ND - Tình hình Zimbabwe diễn biến ngày càng phức tạp. Ngày 22-6 vừa qua, ông M.Tsvangirai, thủ lĩnh đảng Phong trào vì sự thay đổi dân chủ (MDC), đảng đối lập chính ở Zimbabwe tuyên bố trước báo chí rút khỏi cuộc bầu cử Tổng thống vòng hai vì cho rằng tính mạng của những người ủng hộ MDC sẽ bị nguy hiểm nếu họ đi bỏ phiếu.
Ngày 23-6, Hội đồng Bảo an (HÐBA) LHQ gồm 15 nước thành viên họp thảo luận về tình hình Zimbabwe, ra tuyên bố lên án "chiến dịch bạo lực chống lại phe đối lập trước thềm vòng hai cuộc bầu cử Tổng thống ở Zimbabwe" và kêu gọi "hoãn vòng bầu cử này vì nó sẽ không thể diễn ra một cách công bằng và tự do". Ðây là hành động chính thức đầu tiên của HÐBA LHQ đối với tình hình Zimbabwe.
Trong khi đó, Tổng thống Zambia Levy Patrick Mwanawasa, Chủ tịch Cộng đồng các nước phát triển miền nam châu Phi (SADC, gồm 14 nước, trong đó Zimbabwe là thành viên) cũng kêu gọi "hoãn cuộc bầu cử Tổng thống vòng hai ở Zimbabwe để ổn định tình hình". Trong bối cảnh ấy, việc Chính phủ bất chấp mọi sức ép, tuyên bố vẫn tiến hành cuộc bầu cử Tổng thống vòng hai vào ngày 27-6 đã khiến tình hình Zimbabwe thêm căng thẳng.
Cuộc khủng hoảng chính trị ở Zimbabwe bùng phát mạnh từ sau cuộc bầu cử Tổng thống và QH ngày 29-3-2008. Lực lượng cầm quyền của Tổng thống Mugabe và phe đối lập cáo buộc nhau gian lận bầu cử. Trong cuộc bầu cử nói trên, phe đối lập giành được đa số ghế trong QH. Ông Tsvangirai, 56 tuổi, được 47,9% số phiếu bầu so với đương kim Tổng thống Mugabe, 84 tuổi, được 43,2% số phiếu trong cuộc bầu cử Tổng thống. Ông Tsvangirai không đủ quá bán để trúng cử Tổng thống theo quy định của Hiến pháp, vì vậy Zimbabwe phải tiến hành bầu cử vòng hai.
Từ đầu tháng 6 đến nay, ông Tsvangirai đã năm lần bị cảnh sát bắt giữ và thẩm vấn khi đang vận động tranh cử. Ông cho biết đã có 86 người ủng hộ MDC bị cảnh sát và những người ủng hộ ông Mugabe sát hại, hàng nghìn người bị thương, 200 nghìn người bị phá hủy nhà cửa và bị đuổi khỏi nơi ở.
Phe đối lập tố cáo chính quyền tìm mọi cách ngăn cản các hoạt động vận động tranh cử của MDC. Tổng thống Mugabe lên cầm quyền từ năm 1980. Từ năm 2000 đến nay, Zimbabwe lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế. Từ chỗ trước đây là một vựa lúa của miền nam châu Phi, hiện nay 60 % dân số trong số 12 triệu dân nước này phải sống phụ thuộc vào cứu trợ lương thực của nước ngoài.
Tình trạng thiếu gay gắt về nhu yếu phẩm, ngoại tệ, lạm phát tăng cao và những cuộc đấu tranh chính trị căng thẳng của phe đối lập đã đẩy Zimbabwe rơi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng, toàn diện và sâu sắc.Một trong những nguyên nhân chính khiến tình hình căng thẳng ở Zimbabwe là cuộc đấu tranh giành quyền lực một mất một còn ở đây và quyết tâm bảo vệ quyền lực bằng mọi giá của chính quyền Mugabe.
Tổng thống Mugabe nhiều lần tuyên bố "không bao giờ để đảng MDC lên nắm quyền lãnh đạo ở Zimbabwe". Việc ứng cử viên Tổng thống phe đối lập Tsvangirai tuyên bố rút khỏi cuộc bầu cử là do lo sợ bạo lực đảng phái đang ngày một gia tăng, trong đó thủ phạm phần lớn các vụ bạo lực là do những người ủng hộ ông Mugabe gây ra, đã đe dọa tính mạng của nhiều người dân Zimbabwe.
Những diễn biến phức tạp ở Zimbabwe làm dư luận quốc tế quan tâm. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cho đây là "diễn biến gây lo ngại sâu sắc". Mỹ kêu gọi Chính phủ Zimbabwe chấm dứt bạo lực. Pháp lên án những hành động bạo lực nghiêm trọng chống lại ông Tsvangirai. Ðại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu (EU) cho rằng đây là hệ quả của chiến dịch bạo lực, phá rối và hăm dọa có hệ thống của nhà chức trách Zimbabwe.
Dư luận kêu gọi khối SADC và Liên minh châu Phi (AU) gia tăng sức ép tối đa đối với ông Mugabe. Lần đầu sau nhiều tháng giữ thái độ im lặng, lãnh đạo một số nước trong khối SADC như Angola, Tanzania và Chủ tịch Ðảng Ðại hội dân tộc Phi (ANC) cầm quyền ở Nam Phi đã tỏ bất bình với tình trạng bạo lực ở Zimbabwe.
Tổng thống Nam Phi Thabo Mvuyelwa Mbeki muốn ông Mugabe và ông Tsvangirai ngồi vào bàn đàm phán để cùng tìm ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng. Ngày 25-6, Hội nghị cấp cao khối SADC nhóm họp khẩn cấp thảo luận về những giải pháp tháo gỡ cuộc khủng hoảng ở Zimbabwe, trong đó có việc xem xét ý kiến đề nghị LHQ cử một lực lượng quân sự tới làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình ở Zimbabwe.
TÌNH hình Zimbabwe đang gây ảnh hưởng tiêu cực đối với cuộc sống của hàng triệu người dân Zimbabwe và nền hòa bình, ổn định ở miền nam châu Phi. Dư luận cho rằng trong bối cảnh hiện nay, cộng đồng quốc tế cần thận trọng, tránh can thiệp thô bạo công việc nội bộ của Zimbabwe, đồng thời kêu gọi tất cả các bên ở Zimbabwe vượt qua những bất đồng, đặt lợi ích của nhân dân Zimbabwe lên trên lợi ích đảng phái, kiềm chế để tránh làm phức tạp thêm tình hình, tiến tới giải quyết những mâu thuẫn thông qua thương lượng hòa bình, để đất nước ổn định, tập trung khắc phục khó khăn kinh tế-xã hội.
Dư luận cũng hoan nghênh những nỗ lực trung gian hòa giải của AU và khối SADC hỗ trợ các bên giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay ở Zimbabwe.
