Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về các luật vừa được Quốc hội thông qua

Tại họp báo, 12 luật được công bố gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Luật Giáo dục đại học; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật Phục hồi, phá sản; Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điều ước quốc tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Báo chí; Luật Bảo hiểm tiền gửi.

Tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả của ngành giáo dục

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục thể chế hóa hàng loạt định hướng lớn của Đảng về phát triển giáo dục trong thời kỳ mới. Cụ thể, luật xác định giáo dục trung học cơ sở là giáo dục bắt buộc và thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-6 tuổi; quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giáo dục, trong đó Nhà nước có chính sách khuyến khích ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo có kiểm soát, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.

Đáng chú ý, luật quy định Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc và Chính phủ quy định lộ trình miễn phí sách giáo khoa, bảo đảm tính chuẩn mực, ổn định và công bằng trong tiếp cận sách giáo khoa; hoàn thiện chính sách học bổng cho người học, trong đó có việc thành lập Quỹ học bổng quốc gia; đổi mới mô hình trường năng khiếu; bổ sung loại hình trường phổ thông nội trú...

Luật Giáo dục nghề nghiệp được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm hệ thống pháp luật về giáo dục nghề nghiệp đồng bộ, thống nhất, phù hợp bối cảnh phát triển mới của đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế để tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả của giáo dục nghề nghiệp đáp ứng nhu cầu của người học, thị trường lao động; yêu cầu về trình độ, kỹ năng nghề nghiệp trong khu vực ASEAN và hội nhập quốc tế; đủ khả năng đáp ứng yêu cầu nhân lực cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao, thực hiện tốt các đột phá chiến lược cho phát triển đất nước.

Luật Giáo dục đại học gồm 9 chương, 46 điều; được xây dựng nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho phát triển giáo dục đại học hiện đại; bảo đảm quyền tự chủ thực chất của cơ sở giáo dục đại học gắn với trách nhiệm giải trình, tự chủ không phụ thuộc vào mức độ tài chính. Luật tạo nền tảng đổi mới quản trị đại học, đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, thúc đẩy việc gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Cả ba luật trên có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2026.

Mở rộng không gian hoạt động của báo chí

Luật Báo chí gồm 4 chương, 51 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Về điểm mới, luật bổ sung quy định về vị trí của báo chí: "Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng..." để khẳng định tính lịch sử, tính cách mạng của báo chí, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; đồng thời bổ sung quy định về quyền yêu cầu cải chính trên báo chí của công dân, bảo đảm quyền tự do báo chí của công dân quy định trong Hiến pháp.

Luật quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.

Trong đó, luật bổ sung các quy định: Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc tỉnh ủy, thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí. Cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều Tạp chí khoa học, góp phần đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.

Luật Báo chí mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Luật đã quy định kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.

Bên cạnh đó, luật quy định quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí, bảo đảm hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước về báo chí, trong đó quy định tên gọi 4 loại hình báo chí, gồm: báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình.

Ngoài ra, luật bổ sung quy định Hội Nhà báo Việt Nam; quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp; quy định thu hồi giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí trong trường hợp không hoạt động, không bảo đảm điều kiện hoạt động, có hành vi vi phạm nhiều lần; cơ quan báo chí chấm dứt hoạt động khi bị thu hồi giấy phép; giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp thu hồi giấy phép; đồng thời, bổ sung quy định về lãnh đạo cơ quan báo chí; điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp; quy định người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí...

Bảo đảm tính chủ chủ động trong công tác phòng, chống tham nhũng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng quy định về tiêu chí đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng theo hướng quy định chung về các nội dung đánh giá cho phù hợp chức năng quản lý Nhà nước của các bộ, ngành, địa phương. Luật giao Chính phủ quy định các tiêu chí đánh giá nhằm bảo đảm tính chủ động và tính chịu trách nhiệm của các bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về công tác phòng, chống tham nhũng.

Đồng thời, luật sửa đổi, bổ sung quy định về giá trị tài sản, mức thu nhập phải kê khai và kê khai bổ sung để phù hợp điều kiện thực tế hiện nay; theo đó, giá trị mỗi loại tài sản phải kê khai là từ 150 triệu đồng trở lên và giá trị tài sản, thu nhập phải kê khai bổ sung là từ 1 tỷ đồng trở lên.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo gồm 4 điều. Luật bổ sung nhiều quy định quan trọng như bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại; rút một phần nội dung khiếu nại; cho phép tiếp tục giải quyết khi người khiếu nại không dự đối thoại; bổ sung nguyên tắc xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo trong các trường hợp chưa được luật điều chỉnh.

Luật quy định rõ hơn trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, cấp tỉnh và các cơ quan quản lý Nhà nước không tổ chức thanh tra trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; bổ sung quy định về ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ cho Tổng Thanh tra Chính phủ trong việc giải quyết tố cáo; hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận nội dung tố cáo; quy định chấm dứt bảo vệ khi người được bảo vệ cố ý không thực hiện nghĩa vụ đã quy định...

Hai luật trên có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.