Mỹ, Israel tấn công Iran và các diễn biến liên quan

Tại cuộc họp báo trước thềm Tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc năm 2026, ngày 16/9, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực Trung Đông và Ukraine.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, rạng sáng 13/9 theo giờ địa phương, một tàu chở container thương mại của Iran đã trúng vật thể không xác định tại vùng biển gần đảo Hengam, trong eo biển Hormuz, khiến một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và 4 người bị thương.

Ngày 12/9, Bahrain tuyên bố sẽ không tham gia cuộc họp dự kiến giữa các quốc gia vùng Vịnh và Iran tại Oman nhằm thảo luận về eo biển Hormuz, cho đến khi quan hệ ngoại giao giữa Manama và Tehran được khôi phục.

Iran sẽ thiết lập khu vực cấm gần eo biển Hormuz, đe dọa phong tỏa và kiểm soát hoạt động đi qua khu vực chiến lược này, gây căng thẳng khu vực.

Theo thông báo đăng trên trang web của Văn phòng Tổng thống Iran, Bộ trưởng Y tế Iran Mohammad-Reza Zafarghandi ngày 2/9 cho biết, 18 người đã thiệt mạng và 108 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào nước này vào đêm trước đó.

Hãng tin Axios dẫn lời các quan chức Mỹ tiết lộ Không quân Mỹ đã tiến hành những cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran tại khu vực xung quanh Eo biển Hormuz.

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, đồng thời nhấn mạnh Tehran đang ở “vị thế mạnh hơn”.

Eo biển Hormuz đang trở thành quân bài mặc cả quan trọng nhất trong cuộc đối đầu Mỹ-Iran, khi Washington và Tehran đều muốn đối phương nhượng bộ trước. Bế tắc tại tuyến hàng hải chiến lược này vì thế đang kéo dài khủng hoảng và làm gia tăng rủi ro đối với kinh tế toàn cầu.

Trong tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội vào sáng sớm 14/8, Bộ Ngoại giao UAE đã cáo buộc Iran tấn công hai tàu chở dầu thuộc Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi của UAE.

Căng thẳng trên các tuyến hàng hải chiến lược ở khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi lực lượng Mỹ tấn công một tàu hàng tại vịnh Oman.

Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại thuộc Quốc hội Iran đã thông qua các nội dung khái quát của dự luật về quản lý Eo biển Hormuz và Vịnh Péc-xích, trong đó đề xuất giao cho chính phủ phối hợp các lực lượng vũ trang bảo đảm an ninh hàng hải, an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường tại khu vực chiến lược này.

Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ngày 8/8 đưa ra một loạt điều kiện đối với Mỹ để mở lại Eo biển Hormuz.

Iran và Oman đã đạt được đồng thuận về việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sau nhiều tháng gián đoạn. Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn cần được Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran phê chuẩn trước khi chính thức có hiệu lực.

Ngày 29/7, quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt không kích nhằm vào Iran, đánh dấu lần đầu tiên Washington tấn công lãnh thổ Iran trở lại sau gần 1 tuần tạm dừng các hoạt động quân sự để tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump khẳng định, Iran không kiểm soát eo biển Hormuz, song cho rằng Tehran vẫn có khả năng gây gián đoạn hoạt động hàng hải bằng cách rải thủy lôi.

Cuộc gặp diễn ra vào thời điểm then chốt của cuộc chiến đã kéo dài 5 tháng, khi Mỹ đang đứng giữa nỗ lực thúc đẩy hòa bình và khả năng chuyển sang giai đoạn chiến tranh mạnh mẽ hơn.

Phát biểu bên lề cuộc họp Hội đồng Ngoại trưởng SCO tại Kyrgyzstan, Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh rào cản đối với tiến trình đàm phán hòa bình chính là “cách tiếp cận của phía Mỹ".

Với tỷ lệ 214 phiếu thuận và 208 phiếu chống, Hạ viện Mỹ thông qua một nghị quyết kêu gọi Tổng thống Donald Trump chấm dứt việc sử dụng lực lượng vũ trang Mỹ trong các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

Xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi giao tranh lan rộng tại khu vực Vùng Vịnh. Ngày 21/7, Kuwait, Bahrain và Jordan liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, trong khi Mỹ duy trì các đợt không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.

Mỹ vừa tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran sau khi ghi nhận một số binh sĩ thiệt mạng đầu tiên kể từ khi xung đột giữa hai bên tái diễn.

Đài Phát thanh-Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đưa tin, ít nhất 1 người thiệt mạng và 7 người khác bị thương vào đêm 16/7 (giờ địa phương) trong đợt tấn công mới của Mỹ nhằm vào tỉnh Hormozgan, miền nam Iran.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/7 thông báo sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran theo chỉ thị của Tổng thống Donald Trump. Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước đang gia tăng sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các lực lượng nước này đã phát động một đợt không kích mới nhằm vào Iran.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang ngày 12/7 khi hai bên đều tuyên bố đang kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Tình hình xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang căng thẳng trong ngày 12/7 khi quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công, nhằm vào các mục tiêu của Iran gần eo biển Hormuz và Iran đáp trả bằng việc tấn công nhằm vào các cơ sở và lợi ích của Mỹ tại một loạt quốc gia Trung Đông bao gồm: Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngày 10/7, cho biết nước này đã đồng ý tiếp tục các cuộc đàm phán với Iran, nhưng một lần nữa khẳng định thỏa thuận ngừng bắn giữa hai quốc gia đã chấm dứt.