Cuộc chiến Iraq kết thúc - Bài học nào cho Mỹ ?

NDĐT- Ngày 14-12, Tổng thống Mỹ Barrack Obama có bài phát biểu quan trọng chính thức chấm dứt cuộc chiến kéo dài chín năm tại Iraq và chào mừng các binh sĩ Mỹ trở về nhà. Hãng tin CNN cho biết, trong cuộc gặp mặt với các binh sĩ vừa trở về từ Iraq tại doanh trại ở Fort Bragg, Bắc Carolina hôm qua, Tổng thống Barrack Obama tuyên bố những binh sĩ Mỹ cuối cùng sẽ rút khỏi Iraq chỉ trong vài ngày tới và đây là một "thời khắc lịch sử" của quân đội Mỹ. Chiến tranh đã kết thúc, nhưng bài học nào cho Mỹ lại đang được dư luận Mỹ và quốc tế quan tâm.

Vẫn không có bằng chứng

Dư luận chắc còn nhớ, ngay sau khi đánh chiếm được Iraq, Mỹ đã dành hơn ba tháng để lùng sục tất cả những nơi nghi ngờ cất dấu vũ khí hoá, sinh học và hạt nhân của Iraq mà không có kết quả, các thanh tra viên vũ khí Mỹ đã phải kết thúc việc tìm kiếm theo các nguồn tin tình báo mà tự thu thập tin tức qua phỏng vấn các khoa học, công nhân nhà máy và những người sống gần nơi tiến hành các chiến dịch sản xuất vũ khí dưới thời Saddam Hussein. Một đơn vị có trách nhiệm phân tích các bằng chứng về vũ khí huỷ diệt hàng loạt (WMD) tại Iraq, vào thời đó cho biết, 'Chúng tôi chẳng tìm thấy gì'.

Ngày 27-2-2011, ông Rumsfeld cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã cho công bố cuốn hồi ký của mình với tiêu đề: “Biết và chưa biết” (Known and Unknown) dày 815 trang, ông Rumsfeld đã kể lại chuyện ông đã yêu cầu chương trình thông tin về WMD như thế nào trong cuộc chiến xâm lược của Mỹ vào Iraq năm 2003. Ông nói: “Tôi hết sức cố gắng để có được thông tin tình báo chính xác nhưng rồi tôi vẫn mắc sai lầm. Tôi rất tức giận khi bị chính quyền Bush đã lừa dối về WMD ở Iraq. Và ông công khai thừa nhận ông đã sai lầm khi tuyên bố Tổng thống Iraq Saddam Hussein sở hữu WMD, ông nói: “Tôi đã tuyên bố sai”.

Cuộc chiến gây tranh cãi

Ông Obama đã dành những lời ca ngợi cho các binh sĩ Mỹ tại Iraq và hô vang lời chào đón các binh sĩ 'Chào mừng các bạn về nhà' tới bốn lần.

Tuy nhiên, ông Obama cũng thừa nhận, cuộc chiến đã gây nhiều tranh cãi ngay từ khi bắt đầu, trong chín năm của cuộc chiến của Mỹ ở Iraq “đã có nhiều bước thăng trầm” và ông Obama kết luận rằng: “Kết thúc một cuộc chiến tranh bao giờ cũng khó khăn hơn bắt đầu một cuộc chiến”.

Ngay vào thời điểm này, việc quân đội Mỹ rút khỏi Iraq tuy được đa số người dân ủng hộ nhưng cũng vẫn có sự phản đối từ phía đảng Cộng hòa, vì họ cho rằng một số lực lượng Mỹ vẫn nên ở lại để giúp đỡ người Iraq duy trì trật tự.

Ông Obama cho biết, trong những tháng gần đây, những công tác cuối cùng của việc rút quân tại Iraq sẽ được thực hiện xong, căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq sẽ đóng cửa hoặc chuyển giao lại cho chính quyền Iraq, thiết bị quân sự cũng được chuyển về nước.

Obama nói các binh sĩ Mỹ có thể 'ngẩng cao đầu' rời khỏi Iraq và sẽ trở thành một phần quan trọng của lịch sử, đánh dấu sự kết thúc một chương quan trọng trong lịch sử quân sự Mỹ.

Obama cũng tuyên bố các nhà lãnh đạo và chuyên gia về lịch sử Mỹ sẽ tiếp tục phân tích những bài học sau cuộc chiến này, việc này hết sức quan trọng và các nhà chỉ huy quân sự trong tương lai sẽ rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu từ đây.

Giá dầu quá đắt ?

Để có được quyền kiểm soát nguồn năng lượng dầu mỏ tại Iraq (thứ năm thế giới) như hiện nay, kể từ khi quân đội Mỹ khai hỏa tiến công Baghdad hồi tháng 3-2003, đã có hơn một triệu người Mỹ được điều động để phục vụ cho cuộc chiến tại đây. Trong chín năm qua, ngoài khoản kinh phí khổng lồ dành cho cuộc chiến (4.000 tỷ USD tính cả Iraq và Ahfganistan), đã có 1,5 triệu binh sĩ Mỹ tham gia chiến đấu, với 32 nghìn lính Mỹ bị thương và 4.500 binh sĩ thiệt mạng.

Theo cơ quan nghiên cứu của Quốc hội, trong ngân sách quốc phòng cho năm 2012, Quốc hội Mỹ vẫn phải dành 823 tỷ USD cho hoạt động quân sự ở Iraq (47,6 tỷ USD cho Bộ Ngoại giao và Cơ quan phát triến quốc tế; 7,2 tỷ USD cho các vấn đề về sức khỏe liên quan đến Iraq do Ủy ban cựu chiến binh phụ trách).

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến Mỹ ở Iraq, nhưng đã phải cam kết sẽ hỗ trợ các cựu chiến binh, những người sắp trở về nhà và phải đối mặt với một nền kinh tế đầy khó khăn.

Về vấn đề dầu mỏ ông Obama nói: “Iraq ngày hôm nay rất giàu có. Iraq cần kinh nghiệm và chuyên môn. Chúng tôi đã xây dựng một chiến lược giúp Iraq giàu có hơn. Và chúng tôi hy vọng các công ty Mỹ sẽ có vai trò lớn nhất trong việc giúp thúc đẩy sự giàu có của chúng ta về lĩnh vực dầu mỏ cũng như các các lĩnh vực khác”.

Tương lai về quyền tự quyết ?

Trong diễn văn ông Obama nói: 'Tương lai của Iraq sẽ nằm trong tay người dân Iraq, hiện tại tuy không phải là hoàn hảo và vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, nhưng nước Mỹ đã để lại một Iraq có chủ quyền, ổn định và tự chủ, với chính phủ do nhân dân bầu ra' và Mỹ đang xây dựng một quan hệ đối tác mới với Iraq.

Lời hứa kết thúc cuộc xung đột ở Iraq là một trong những nội dung của chiến dịch tranh cử chức Tổng thống của ông Obama vào năm 2008 đã được thực hiện. Sau khi Hoa Kỳ rút hết quân về nước, sự hiện diện của nước này ở Iraq sẽ chỉ thông qua Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad, với các nhà ngoại giao, các cố vấn quân sự và các nhà thầu dầu mỏ và các công trình tái thiết.

Mỹ cũng đang đề nghị hỗ trợ Iraq về an ninh và đào tạo nhân viên an ninh để giúp nước này xây dựng nền dân chủ. Mỹ sẽ bán máy bay chiến đấu F-16 cho Iraq để giám sát không phận, mở rộng giao thương, tăng cường khai thác dự trữ dầu mỏ và thúc đẩy giáo dục cũng như tái thiết cơ sở hạ tầng bị phá hủy trong cuộc chiến tranh.

Chiến tranh đã khép lại, nhưng vẫn còn không ít người có tâm trạng hoài nghi, người Iraq sẽ không có quyền tự quyết gì cả khi vẫn còn hàng chục ngàn người Mỹ ở lại, sau khi lính chiến đã thực sự rút về.

Có thể bạn quan tâm