Quốc hội thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Sáng 24/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) với 471/472 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành (đạt 94,4% tổng số đại biểu Quốc hội).

Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) gồm 5 chương, 35 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Luật quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.

Luật không áp dụng đối với hoạt động hòa giải của tòa án, trọng tài, hòa giải thương mại, hòa giải lao động, hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu và hoạt động hòa giải được luật khác quy định.

Theo Luật, hòa giải ở cơ sở là việc hòa giải viên và người được mời tham gia hòa giải (nếu có) hỗ trợ, giúp đỡ các bên đạt được thỏa thuận, tự nguyện giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật ở cơ sở. Người được mời tham gia hòa giải là cá nhân hoặc đại diện cơ quan, tổ chức thực hiện việc tư vấn, hỗ trợ hoặc trực tiếp tham gia vụ, việc hòa giải cùng hòa giải viên.

Nhà nước bảo đảm kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở từ nguồn ngân sách nhà nước. Khuyến khích các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng nguồn kinh phí hợp pháp hỗ trợ công tác hòa giải ở cơ sở.

Trước khi biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Quốc hội nghe Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Một trong những nội dung tiếp thu đáng chú ý là mở rộng phạm vi người được lựa chọn vào danh sách bầu hòa giải viên bằng cách lược bỏ từ "thường xuyên" trong cụm từ "cư trú thường xuyên tại cơ sở". Đồng thời, dự thảo Luật cũng bổ sung tiêu chuẩn hòa giải viên "có năng lực hành vi dân sự đầy đủ", bổ sung trường hợp không đủ tiêu chuẩn làm hòa giải viên - gồm người đang trong thời hạn thi hành quyết định xử lý kỷ luật, trong thời gian bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, người đang chấp hành án hình sự hoặc chưa được xóa án tích để bảo đảm chặt chẽ.

Về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hòa giải (Điều 22), dự thảo Luật bổ sung quyền của các bên trong việc lựa chọn, đề xuất, đề nghị thay đổi người phiên dịch (điểm a khoản 1 Điều 22); chỉnh lý quy định về nghĩa vụ cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan thay cho “chứng cứ” và bổ sung quy định các bên đồng ý với nội dung văn bản về kết quả hòa giải khi ký tên, điểm chỉ hoặc xác nhận vào văn bản (điểm a và điểm d khoản 2 Điều 22).