Cờ Vua Việt Nam - biến ảo trên những ô vuông

Và vào ngày cuối cùng của năm, tấm HCV trẻ châu Á của Bảo Trâm, kỳ thủ xứ Thần linh trên đất Ấn xa xôi đã trở thành tấm huy chương cuối cùng của thể thao nước nhà trên trường quốc tế 2004, ghi thêm một dấu ấn đẹp vào một năm thành công của cờ Vua Việt Nam.

Dấu ấn trẻ trong làng cờ

Vào thời gian trước, nhắc đến cờ Vua là nhắc đến những tên tuổi lớn như ĐKTQT Đào Thiên Hải, ĐKTQT Nguyễn Anh Dũng hay KTQT nam Hoàng Thanh Trang và những chiến công của họ trên kỳ đài thế giới. Nay, họ đã trưởng thành và những lứa đàn em của họ đã xuất hiện như một sự tiếp nối đẹp đẽ giữa hai thế hệ kỳ thủ. Các kỳ thủ nhí còn được may mắn hơn các bậc đàn anh, đàn chị của mình khi có điều kiện tham dự nhiều giải đấu quốc tế lớn nhỏ. Trong những cuộc học hỏi này, dưới sự hướng dẫn của các HLV hàng đầu quốc gia và chuyên gia I.A. Svetchicov, người đến từ nước Nga, một trong những cái nôi của cờ Vua thế giới, các em được mở rộng kiến thức, hiểu rõ hơn về chiến thuật, chiến lược, cách chơi lúc khai cuộc hay cờ tàn. Dẫu ở cái tuổi "ăn chưa no, lo chưa tới" mà các em đã phải sống xa gia đình, bạn bè để tập trung tập huấn chuẩn bị tranh tài tại nhiều giải quốc tế. Trở về nhà sau mỗi cuộc thi, các em lại phải bước vào một cuộc thi mới, chạy đua cùng thời gian để hoàn tất chương trình học chính khóa bị bỏ dở. Những Hoàng Thị Như Ý, Lê Quang Liêm... đều phải chiến thắng tới hai lần như vậy trên kỳ đài và trên con đường học vấn. Điều này còn khó hơn gấp bội với những kỳ thủ không may mắn sinh trong gia đình dư giả về kinh tế. Những câu chuyện về sự vượt khó của Hoàng Thị Như Ý, Hoàng Bảo Trâm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn... vẫn được làng cờ Việt Nam truyền tụng. Riêng với Hoàng Thị Như Ý, cô bé xứ Huế, còn được nhắc đến với sự cảm phục về một tấm gương vượt khó. Nhà nghèo, mẹ mất từ nhỏ, Như Ý đến với cờ Vua như một lẽ tình cờ mà không biết rằng, sau này, những khoản tiền thưởng từ các giải đấu đem lại cho em và gia đình sự cải thiện đáng kể trong cuộc sống hằng ngày...

Vượt qua khó khăn, các kỳ thủ trẻ Việt Nam lần lượt gặt hái được những chiến công cấp khu vực, châu lục và thế giới. Ở cấp khu vực, Việt Nam chiếm ngôi vị quán quân một cách tuyệt đối với 5 lần giành ngôi nhất toàn đoàn. Cấp châu lục, Việt Nam đứng ở vị trí thứ nhì, sau cường cuốc cờ Vua châu lục là Ấn Độ. Tháng 6-2004, sự kiện cậu bé TP Hồ Chí Minh Lê Quang Liêm ở tuổi 14 giành HCB U16 châu Á trong thế bằng điểm kỳ thủ vô địch giải đã trở thành niềm tự hào của cờ Vua Việt Nam. Cuối năm, Hoàng Bảo Trâm ghi thêm bảng vàng thành tích với ngôi vô địch trẻ châu Á. Bại tướng của cô trong cuộc đấu trí nảy lửa này là D.Harika, một tài năng trẻ Ấn Độ, người từng cầm hòa Hoàng Thanh Trang. Đẹp hơn thế, Hoàng tử bé, Nguyễn Ngọc Trường Sơn trở thành hiện tượng lớn của thế giới cờ Vua khi trở thành ĐKTQT trẻ thứ nhì thế giới trên kỳ đài First Sturday.

Ước mơ trưởng thành

Thế mạnh của cờ Vua trẻ Việt Nam là một điều đáng tự hào. Nhưng điều tự hào ấy sẽ không tồn tại lâu khi các tài năng trẻ đến tuổi trường thành. Trong thế giới cờ Vua hiện đại, nếu không được liên tục cọ xát, thi đấu đỉnh cao trong môi trường chuyên nghiệp và học hỏi thêm từ nhiều trường phái, dẫu có giỏi thì cũng sẽ nhanh chóng tụt hậu. Các chuyên gia của cờ Vua Việt Nam hiểu điều đó. Họ luôn trăn trở, suy tư tìm đường đi ngắn nhất, phù hợp với hoàn cảnh hiện tại để đưa các kỳ thủ trẻ đến với thành công. Không có nhiều kinh phí đầu tư cho kế hoạch này, họ tìm đến với chính quyền địa phương và các doanh nghiệp để cùng tìm ra giải pháp. Và sản phẩm đầu tiên giữa sự gắn kết của tỉnh Kiên Giang, quê hương của Trường Sơn và Công ty điện tử Tiến Đạt là bản hợp đồng đào tạo hai năm tại công ty cờ Vua Chesscom, Hungary dành cho Nguyễn Ngọc Trường Sơn. Nếu không có bản hợp đồng này, Nguyễn Ngọc Trường Sơn sẽ mãi chỉ là cậu bé từng đoạt HCV U10 thế giới năm nào và hết sức khó khăn để thực hiện ước mơ trở thành ĐKTQT khi chỉ quanh quẩn kỳ đài trong nước và châu lục. Để nhận được sự ưu ái này, Nguyễn Ngọc Trường Sơn phải hứa và quyết tâm giành bằng được danh hiệu ĐKTQT. Trên đất Hungary xa xôi, cậu được tiến sĩ Hoàng Minh Chương, Chủ tịch Công ty Chesscom, cha ruột của KTQT nam Hoàng Thanh Trang, trực tiếp hướng dẫn. Trường Sơn được tham gia giải ĐKTQT First Saturday hằng tháng và đoạt đủ 3 chuẩn ĐKTQT trước thời hạn 2 năm. Sự kết hợp đầy ý nghĩa giữa tỉnh Kiên Giang, điện tử Tiến Đạt và Chesscom đã đem lại hướng mở cho cờ Vua Việt Nam về công tác đào tạo nâng cao.

Dẫu vậy, Liên đoàn cờ Việt Nam cũng không ngừng mơ ước đến một ngày nào đó xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm lớn của cờ Vua khu vực và châu lục, nơi đào tạo kỳ thủ và tổ chức các giải đấu chuyên nghiệp. Chuyến thăm Việt Nam tháng 4- 2004 của Chủ tịch Liên đoàn cờ thế giới (FIDE) đã đem lại một tia hy vọng về việc xây dựng trung tâm này. Tại cuộc họp bàn với Ủy ban TDTT, Chủ tịch FIDE đã hứa sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam, một quốc gia được đánh giá có tiềm năng phát triển, trong việc thực hiện kế hoạch này, trước mắt là cử các chuyên gia hàng đầu sang giúp đỡ và chia sẻ các kinh nghiệm tổ chức. Vào thời điểm này, sau khi đã kinh qua những lần tổ chức các giải vô địch các nhóm tuổi trẻ Đông Nam Á và cử trọng tài quốc tế cán bộ tham gia điều hành các giải quốc tế lớn, cờ Vua Việt Nam đã hội tụ đủ yếu tố để tổ chức các giải đấu lớn. Tại giải vô địch trẻ châu Á vừa qua tại Singapore, các trọng tài Việt Nam đã có mặt trong ban điều hành giải và đều nhận được lời khen ngợi tử phía BTC. Chính vì lý do này, Việt Nam đã được trân trọng trao quyền tổ chức các giải lớn trong hệ thống thi đấu chính thức của FIDE trong tương lai như giải vô địch châu Á, vô địch và vô địch trẻ thế giới.

Dẫu hướng về tương lai xa là vậy, nhưng cờ Vua Việt Nam vẫn không quên chuẩn bị cho những sự kiện lớn của tương lai gần, đó là SEA Games 23 và ASIAD 15. Tại SEA Games 23, cờ Vua Việt Nam phấn đấu giành một nửa số bộ huy chương, còn ASIAD 15 là có huy chương. Đan xen giữa hai kỳ Đại hội này là những tấm huy chương của các giải vô địch châu Á, thế giới. Và như vậy, người ta sẽ lại được chững kiến cuộc chơi biến ảo của quân cờ Việt Nam trên những ô vuông đen trắng.