Chuyện ghi bên lán Nà Nưa

Trải qua 18 ngày đêm xuyên rừng, vượt suối từ Pác Bó, Cao Bằng, ngày 21-5-1945, Bác Hồ về tới Tân Trào (Sơn Dương, Tuyên Quang). Quyết định chọn Tân Trào làm an toàn khu để chuẩn bị và lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa cho thấy tầm nhìn chiến lược của Bác Hồ và Trung ương Ðảng trong bối cảnh lúc bấy giờ. Ðó là, cần chọn một địa điểm an toàn, địa hình tốt làm trung tâm liên lạc giữa miền xuôi, miền ngược, ra nước ngoài, để làm nơi ở và làm việc.

Những ngày đầu về Tân Trào, Bác vào làng Tân Lập. Người ở và làm việc tại gia đình ông Nguyễn Tiến Sự, Chủ tịch Việt Minh làng Kim Long (nay là thôn Tân Lập). Ít ngày sau, để bảo đảm bí mật và tiện làm việc, Bác bàn với các đồng chí cán bộ cách mạng tìm chọn địa điểm khác. Sau khi khảo sát vài địa điểm, Bác Hồ đã chọn khu rừng Nà Nưa để dựng lán ở. Ðây là khu vực nằm ở lưng chừng núi Nà Nưa (tiếng đồng bào Nà Nưa là ruộng trên), nằm ngay dưới dãy núi Hồng, giáp Thái Nguyên và gần Vĩnh Phúc, cách làng Tân Lập chừng 500 m về phía đông. Căn lán nhỏ được làm theo kiểu nhà sàn của đồng bào miền núi, dưới tán cây rậm rạp, bảo đảm bí mật cũng như đáp ứng được yêu cầu Bác đã đề ra, gần nước, gần dân, xa đường quốc lộ, thuận đường tiến, tiện đường lui khi cần. Nhằm bảo đảm an toàn cho Bác, các đồng chí cảnh vệ dựng một căn lán nhỏ để ở và làm việc ngay chân rừng, cách lán Nà Nưa chừng vài chục mét, án ngữ đường mòn từ làng Tân Lập vào, từ Thái Nguyên sang. Chung quanh lán Bác ở còn được bố trí các lán điện đài, lán đồng minh và lán họp hội nghị cán bộ.

Chúng tôi thắp nén hương thơm thành kính tưởng niệm Bác Hồ mà lặng người rưng rưng ngắm nhìn căn lán nhỏ, chỉ đơn sơ với vách nứa, mái lá, nhưng từ đây đã ra đời nhiều quyết sách quyết định thắng lợi của cách mạng nước ta. Giọng cô hướng dẫn viên của Bảo tàng ATK Tân Trào như nghẹn lại khi nói đến những ngày Bác Hồ ở lán Nà Nưa. Lúc đó, điều kiện làm việc của Bác hết sức gian khổ và khó khăn, những bữa ăn đạm bạc chỉ có măng rừng chấm muối vừng, cơm chan nước chè xanh.

Những ngày tháng 5 lịch sử này, theo dòng người đến thăm lán Nà Nưa, chúng tôi thấy núi rừng như trầm lặng hơn. Ai cũng bồi hồi như thấy hình ảnh Bác vẫn in bóng nơi này. Ðồng chí Chu Ðình Chính, đảng viên Chi bộ 1, phường Ngọc Khánh, quận Ba Ðình (Hà Nội) bùi ngùi, đến đây, thấy được những khó khăn, gian khổ của Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo lúc bấy giờ phải trải qua, đồng chí và các đảng viên trong chi bộ thầm hứa rằng sẽ chung sức đồng lòng học tập, công tác tốt hơn.

Hòa trong dòng người về lán Nà Nưa, chị Nguyễn Thị Thu Hường, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Phú Linh, xã Bình Khê, thị xã Ðông Triều (Quảng Ninh) cho biết, năm trước, chị cùng đoàn đại biểu Hội Nông dân xã Bình Khê về Tân Trào. Trước lán Bác ở năm nào, chị hứa sẽ noi gương Người mà làm việc tốt hơn. Năm nay, trở lại, chị Hường đưa tất cả các hội viên nông dân của chi hội Phú Linh về đây, cùng dâng lên Bác những thành tích mà chi hội đạt được từ việc học tập và làm theo tấm gương của Bác.

So với cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác, ba tháng Người sống và làm việc tại Tân Trào chỉ là một khoảng thời gian ngắn, nhưng chính từ căn lán đơn sơ này, với những quyết sách kịp thời, táo bạo về thời cơ cách mạng, Bác đã dẫn dắt toàn dân ta bước sang kỷ nguyên độc lập, tự do.