Chiều 28/10, tại Hà Nội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp Hội Nông dân Việt Nam tổ chức hội nghị trực tuyến tổng kết thực hiện Quy chế phối hợp công tác giai đoạn 2022-2025, đồng thời thảo luận, đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo Quy chế phối hợp giai đoạn 2026-2031, nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động hội viên, nông dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Hội nghị do các đồng chí: Nguyễn Xuân Định, Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam; Đào Việt Ánh, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đồng chủ trì, diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Quan tâm chính sách an sinh xã hội cho nông dân
Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đào Việt Ánh nhấn mạnh, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế là những chính sách an sinh xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước, có ý nghĩa thiết thực đối với người dân, nhất là khu vực nông nghiệp, nông thôn. Trong điều kiện thu nhập của nông dân còn phụ thuộc nhiều vào mùa vụ, thời tiết và thị trường, việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế góp phần giúp người dân chăm sóc sức khỏe, giảm thiểu rủi ro trong cuộc sống và bảo đảm an sinh khi hết tuổi lao động.
Đánh giá kết quả phối hợp giai đoạn 2022-2025, đồng chí Đào Việt Ánh ghi nhận sự chủ động, trách nhiệm của các cấp Hội Nông dân và cơ quan bảo hiểm xã hội trong tuyên truyền, vận động, tổ chức thực hiện chính sách.
Trong điều kiện thu nhập của nông dân còn phụ thuộc nhiều vào mùa vụ, thời tiết và thị trường, việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế góp phần giúp người dân chăm sóc sức khỏe, giảm thiểu rủi ro trong cuộc sống và bảo đảm an sinh khi hết tuổi lao động.
Đồng chí cho rằng, với lợi thế gần dân, hiểu dân và mạng lưới tổ chức rộng khắp, Hội Nông dân Việt Nam có vai trò quan trọng trong đưa chính sách đến với hội viên, nông dân bằng những hình thức gần gũi, phù hợp với điều kiện thực tế.
Bước sang giai đoạn 2026-2031, yêu cầu đặt ra là tiếp tục phát huy thế mạnh của hai hệ thống, đổi mới phương thức phối hợp, chú trọng phát triển người tham gia mới gắn với duy trì tham gia bền vững, nhất là đối với những người đã dừng đóng hoặc có nguy cơ gián đoạn quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Vận động hơn 700 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hơn 11,3 triệu người tham gia bảo hiểm y tế
Tại hội nghị, đại diện Hội Nông dân Việt Nam thông tin về kết quả thực hiện Quy chế phối hợp công tác giai đoạn 2022-2025 giữa 2 hệ thống.
Theo đó, sau khi Quy chế phối hợp số 04/QCPH-HND-BHXH được ký ngày 14/7/2022, Hội Nông dân Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức triển khai các nội dung phối hợp từ Trung ương đến địa phương. 34/34 tỉnh, thành phố đã ký kết quy chế, chương trình hoặc kế hoạch phối hợp giữa Hội Nông dân và cơ quan bảo hiểm xã hội cùng cấp.
Trong giai đoạn 2022-2025, các cấp Hội Nông dân đã vận động hơn 700 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hơn 11,3 triệu người tham gia bảo hiểm y tế; đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân hỗ trợ gần 32 nghìn thẻ bảo hiểm y tế cho hội viên, nông dân có hoàn cảnh khó khăn.
Cùng với công tác tuyên truyền, vận động, nhiều mô hình thiết thực được triển khai tại các địa phương. Cụ thể như: “Câu lạc bộ nông dân hướng tới lương hưu” tại Hà Tĩnh; “Nuôi heo đất tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội tự nguyện” tại Cần Thơ; “Nhà nông tiết kiệm tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện”, “Hỗ trợ, tặng thẻ bảo hiểm y tế cho hội viên nông dân thu nhập thấp, khó khăn”, “Vườn cam an sinh”, “Thôn/phường/xã an sinh” tại Phú Thọ.
Trong giai đoạn 2022-2025, các cấp Hội Nông dân đã vận động hơn 700 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, hơn 11,3 triệu người tham gia bảo hiểm y tế; đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân hỗ trợ gần 32 nghìn thẻ bảo hiểm y tế cho hội viên, nông dân có hoàn cảnh khó khăn.
Tại Nghệ An, các đơn vị phối hợp xây dựng 94 mô hình điểm phát triển người tham gia; đồng thời từng bước hướng tới xây dựng các xóm kiểu mẫu có 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế. Những mô hình này góp phần đa dạng hóa phương thức vận động, phát huy tinh thần tương trợ cộng đồng, tạo điều kiện để hội viên, nông dân tiếp cận và duy trì tham gia các chính sách an sinh xã hội.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, cũng xuất hiện một số khó khăn, hạn chế. Cụ thể như: Phương thức tuyên truyền, vận động ở một số nơi chưa linh hoạt, chưa sát với từng nhóm đối tượng; kỹ năng tư vấn, truyền thông của một bộ phận cán bộ Hội ở cơ sở còn hạn chế. Việc chia sẻ dữ liệu, nhân rộng mô hình hiệu quả chưa thường xuyên, đồng bộ; công tác phát triển người tham gia mới ở một số địa phương chưa gắn chặt với việc duy trì tham gia lâu dài.
Những khó khăn này xuất phát một phần từ đặc thù đời sống nông dân, khi thu nhập còn thấp, thiếu ổn định và chịu tác động của thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, biến động giá cả thị trường.
Vì vậy, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, cần có phương thức tiếp cận phù hợp, tăng cường tư vấn trực tiếp, hỗ trợ người dân lựa chọn hình thức tham gia và duy trì đóng bảo hiểm theo điều kiện thực tế.
Kết quả giai đoạn vừa qua là cơ sở để hai cơ quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, phát huy vai trò của tổ chức Hội trong vận động hội viên, nông dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình, hướng tới bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người tham gia.
Tại hội nghị, đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã trình bày dự thảo Quy chế phối hợp công tác giữa Hội Nông dân Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam giai đoạn 2026-2031.
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa, bổ sung các nội dung của Quy chế giai đoạn 2022-2025, đồng thời cập nhật yêu cầu thực tiễn và các quy định pháp luật mới.
Góp ý vào dự thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn địa phương, phân tích những khó khăn trong công tác tuyên truyền, vận động, phát triển người tham gia và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng phối hợp giữa hai hệ thống.
Đại diện Hội Nông dân và Bảo hiểm xã hội tỉnh Nghệ An cho biết, trong giai đoạn 2022-2025, hai đơn vị tại địa phương đã lồng ghép tuyên truyền bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình vào sinh hoạt của gần 2.000 chi hội, tổ hội nghề nghiệp; tổ chức hơn 1.400 hội nghị đối thoại, tuyên truyền trực tiếp và xây dựng 94 mô hình điểm về phát triển người tham gia. Địa phương cũng chú trọng tham mưu chính sách hỗ trợ từ ngân sách tỉnh, tạo thêm điều kiện để người dân tham gia bảo hiểm.
Từ thực tiễn này, đại diện Nghệ An đề xuất tiếp tục nâng cao năng lực cho cán bộ Hội, đẩy mạnh truyền thông số, xây dựng sản phẩm truyền thông bằng tiếng dân tộc thiểu số tại địa bàn phù hợp và tăng cường phối hợp rà soát, chuẩn hóa dữ liệu hội viên. Việc xác định rõ nhóm đã tham gia, chưa tham gia hoặc có nguy cơ gián đoạn sẽ giúp công tác vận động đi đúng đối tượng, đồng thời tạo căn cứ giao chỉ tiêu và đánh giá kết quả thực chất.
Đại diện Hội Nông dân và Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ chia sẻ kinh nghiệm tổ chức hơn 1.200 hội nghị đối thoại, tập huấn trực tiếp tại cơ sở; vận động hơn 30 nghìn hội viên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và khoảng 368 nghìn hội viên có thẻ bảo hiểm y tế trong giai đoạn 2022-2025. Nhiều mô hình như “Nhà nông tiết kiệm tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện”, “Hỗ trợ, tặng thẻ bảo hiểm y tế cho hội viên nông dân thu nhập thấp, khó khăn” và “Thôn/phường/xã an sinh” đã được triển khai nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận chính sách.
Các ý kiến tại hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa nội dung phối hợp theo nguyên tắc “sáu rõ”, phù hợp với tổ chức bộ máy và điều kiện thực tế sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trong đó, cần xác định rõ đầu mối, trách nhiệm, nội dung công việc, tiến độ và kết quả cần đạt; tăng cường chia sẻ thông tin, đồng bộ dữ liệu hội viên và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, hỗ trợ người tham gia.
Từ thực tiễn tại địa phương, các đại biểu đề xuất đa dạng hóa hình thức truyền thông, kết hợp giữa nền tảng số với đối thoại trực tiếp; phát huy vai trò của chi hội, tổ hội nghề nghiệp, hợp tác xã và những người có uy tín trong cộng đồng.
Cùng với phát triển người tham gia mới, cần chú trọng tư vấn, hỗ trợ những người đã dừng đóng quay trở lại tham gia, hạn chế tình trạng gián đoạn quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả phối hợp, hướng tới an sinh bền vững cho nông dân
Phát biểu bế mạc hội nghị, Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định đánh giá các ý kiến tham luận đã làm rõ kết quả đạt được, những hạn chế trong quá trình thực hiện Quy chế phối hợp giai đoạn 2022-2025, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực cho giai đoạn tiếp theo.
Đồng chí Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức phối hợp theo hướng chuyển từ phối hợp hoạt động sang phối hợp theo mục tiêu, kết quả cụ thể; từ tuyên truyền một chiều sang tăng cường tư vấn, đối thoại, đồng hành và hỗ trợ; đồng thời chuyển trọng tâm từ chỉ phát triển người tham gia mới sang kết hợp phát triển mới với duy trì bền vững và vận động người đã dừng tham gia quay trở lại.
Trong thời gian tới, Hội Nông dân Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng tuyên truyền, tư vấn chính sách; phát huy vai trò của tổ chức Hội ở cơ sở; rà soát, đối soát dữ liệu hội viên để xác định đúng đối tượng vận động; nhân rộng các mô hình hiệu quả và huy động nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ hội viên, nông dân có hoàn cảnh khó khăn tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Đồng chí Nguyễn Xuân Định cũng đề nghị hai bên tiếp tục phối hợp hoàn thiện dự thảo Quy chế giai đoạn 2026-2031, bảo đảm bám sát các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy và yêu cầu mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội. Việc tiếp tục hoàn thiện và ký kết Quy chế phối hợp giai đoạn 2026-2031 sẽ tạo cơ sở để Hội Nông dân Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tăng cường phối hợp đồng bộ, thực chất, phát huy thế mạnh của mỗi bên, góp phần mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo đảm an sinh xã hội cho hội viên, nông dân trong thời gian tới.
