tìm kiếm các lợi ích ở châu Phi hiện nay. Kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Liên hiệp châu Âu (EU) và châu Phi liên tục giảm. Hàng hóa xuất đi châu Phi chỉ chiếm 6,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của EU năm 2016. Trong khi đó, giá trị hàng hóa châu Phi xuất khẩu sang châu Âu cũng giảm xuống 115 tỷ euro so với con số 185 tỷ euro hồi năm 2012. Thủ tướng Anh đến châu Phi với cam kết Anh sẽ giữ nguyên mức viện trợ cho các nước đang phát triển ở mức 0,7% GDP và khẳng định, London muốn tăng cường quan hệ thương mại với châu Phi, thông qua cam kết tài trợ bốn tỷ bảng Anh cho các nền kinh tế châu Phi. Thủ tướng Anh cũng đặt mục tiêu đến năm 2022, Anh sẽ trở thành nước có mức đầu tư tại châu Phi cao nhất trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7). Còn với Thủ tướng Ðức, chuyến thăm châu Phi nhằm thúc đẩy thực thi "Kế hoạch Mác-san vì châu Phi", với mục tiêu hỗ trợ phát triển, giảm đói nghèo, qua đó góp phần ngăn chặn làn sóng di cư từ châu Phi tới châu Âu. Từ năm 2015, hơn một triệu người tị nạn từ khu vực Trung Ðông và châu Phi đã tràn vào châu Âu, trong đó phần lớn tới Ðức. Thủ tướng Ðức A.Merkel từng hứng chịu nhiều chỉ trích ở cả trong và ngoài nước vì chính sách mở cửa đối với người di cư của bà khi bắt đầu hình thành làn sóng người di cư vào châu Âu.
Châu Phi được đánh giá là "người khổng lồ đang ngủ của nền kinh tế thế giới" và là một thị trường rộng lớn với hơn 1,2 tỷ dân. Ước tính, một phần tư dân số thế giới sẽ sống ở châu Phi vào năm 2050. Tuy nhiên, vòng luẩn quẩn xung đột, đói nghèo đã kéo lùi sự phát triển của lục địa đen. Các cam kết tài trợ của châu Âu không chỉ nhằm mục tiêu bình ổn và ngăn chặn xung đột tại châu Phi mà thực chất còn là hành động "cứu người, giúp mình". Bởi, châu Âu chỉ có thể ngăn chặn dòng người di cư cũng như giải được "bài toán an ninh" khi song hành với một châu Phi ổn định và phát triển.
