Có hiện tượng vô cảm trong thực thi nhiệm vụ

“ Bệnh vô cảm” và hiện tượng chạy chức, chạy quyền

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) phản ánh về việc cử tri phàn nàn sự xuống cấp về đạo đức và nhũng nhiễu của một bộ phận cán bộ công chức viên chức, thậm chí là bệnh vô cảm khá phổ biến hiện nay. Thậm chí, đại biểu Cương cho rằng, đòi hỏi sự đồng cảm của công chức đối với nhân dân thời điểm hiện nay là rất khó, chỉ riêng yêu cầu thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ được giao có khi cũng khó xác định.

Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình thừa nhận: Có hiện tượng vô cảm trong giải quyết công việc của một bộ phận cán bộ công chức. Bộ trưởng cho rằng cán bộ công chức, viên chức cơ quan công quyền cần có sự đồng cảm, tự đặt mình vào vị trí người dân khi thực thi nhiệm vụ- đó là mong muốn của Đảng và Nhà nước đối với cán bộ công chức. Tuy nhiên, tình hình thực tế rất khó, bởi "vô cảm" thuộc phạm trù đạo đức, mà trong luật chỉ điều chỉnh ở mức độ cấm cái này, cái kia.

Theo Bộ trưởng, để hạn chế tình trạng trên, cán bộ công chức trong bộ máy công quyền cần có ý thức trách nhiệm cao trong công việc, những điều mang tính nguyên tắc, bắt buộc trong đạo đức công vụ cần thực hiện đầy đủ. Pháp luật cũng có quy định cấm công chức gây phiền hà, nhũng nhiễu, hách dịch nhân dân. Thực hiện nghiêm quy định đó của pháp luật là chống lại bệnh vô cảm.

“Vì vô cảm thuộc phạm trù đạo đức, vậy nên để giải quyết vấn đề này cần tăng cường giáo dục, về chính trị, tư tưởng, đặc biệt là học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Cán bộ công chức viên chức phải tu dưỡng về đạo đức, lý tưởng cách mạng, nâng cao trình độ năng lực. Cán bộ công chức cần phải tự xây dựng cho mình tư tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân khi thực thi nhiệm vụ. Tôi tin chắc rằng, như vậy sẽ có chuyển động mang tính tích cực bảo đảm thực hiện nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức, chống bệnh vô cảm của một số cán bộ công chức viên chức như đại biểu Cương đề cập”- Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình nói.

Liên quan đến chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn về các tiêu cực trong bổ nhiệm, hiện tượng chạy chức, chạy quyền. Trong khi đó, chất lượng các kỳ thi tuyển dụng công chức chưa được như mong muốn, mang tính chất cào bằng, chưa tuyển được người tài. Thực tế có người là tiến sĩ vật lý xuất sắc tốt nghiệp đại học Paris 11, từng làm việc tại nhiều cơ quan nghiên cứu và giảng dạy có uy tín ở nước ngoài nhưng thi tuyển công chức ở Việt Nam lại bị trượt. Trong khi đó, ngày càng nhiều những cán bộ, công chức kém năng lực được tuyển dụng và bổ nhiệm, đó là nguyên nhân của tình trạng xuống cấp về đạo đức công vụ, về năng lực trình độ và phẩm chất của đội ngũ cán bộ công chức.

Đại biểu Huỳnh Văn Tính đặt câu hỏi, có hiện tượng tiêu cực trong tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, công chức như chạy chức, chạy quyền. Hiện tượng bổ nhiệm theo các tiêu chí “hậu duệ, tiền tệ, quan hệ…” dư luận và các đại biểu Quốc hội cũng nhắc đến nhiều. Có thực trạng thế nhưng ít người chịu thừa nhận. Đại biểu Huỳnh Văn Tính đề nghị Bộ trưởng nêu suy nghĩ về vấn đề này và đưa ra ý kiến tham mưu giải pháp cải thiện tình trạng trên, tránh để việc người “kém đức, kém tài nhưng giỏi chạy” lọt vào các cơ quan công quyền.

Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình cho biết, để giải quyết thực trạng này, việc bổ nhiệm cán bộ đặt dưới sự lãnh đạo ủa cấp ủy đảng, rà soát đối tượng bổ nhiệm để tránh tiêu cực. Cán bộ bổ nhiệm phải nằm trong quy hoạch được cấp thẩm quyền phê duyệt. Quy hoạch phải được đánh giá hằng năm bổ sung người mới, loại khỏi quy hoạch những người không xứng đáng. Phải đảm bảo quy trình bổ nhiệm, công khai, thường xuyên thanh tra kiểm tra từ cấp trên.

Chức danh “hàm” là do các cơ quan vận dụng sáng tạo

Trả lời câu hỏi của đại biểu Bùi Mạnh Hùng về việc hiện nay xuất hiện nhiều chức danh “hàm”, bộ trưởng biết gần đây ông cũng đặc biệt quan tâm đến đến vấn đề này. Ông thừa nhận đây là một thực tế xuất hiện ở nhiều cơ quan.

Bộ trưởng cho biết, theo báo cáo chưa đầy đủ của 18 bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan của Chính phủ, hiện có 329 công chức viên chức đang được vận dụng hưởng chế độ hàm là lãnh đạo quản lý từ cấp phòng trở lên. Ông nhấn mạnh, cấp phòng cũng đã có chức danh “hàm” rồi. Hưởng chế độ hàm vụ trưởng là 96, hàm vụ phó vụ trưởng là 150, hàm trưởng phóng 76, hàm phó phòng 17.

“Hiện nay trong các văn bản quy định của Đảng và Nhà nước về công tác bổ nhiệm cán bộ không có quy định nào về hàm. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều bộ ngành cơ quan TƯ có vận dụng cho hưởng chế độ hàm với chức danh lãnh đạo quản lý với cán bộ công chức viên chức”- Bộ trưởng nói.

Qua báo cáo việc vận dụng giải quyết chế độ hàm cho chức danh cán bộ quản lý do các bộ ngành quyết định đối với từng nhân sự cụ thể trong quá trình bố trí cán bộ công chức viên chức. Tuy nhiên có một số bộ ngành ban hành cả quy chế bổ nhiệm hàm.

Để có hướng giải quyết thấu đáo về hiện tượng này, từ tháng 6-2014 Bộ Nội vụ thành lập tổ công tác nghiên cứu, sẽ tổ chức hội nghị hội thảo để đánh giá thực chất về chức danh này để từ đó xem xét có cần thiết với thực tế hay không và xử lý như thế nào phù hợp.

Cần hoàn thiện chính sách tuyển dụng đi đôi với trọng dụng nhân tài

Kết luận về phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Nguyễn Thái Bình, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhận định, các đại biểu đã đặt câu hỏi thẳng thắn và Bộ trưởng trả lời khá kỹ càng. Những mặt yếu kém về tổ chức bộ máy công chức, một bộ phận không nhỏ cán bộ sa sút tài đức, tinh thần phục vụ nhân dân còn nhiều bất cập, đồng bào cử tri kêu ca nhiều.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ nội vụ một số điểm: đầu tiên phải tìm giải pháp đi thẳng vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, đáp ứng đủ cả đức và tài và tinh thần phục vụ nhân dân, phải có kiểm tra đánh giá chính xác.

Theo đó, phải có chế độ thi tuyển công chức, quản lý đầu vào đầu ra một cách chặt chẽ, tránh nạn bằng giả và đặc biệt là ngăn chặn hiện tượng chạy chức chạy quyền như dư luận đánh giá. Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách tuyển dụng đi đôi với trọng dụng nhân tài.