Những thủ đoạn tinh vi
Tại TP Móng Cái, địa bàn trọng điểm buôn lậu kéo dài từ km1 đến km4 (thuộc các phường Ka Long, Hải Yên) và các khu vực: Lục Lầm (thuộc các phường Trần Phú, Hải Hòa), phường Trà Cổ, km10 đến km14, Đại Vai (thôn Lục Phủ, xã Bắc Sơn), Lục Chắn (xã Hải Sơn). Đối tượng buôn lậu là chủ các phương tiện vận tải đường bộ chuyên tuyến tham gia vận chuyển thuê hàng lậu, là các lái xe và người áp tải vận chuyển thuê cho các chủ hàng ở các tỉnh phía bắc, chợ đầu mối Hà Nội... cấu kết với người nước ngoài mua bán, vận chuyển trái phép hàng lậu, hàng cấm. Bên cạnh đó, còn cả một số doanh nghiệp, cá nhân liên quan kinh doanh cửa hàng miễn thuế, một số đối tượng làm đại lý cung ứng hàng hóa cho các phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh; doanh nghiệp kinh doanh hàng tạm nhập tái xuất, khoáng sản xuất khẩu; các đối tượng buôn bán, vận chuyển than trái phép; các cá nhân buôn bán trái phép hàng cấm, hàng giả, hàng nhái trên địa bàn.
Chúng tôi đến Đội Kiểm soát hải quan số 1 (Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh) - đơn vị phụ trách công tác chống buôn lậu trên địa bàn TP Móng Cái, khi các cán bộ nơi đây đang tất bật chuẩn bị một ngày làm việc mới. Đội trưởng Lê Mạnh Tùng cho biết, các đối tượng buôn lậu luôn tìm mọi thủ đoạn tinh vi để qua mặt các lực lượng chức năng. Lợi dụng địa hình đường biên sát khu dân cư có nhiều đường mòn, lối mở, các đầu nậu thuê cửu vạn vác hàng qua biên giới rồi dùng xe máy vận chuyển hàng hóa nhập lậu vào các khu vực chợ, bến xe, trung tâm thương mại, sau đó xé lẻ đưa lên các xe công-ten-nơ, xe tải nhỏ, xe ta-xi, xe khách (đã được gia cố hầm hố, vách ngăn để giấu hàng lậu), rồi chạy tuyến đường Móng Cái đi Cẩm Phả, Hải Phòng, Đông Triều, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nội, Nam Định... Thời gian gần đây xuất hiện phương thức, thủ đoạn cất giấu và vận chuyển thuốc lá điếu ngoại với số lượng lớn trong công-ten-nơ, xe bồn cầu, xe chở xăng dầu. Trên đường bộ, các đối tượng xé lẻ hàng hóa cho vào túi xách tay, va-li hành lý, giấu trên người đi trà trộn trên xe khách rất khó kiểm tra và phát hiện. Trên tuyến biển, các đầu nậu thường sử dụng các phương tiện công suất lớn, được trang bị hệ thống thông tin liên lạc hiện đại, lợi dụng đêm tối, sóng to để vận chuyển hàng lậu từ cảng Trúc Sơn, Vạn Mỹ (Trung Quốc) về Trà Cổ, rồi tiếp tục đưa sâu vào nội địa tiêu thụ.
“Một số đối tượng còn lợi dụng quy định để hợp thức hóa hàng nhập lậu bằng cách mua hóa đơn, quay vòng hóa đơn, chứng từ, dùng chứng từ giả hoặc cất giấu hàng nhập lậu xen lẫn hàng hóa đầy đủ giấy tờ. Cùng với phương thức, thủ đoạn tinh vi, các đối tượng buôn lậu luôn bố trí người theo dõi di biến động của lực lượng chức năng để thông báo cho đối tượng vận chuyển hàng lậu chạy trốn, tẩu tán hàng khi bị phát hiện, thậm chí thuê những kẻ có tiền án, tiền sự, nghiện hút ngăn cản, chống lại lực lượng chức năng, cướp lại hàng hóa” - đồng chí Lê Mạnh Tùng cho biết thêm.
Tình hình buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã có dấu hiệu tăng trở lại. Một số đối tượng lợi dụng tuyến xe khách từ các địa phương như Nghệ An, Quảng Bình, Đà Nẵng… đã trà trộn mặt hàng động vật hoang dã (chủ yếu là xương động vật, sừng tê giác, tê tê, cá sấu, rắn …) lẫn trong hành lý cá nhân, hàng hóa gửi hoặc sử dụng các phương tiện là xe tải nhằm trung chuyển hàng hóa khi hàng từ tuyến trong ra Móng Cái, tiếp tục sang xe và đưa vào khu vực biên giới để vận chuyển trái phép sang Trung Quốc.
Các mặt hàng trọng điểm buôn lậu
Các mặt hàng nhập lậu chủ yếu tại Móng Cái là ma túy tổng hợp, vũ khí, pháo nổ, gia cầm, sản phẩm từ gia cầm, thủy hải sản tươi sống, mỹ phẩm, dược phẩm, hàng tiêu dùng thiết yếu... không rõ nguồn gốc. Các mặt hàng xuất lậu thường là động vật, thực vật hoang dã, than, xăng dầu...
Trước đây, khi các mặt hàng tiêu dùng của Trung Quốc đang bán chạy thì hàng lậu thường tập trung vào các sản phẩm này. Tuy nhiên, gần đây, khi hàng tiêu dùng của Trung Quốc không còn sức hút thì tại Móng Cái nổi lên tình trạng vận chuyển, tập kết thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc, xuất xứ, kém chất lượng, không bảo đảm vệ sinh an toàn. Theo các chi cục tại Hải quan Móng Cái, đây là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm và tập trung lực lượng xử lý ráo riết. Theo thông tin từ Đội Kiểm soát hải quan số 1, trong vài tháng trở lại đây, các lực lượng chức năng trên địa bàn TP Móng Cái đã phát hiện và thu giữ gần 74 nghìn quả trứng, 16,5 tấn gia cầm, thủy, hải sản các loại; 2,5 tấn thực phẩm đông lạnh, gần 19 nghìn sản phẩm thực phẩm ăn uống (kẹo, thạch, nước đóng lọ, bột thực phẩm, gia vị…), gần 11 tấn hoa quả tươi và nhiều mặt hàng khác không rõ nguồn gốc, xuất xứ không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.
Trạm Kiểm soát liên hợp km15 - Bến tàu Dân Tiến tại thôn 6, xã Hải Tiến là điểm cuối cùng kiểm soát chống buôn lậu của TP Móng Cái và là điểm đầu chặn buôn lậu vận chuyển đi các nơi trong cả nước. Trạm trưởng Nguyễn Văn Hoàn cho biết: Có rất nhiều mặt hàng vi phạm được Trạm phát hiện, bắt giữ. Đáng chú ý, tình hình vận chuyển trái phép ma túy vẫn luôn nhức nhối, năm sau cao hơn năm trước với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi xảo quyệt. Từ đầu năm đến nay, các bộ tại Trạm đã bắt tám vụ buôn bán ma túy, gồm chín đối tượng, hơn 4 kg ma túy tổng hợp. Lực lượng hải quan cũng đã phát hiện và thu giữ hơn 12 kg ma túy các loại. Tuyến đường vận chuyển ma túy tổng hợp chủ yếu là từ TP Móng Cái đi Hải Phòng (chiếm 70% lượng ma túy tổng hợp từ Quảng Ninh vận chuyển đi các tỉnh, thành phố trong cả nước) và lượng ma túy tổng hợp vận chuyển từ Trung Quốc qua địa bàn TP Móng Cái chiếm khoảng 25% lượng ma túy tổng hợp từ Trung Quốc qua các tỉnh biên giới phía bắc Việt Nam.
Hiện nay, các đối tượng buôn bán ma túy tại Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) thường vận chuyển sang Móng Cái các loại ma túy mới với tên gọi “nước vui” dạng nước và “trà sữa”, “đông trùng” dạng bột (thành phần chủ yếu là amphetamine, metamphetamine). Các loại ma túy này được hòa tan trong nước và uống trực tiếp, kích thích trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương. Đáng lo ngại là thủ đoạn pha chế như vậy đã gây khó khăn rất lớn cho lực lượng chức năng trong việc phát hiện, bắt giữ, nhất là trong bối cảnh các lực lượng chức năng của Trạm mỏng, phương tiện nghiệp vụ thiếu thốn…
Không để hình thành đường dây, ổ nhóm buôn lậu
Trước tình hình hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tại Móng Cái ngày càng phức tạp, các lực lượng chức năng trên địa bàn đồng loạt tăng cường triển khai quyết liệt tại các địa bàn trọng điểm, các cửa hàng, các chợ kinh doanh hàng hóa, phối hợp nắm tình hình, kiểm tra, bắt giữ, xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển, tập kết hàng nhập lậu; kiểm tra, hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh trái phép qua biên giới...
Trao đổi ý kiến với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Hoàn cho biết: “Trạm Kiểm soát liên hợp km15 - Bến tàu Dân Tiến đã thường xuyên vận động quần chúng, xây dựng mạng lưới cơ sở bí mật, cộng tác viên tại các khu vực trọng điểm. Những ngày lễ, ngày nghỉ cuối tuần đơn vị luôn bố trí hơn 70% quân số trực suốt 24 giờ để phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép.
Trong địa bàn TP Móng Cái, Đội Kiểm soát hải quan số 1 đã rà soát lại toàn bộ tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm để thu thập thông tin lập danh sách ba hồ sơ đưa vào diện sưu tra, hai hồ sơ nghiên cứu nắm tình hình địa bàn. Thời gian qua, đơn vị đã tiếp nhận 46 tin báo chính xác từ nhân dân, đã bắt giữ và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Trong công việc hằng ngày, Đội tăng cường tuần tra kiểm soát suốt 24 giờ nhằm rà soát địa bàn, bến bãi, các điểm xuất hàng, bến xe, các chợ, khu vực biên giới và khu vực cánh gà cửa khẩu Móng Cái, Bắc Phong Sinh, Hoành Mô, các địa bàn trọng điểm có nguy cơ cất giấu, tập kết hàng nhập lậu; hàng thẩm lậu trở lại nội địa để kiểm tra, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý nghiêm.
Thời điểm giao mùa và những tháng tới, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép hàng hóa ở Móng Cái có xu hướng tăng, diễn biến phức tạp. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Phó Cục trưởng Hải quan tỉnh Quảng Ninh Phạm Trung Vịnh cho biết: Lãnh đạo Cục đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hành khách, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh qua địa bàn; tuần tra, kiểm soát công khai vào các giờ cao điểm tại các khu vực, địa bàn trọng điểm để kịp thời có phương án, biện pháp xử lý vi phạm. Không để hình thành các đường dây, ổ nhóm, điểm nóng về buôn lậu, gian lận thương mại; kiểm soát Hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS nhằm hạn chế đến mức thấp nhất việc lợi dụng hệ thống để buôn lậu, gian lận thương mại và trốn thuế.
