Cuộc sống mới ở làng chài Cao Bình

Theo người dân địa phương, làng chài Cao Bình tồn tại đến nay đã hơn trăm năm. Các hộ dân sống theo tập quán quần tụ trên sông, neo thuyền từ cống Tân Lập đến cống Cao Bình (Hồng Tiến), vì đây là vùng kín gió, chỉ cách biển 13 km. Nghề chài lưới gắn bó với họ qua hai, ba thế hệ, muốn lên bờ để hòa nhập với cộng đồng không phải dễ, bởi không có đất định cư, đất canh tác. Cái nghèo, cái khó quẩn quanh, bủa vây người dân nơi đây năm này qua năm khác.

Ông Nguyễn Văn Mão (62 tuổi), Trưởng ban Thanh tra kiêm Trưởng ban Mặt trận thôn Cao Bình vẫn nhớ những ngày khốn khó trôi qua chưa xa. Gia đình có mười nhân khẩu, sống chung trên con thuyền gỗ lim dài 12 m chèo tay và dùng buồm khi no gió. Tết cũng trên thuyền, cưới thì ghép thuyền vào nhau, khi mưa bão tìm nơi kín gió tránh trú. Cuộc sống "gạo chợ, nước sông", tiện đâu đậu đấy, thậm chí, thời điểm tháng hai, tháng ba được ngư dân làng chài xem là lúc khó khăn nhất vì đồng trắng, nước trong thì họ cũng quanh quẩn trên thuyền, chỉ lên bờ khi đi lễ nhà thờ hay có việc cần giao dịch với xã. Giờ được sống trong ngôi nhà mái bằng kiên cố rộng hơn 50 m2 trên khu định cư thôn Cao Bình, bà Nguyễn Thị Kính (vợ ông Mão) cảm động nói: "Ba đời dưới sông, từ năm 2011 đến nay được chính quyền ưu tiên cấp đất dựng nhà. Ðời chúng tôi khổ, thất học, đến đời cháu đã có nhà và biết chữ". Bà Kính mấy năm nay không đi thuyền nữa, chỉ ở nhà, ngày hai buổi đưa đón cháu nội, cháu ngoại đi học tại trường tiểu học trong xã. Trong số tám người con thì sáu cô con gái đã lấy chồng, thoát cảnh sông nước, hai anh con trai vẫn cùng cha nối nghiệp chài lưới, khác chăng là cung cách làm ăn đã thay đổi. Ba bố con đã sắm được tàu công suất 30 CV chạy ven biển đánh cá khoai bằng lờ bát quái. Ngày thường vào bến bán cho đầu mối thu mua với giá 65 nghìn đồng/kg, nhưng giáp Tết, mỗi cân cá khoai thường nhích lên gần 100 nghìn đồng. Ông Kính chia sẻ thật lòng: "Nghề chài lưới dùng tàu công suất lớn vươn ra được khơi xa. Tất nhiên, không phải ngày nào cũng ra khơi, nhưng nếu đi thì trừ chi phí xăng dầu, ăn uống cũng để lại được khoảng 500 nghìn đồng".

Khu định cư sắp xếp dân cư làng chài thôn Cao Bình rộng 3 ha, được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp vốn đầu tư hơn 10 tỷ đồng, bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng đầu năm 2009 và đến năm 2011, các hộ dân làng chài được cấp đất đã xây nhà san sát tạo thành con phố nhỏ khá sầm uất. Mỗi hộ dân được cấp 100 m2 đất, tỉnh hỗ trợ thêm 10 triệu đồng. Một bước lên bờ đã thay đổi hoàn toàn cung cách sinh hoạt của người dân bởi họ có điện, có nước sạch, có nhà văn hóa thôn, có trường học. Người dân làng chài hòa nhập nhanh chóng với cộng đồng địa phương, có hai người tham gia HÐND xã, còn lại tham gia sinh hoạt tại các tổ chức hội như Hội Người cao tuổi, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân... Hiện nay, 154 hộ dân thôn Cao Bình chỉ còn mười hộ nghèo. Năm học 2014-2015, địa phương huy động được 100% số trẻ sáu tuổi đến trường. Riêng 58 trẻ em ở làng chài Cao Bình đang học bán trú tại Trường tiểu học Hồng Tiến, được các nhà hảo tâm hỗ trợ cơm trưa, nhà trường hỗ trợ công nấu và chăm sóc. Tư duy làm ăn lớn tại làng chài xuất hiện khi đã có chín hộ dân đăng ký đóng mới tàu sắt công suất 800 CV được hỗ trợ theo Nghị định 67 của Chính phủ. Về làng chài Cao Bình những ngày này cảm nhận được sự hồ hởi, phấn khởi của người dân khi xã đang gấp rút hoàn thành một km đường giao thông nông thôn nối thẳng lên trung tâm xã. Tỉnh Thái Bình hỗ trợ xi-măng làm đường trị giá hơn 300 triệu đồng, xã hỗ trợ 20% vật liệu, còn lại người dân góp vốn đối ứng bằng cát, đá.

Chủ tịch UBND xã Hồng Tiến Ðỗ Ðức Cảnh cho biết: Ðời sống người dân làng chài đã thay đổi căn bản. Một ngày đi biển, gặp lúc thuận buồm xuôi gió thì trúng... tiền triệu. Nhưng để ổn định lâu dài, đề nghị huyện hỗ trợ đào tạo nghề và xúc tiến thành lập tổ hợp tác đánh bắt xa bờ, đưa hoạt động khai thác thủy, hải sản vào quy củ, hiệu quả hơn. Ðịa phương cũng mong muốn tỉnh Thái Bình xúc tiến đầu tư, xây dựng khu neo đậu tránh trú bão kết hợp khu thương mại để giúp ngư dân làng chài Cao Bình yên tâm vươn khơi, bám biển.