Củng cố mạng lưới y tế cơ sở ở Kon Tum

Lý giải nguyên nhân vì sao các mục tiêu y tế thiên niên kỷ đạt thấp, lãnh đạo ngành y tế tỉnh Kon Tum cho rằng, do đời sống kinh tế khó khăn, nhận thức tập quán của một bộ phận người đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc con cái; bất cập trong sinh đẻ như đẻ tại nhà; địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn nên người dân hạn chế với việc tiếp cận các dịch vụ y tế... Tuy nhiên, khi chúng tôi đặt câu hỏi, tại sao một số địa phương khác trong khu vực Tây Nguyên như Ðác Nông, Ðác Lắc, Gia Lai đều có hoàn cảnh tương đồng Kon Tum, nhưng các chỉ số phát triển y tế thiên niên kỷ của các tỉnh này đạt cao hơn, lại chưa có câu trả lời thỏa đáng. Phải chăng, nguyên nhân chủ quan nội tại của ngành y tế Kon Tum, như: Quy hoạch mạng lưới y tế chưa hợp lý; công tác đào tạo lại, đào tạo chuyên sâu cho cán bộ công chức của ngành thực hiện chưa tốt; việc quan tâm nâng cao đời sống cho cán bộ nhân viên ngành y tế, phụ cấp cho nhân viên y tế, cô đỡ thôn bản còn thấp...

Theo thống kê, toàn tỉnh Kon Tum hiện có 2.428 nhân viên y tế, trong đó có 1.385 biên chế thuộc tuyến huyện và xã. Tuyến xã có 92 trong tổng số 102 xã, phường, thị trấn (chiếm 90,2% số xã) có bác sĩ, ngoài ra còn có 886 nhân viên y tế thôn, làng và 85 cô đỡ thôn bản đang hoạt động. Tuyến huyện có 147 cán bộ đại học, 27 cán bộ sau đại học... Về cơ cấu lực lượng, tuyến cơ sở Kon Tum đang có đội ngũ cán bộ y tế cơ sở đáp ứng theo quy định của ngành, có khả năng phân tuyến khám, chữa bệnh tại cơ sở, giảm tải cho tuyến trên... Tuy nhiên, do cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế thiếu, không đồng bộ, vì vậy công tác khám, chữa bệnh tại tuyến cơ sở chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Như kỹ thuật mổ đẻ, tại chín trung tâm y tế các huyện, thành phố thì chỉ có một đơn vị là Trung tâm y tế huyện Ðác Tô thực hiện được (từ đầu năm 2013), và từ khi được chuyển giao đến nay mới chỉ thực hiện được một ca. 80% số ca mổ đẻ trên địa bàn đều được thực hiện tại Bệnh viện Ða khoa Kon Tum, số còn lại được thực hiện tại Bệnh viện khu vực Ngọc Hồi. Trong khi đó, tại các bệnh viện huyện đều được trang bị cơ sở vật chất, phòng sinh... nhưng đều bỏ không. Việc cung cấp dịch vụ sản khoa, kế hoạch hóa gia đình cơ bản tại tuyến huyện và tuyến xã còn rất hạn chế, chưa thực hiện đúng phân tuyến kỹ thuật của Bộ Y tế.

Việc tăng cường bác sĩ từ tuyến tỉnh về hỗ trợ cho tuyến xã hầu như chưa thực hiện được vì các bệnh viện tuyến tỉnh còn thiếu nhân lực. Mặc dù đã có hơn 90% số trạm y tế có bác sĩ, nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu khám, chữa bệnh thông thường cho người dân. Trong lúc tại bệnh viện tuyến huyện, số người bệnh đến khám và điều trị nội trú trung bình đạt dưới 50% kế hoạch năm, thì tại Bệnh viện Ða khoa Kon Tum công suất sử dụng giường bệnh trung bình đạt hơn 110%; hầu hết các khoa, phòng đều phải kê thêm giường cho người bệnh. Tại Khoa Sản, dù cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng, nhưng vẫn phải "gồng mình" làm nhiệm vụ. Cả khoa chỉ có 65 giường kế hoạch, nhưng thực kê luôn là 90 đến 100 giường, nhiều sản phụ vẫn phải kê giường nằm ngoài hành lang...

Cuối tháng 8 vừa qua, đoàn công tác của Bộ Y tế đã đi kiểm tra tình hình khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh Kon Tum và đánh giá do kinh phí hạn hẹp nên việc đầu tư thiếu đồng bộ, dẫn đến khả năng đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân đạt thấp. Ngay như Bệnh viện Ða khoa tỉnh chật hẹp, thiếu nhiều khoa phòng thiết yếu như khoa huyết học, hồi sức nhi, giải phẫu bệnh, nội thần kinh, sinh hóa, vi sinh, vật lý trị liệu... dẫn đến thiếu tính đồng bộ trong khám, chữa bệnh và hiệu quả không cao.

Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum Nguyễn Văn Hùng cho biết: Kon Tum đã nhận thấy những điều bất hợp lý trong phát triển ngành y tế của địa phương. Ðể khắc phục những yếu kém này, tỉnh đang giao cho ngành y tế quy hoạch sắp xếp lại một cách khoa học mạng lưới y tế cơ sở phù hợp đặc điểm của địa phương. Ðể sớm khắc phục các mục tiêu y tế thiên niên kỷ đạt thấp, tỉnh sẽ phối hợp Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan thực hiện điều tra, nghiên cứu để làm rõ nguyên nhân, có giải pháp cụ thể. Tỉnh xác định công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe cho người dân là nội dung quan trọng trong các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể của các cấp, các ngành.