Cộng hưởng lợi ích từ thu ngân sách qua ngân hàng

Thu ngân sách nhà nước (NSNN) qua ngân hàng được đánh giá là một bước tiến mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính, đem lại lợi ích thiết thực đối với người dân và doanh nghiệp (DN). Từ đầu năm đến nay, chương trình phối hợp thu NSNN giữa các đơn vị và ngân hàng thương mại (NHTM) đã mang lại hiệu quả khá tích cực, giảm thời gian, chi phí cho DN. Có thể thấy, việc kê khai, nộp thuế điện tử qua ngân hàng đang trở thành xu hướng tất yếu của nền kinh tế hiện đại trong giai đoạn hội nhập.

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VP Bank) triển khai dịch vụ nộp thuế điện tử, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí.
Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VP Bank) triển khai dịch vụ nộp thuế điện tử, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí.

Giảm thời gian, tăng tiện ích

Là địa phương đứng thứ hai trong danh sách những tỉnh, thành phố có số lượng DN nộp thuế điện tử (NTĐT) bằng chứng từ qua ngân hàng (NH) nhiều nhất, TP Hải Phòng có tới gần 95% số DN đang hoạt động trên địa bàn thực hiện kê khai thuế điện tử. Riêng về NTĐT, đến 30-9, đã có hơn 12.500 DN đăng ký nộp trên tổng số hơn 13.500 DN đang hoạt động. Theo Phó Cục trưởng Thuế Hải Phòng Đoàn Hồng Việt, kể từ khi có sự tích cực tham gia vào cuộc của các NHTM trên địa bàn, từ đầu năm đến nay, việc triển khai thực hiện NTĐT ngày càng thu được nhiều kết quả quan trọng và nhận được sự tham gia, phản hồi tích cực từ phía DN. Trong tháng 9 vừa qua, tổng số tiền NTĐT mà Cục Thuế Hải Phòng thu được đạt gần 300 tỷ đồng (trên tổng số hơn 630 tỷ đồng nộp bằng các hình thức khác nhau).

Giám đốc VietinBank chi nhánh quận Lê Chân (Hải Phòng) Lê Thị Xuân, một trong bốn chi nhánh đứng đầu hệ thống VietinBank về kết quả thực hiện NTĐT cũng cho rằng, ngay từ đầu để việc phối hợp thu đạt hiệu quả cao, chi nhánh đã xác định đây là nhiệm vụ trọng yếu trong việc nâng cao tỷ trọng thu NSNN trực tiếp qua hệ thống NH. Đến nay, mặc dù mới triển khai dịch vụ này được mười tháng, nhưng đã có 488 món nộp với số tiền 28 tỷ đồng. Một trong số các DN đăng ký và NTĐT có doanh thu nộp cao nhất tại VietinBank chi nhánh Lê Chân là Công ty TNHH Lắp máy Bình Minh với doanh thu hơn 297 triệu đồng. Theo đại diện DN, việc triển khai NTĐT qua NH đã góp phần đáng kể trong việc giảm thời gian nộp thuế của đơn vị, DN cũng có thể nộp thuế tại bất kỳ thời gian nào mà không phải đến giao dịch tại NH.

Trong khi đó, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, sau khi bước đầu triển khai thí điểm thu thuế xuất nhập khẩu qua NH từ cuối năm 2009, đến nay, toàn ngành đã triển khai trên diện rộng, tiếp nhận thông tin thu từ 23 NHTM có ký thỏa thuận phối hợp thu với tần suất gần như tức thời qua phương thức trực tuyến; tự động hạch toán kế toán, thanh khoản nợ, thông quan hàng hóa cho DN giao dịch qua NH với số thu chiếm 73% tổng thu ngân sách toàn ngành. Việc giảm thời gian thông quan hàng hóa đã tạo ra sự tăng trưởng trong hoạt động kinh doanh của DN, đồng thời cũng tác động trực tiếp đến số thu NSNN của cơ quan hải quan. Tại Cục Hải quan TP Hải Phòng, theo Phó Cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng, đến nay Hải quan Hải Phòng đã ký với 21 NHTM triển khai hoạt động thu thuế, số giao dịch thu thuế qua NH chiếm 97% tổng số thuế được thu. Từ đầu năm đến hết tháng 8, số thu NSNN của Cục đạt gần 29.500 tỷ đồng, trong đó thu qua NH đạt 28.526 tỷ đồng với tổng số gần 172 nghìn giao dịch.

Đánh giá tình hình thực hiện phối hợp giữa cơ quan hải quan với các NHTM, đại diện Cục Hải quan Hải Phòng nhận định: Phương thức thanh toán NTĐT, phí và bảo lãnh thuế qua hệ thống NHTM đã đem lại nhiều lợi ích cho người nộp thuế. Với phương thức này, người nộp thuế được cơ quan hải quan thanh khoản nợ, thông quan hàng hóa ngay sau khi cơ quan này nhận được thông tin nộp thuế từ NHTM. Điều này sẽ rút ngắn thời gian đáng kể, giúp DN không còn bị treo nợ thuế; góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian thông quan hàng hóa, giảm chi phí cho DN. Từ khi triển khai phối hợp các NHTM thực hiện thu NTĐT, nếu trước đây cơ quan hải quan phải đợi vài ngày mới được báo có khoản nộp về từ tài khoản của Kho bạc, nay đã có thể hạch toán kế toán và trừ nợ cho DN ngay khi nhận được thông tin do NH phối hợp thu truyền qua cổng thanh toán điện tử để thông quan nhanh chóng cho hàng hóa của DN. Thời gian có khi chỉ còn tính bằng phút.

Những vướng mắc cần tháo gỡ

Như vậy có thể thấy, việc kê khai và NTĐT qua NH đang trở thành xu hướng tất yếu của nền kinh tế hiện đại trong giai đoạn hội nhập. Điều này không chỉ mang lại nhiều tiện ích và hiệu quả thiết thực cho DN mà còn giảm áp lực cho ngành thuế. Đây cũng là một bước tiến mới trong cải cách thủ tục hành chính của toàn ngành NH nhằm tạo thuận lợi cho người nộp thuế nói riêng và cộng đồng DN nói chung. Nhưng trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn không ít hạn chế, vướng mắc cần tháo gỡ.

Theo Cục Hải quan tỉnh Lào Cai, đến cuối tháng 9, tổng thu NSNN của Cục đạt hơn 1.100 tỷ đồng, trong đó tỷ lệ thu thuế qua các NHTM chiếm tới 97%. Tuy nhiên, số thu NTĐT qua Cổng thanh toán điện tử Hải quan lại chỉ chiếm 25,7% tổng số thu NSNN. Lý giải nguyên nhân, Trưởng phòng Nghiệp vụ Cục Hải quan Lào Cai Lê Phương cho biết: Từ năm 2010, Tổng cục Hải quan đã triển khai dự án phối hợp thu ngân sách, bảo lãnh thuế bằng phương thức điện tử với các NHTM nhằm nâng cao hiệu quả quản lý NSNN. Nhưng tại Lào Cai, đa số là các DN nhỏ và vừa, khả năng tiếp cận các dịch vụ mới còn hạn chế; tâm lý ngại thay đổi, nhiều DN chưa thật sự sẵn sàng tham gia dịch vụ NTĐT. Mặt khác, việc nhận thông tin thu nộp thuế trên hệ thống kế toán thuế tập trung do các NH truyền nhận vẫn chưa kịp thời theo quy định. Hải quan Lào Cai chỉ nhận được dữ liệu thông tin thu NSNN truyền sang kịp thời của Vietcombank và MBBank, còn lại nhiều NH khác vẫn chưa thực hiện truyền dữ liệu thông tin kịp thời. Cục Thuế tỉnh Lào Cai cũng có tới 94% DN thực hiện kê khai thuế điện tử. Trong đó, có gần 92% DN đăng ký NTĐT với số tiền NTĐT 428 tỷ đồng. Một trong những khó khăn khi thực hiện thu NTĐT giữa NHTM với ngành thuế là việc kết nối dữ liệu hệ thống của NH và Tổng cục Thuế đôi khi chưa đồng bộ, làm chậm trễ. Cục Thuế Lào Cai kiến nghị Tổng cục Thuế, hội sở chính của các NHTM cần thiết lập một hệ thống trao đổi thông tin thống nhất, an toàn, có tính bảo mật cao để xử lý, quản lý dữ liệu tốc độ nhanh, thông suốt, đáp ứng yêu cầu trao đổi thông tin nội bộ ngành và với các đơn vị bên ngoài.

Về phía các NHTM, Giám đốc VietinBank chi nhánh Lê Chân Lê Thị Xuân cũng cho rằng, việc thu NSNN phụ thuộc rất nhiều vào việc truyền nhận dữ liệu giữa các bên. Ngân hàng hiện cũng gặp khó khăn trong việc giữ cho mạng thông tin được thông suốt, bảo đảm cho việc thu nộp đạt được nhanh chóng, an toàn và hiệu quả. Bên cạnh đó, quy trình thu nộp NSNN liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều cán bộ và một khối lượng lớn đối tượng nộp thuế nên trong quá trình triển khai đôi lúc chưa đồng bộ. Đơn cử, danh mục đối tượng nộp thuế, tờ khai hải quan,... chưa cập nhật đầy đủ nên cũng gây nhiều khó khăn cho Kho bạc và NH khi hạch toán. Do đó, vấn đề nâng cấp đường truyền, đồng bộ dữ liệu cũng như sự phối hợp chặt chẽ của các bên liên quan cần được quan tâm và đẩy mạnh hơn nữa để việc thu NSNN, đặc biệt là thu thuế điện tử qua NH thành công.

Sau hơn một năm thực hiện dịch vụ NTĐT, có hơn 91 nghìn DN đã đăng ký dịch vụ với cơ quan thuế nộp thuế qua Vietcombank, chiếm 16% tổng số DN đăng ký qua các NHTM. Gần 25.800 DN đã nộp tiền vào NSNN qua Vietcombank, chiếm 19% tổng số DN nộp tiền qua các NHTM. Tổng số tiền nộp thuế thu được tính đến tháng 9 vừa qua đạt hơn 14 nghìn tỷ đồng, chiếm 18% tổng số thuế thu được qua các NHTM. Bên cạnh những lợi ích mang lại cho DN, cơ quan thuế, đối với NH, dịch vụ NTĐT cũng tạo được nhiều tiện ích nên thu hút khách hàng thực hiện nộp thuế qua NH,…

Nguyễn Danh Lương

Phó Tổng Giám đốc Vietcombank