Từ anh thợ mộc
Cũng như nhiều thanh niên khác ở Hố Nai, sau năm 1975 ông Quý bắt đầu hành nghề thợ mộc tại nhà, rồi gia công cho các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ của Nhà nước. Cơ sở mộc của ông phát triển dần và đến năm 1990, ông đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân, nhưng cũng chỉ gia công, vì thời gian này doanh nghiệp tư nhân chưa được phép xuất khẩu trực tiếp. Nhờ kinh nghiệm làm thợ mộc nhiều năm, ông được nhiều công ty lớn mời cộng tác chế biến đồ gỗ, thiết kế mẫu mã... đã giúp ông tích lũy thêm kinh nghiệm nghề gỗ theo quy mô công nghiệp.
Năm 1993, ông đăng ký thành lập Công ty TNHH Hố Nai, nhưng mãi đến năm 1997 mới được phép tìm kiếm khách hàng xuất khẩu trực tiếp. Từ đây, đồ gỗ của ông làm ra chỉ dành cho xuất khẩu. Ông Quý kể, thời gian đầu tìm khách hàng rất khó khăn do cơ sở sản xuất nằm ở tỉnh, ít có điều kiện tiếp cận khách hàng trực tiếp nên phải bán qua trung gian hay phải qua nhà môi giới. "Mấy năm đầu xuất khẩu trực tiếp rất khó khăn, tôi chỉ bán được từ vài chục đến vài trăm ngàn USD mỗi năm, như những người lượm bạc cắc, tích tiểu thành đại", ông kể.
Từ một anh thợ mộc "nhà quê" mà năm ngoái Công ty Hố Nai đã xuất khẩu đồ gỗ nội thất được một triệu USD. Năm nay, ông cho biết, có thể đạt 1,8-2 triệu USD nhờ xuất khẩu đi EU tăng mạnh sau một thời gian dài tạo dựng uy tín. Cơ sở sản xuất cũng lớn dần lên với hai phân xưởng, tổng diện tích gần 6.000 mét vuông với hơn 300 công nhân có việc làm thường xuyên, máy móc thiết bị cũng được đầu tư hiện đại dần theo yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt của khách hàng, thay thế dần lao động thủ công.
Tiếng là giám đốc nhưng ông Quý lại là người trực tiếp thiết kế mẫu mã hoặc hướng dẫn nhân viên kỹ thuật làm việc này. Điểm yếu của các doanh nghiệp đồ gỗ hiện nay là khâu thiết kế sản phẩm, chỉ dựa vào mẫu mã của khách hàng, còn ông Quý thì tự thiết kế và thuyết phục khách hàng với các mẫu mã mới của mình và thay đổi qua từng năm trước đòi hỏi của thị trường. Thậm chí, khi khách hàng đưa ra mẫu mã, ông sáng tạo thêm cho phù hợp và nhờ vậy, nhiều khách hàng nước ngoài rất yên tâm khi đặt hàng ông. "Họ tin tưởng là tôi sẽ sáng tạo, làm đẹp thêm mẫu mã sản phẩm cho họ", ông nói. Ngoài ra, nhờ lợi thế là một thợ mộc với tay nghề tinh xảo, nên ông biết thiết kế các sản phẩm đồ gỗ nội thất hiện đại kết hợp thêm chất liệu thủ công như mây, cói, lá rừng, hoặc chạm trổ, làm tăng giá trị sản phẩm.
Làm ăn lớn
"Doanh nghiệp rồi cũng phải lớn lên thôi", ông nói. Quả thật, ông Quý đang đi vào con đường làm ăn lớn theo đà phát triển của công nghiệp gỗ Việt Nam. Ông đang đầu tư một triệu USD để xây dựng một nhà máy chế biến gỗ trên khu đất rộng hơn 10.000 mét vuông, cách cơ sở hiện tại khoảng 300 mét, dự kiến hoạt động vào cuối năm nay. Đối với một doanh nghiệp nhỏ như Công ty TNHH Hố Nai, đây là một khoản đầu tư rất lớn nhưng ông bảo phải chấp nhận, bởi thị trường đòi hỏi gắt gao hơn về chất lượng, mẫu mã sản phẩm, máy móc thiết bị và điều kiện làm việc cũng cần phải hiện đại hơn. Nhiều máy móc, thiết bị chế biến gỗ hiện đại đang được ông nhập khẩu từ các hãng danh tiếng của nước ngoài.
"Khách hàng bây giờ đòi hỏi rất cao về khâu sơn và hoàn thiện sản phẩm cuối cùng, nên tôi đã nhập một dây chuyền sơn sản phẩm trị giá hơn 100.000 USD", ông nêu một điển hình về đầu tư máy móc. Kể cả việc bảo vệ thương hiệu đồ gỗ của mình, ông đã đăng ký và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bản quyền thương hiệu.
Nhưng áp lực làm làm ăn lớn cũng đang đè nặng lên ông. Ông tâm sự: "Có nhà máy mới, thiết bị hiện đại nhưng đầu ra cho sản phẩm vẫn như cũ thì lấy việc đâu cho công nhân làm". Ông chỉ mong ngoài các khách hàng ruột từ trước tới nay (mỗi tháng xuất khẩu trên dưới 15 container), ông tìm kiếm thêm khách hàng mới từ EXPO đồ gỗ và thủ công mỹ nghệ tổ chức hồi cuối tháng 9, đầu tháng 10 tại TP Hồ Chí Minh. Mong mỏi của ông đã được đền đáp, ông ký hợp đồng xuất khẩu mới trị giá 400.000 USD, một con số khiêm tốn đối với các nhà xuất khẩu lớn nhưng với ông Quý thì nó rất ấn tượng, như tiếp thêm động lực cho mơ ước làm ăn lớn của ông.
