Ông Y.Fukuda, 71 tuổi, chính trị gia lão thành theo đường lối ôn hòa, là con trai của cựu Thủ tướng Nhật Bản Takeo Fukuda những năm 70 của thế kỷ 20, từng làm Chánh Văn phòng nội các từ năm 2000 đến 2004, dưới thời ông J.Koizumi, gần như chắc chắn giành phần thắng, trở thành Thủ tướng mới của Nhật Bản do LDP hiện chiếm đa số ghế tại Hạ viện, vốn có quyền lực lớn hơn Thượng viện.
Cho dù có dễ dàng vượt qua đối thủ để trở thành Thủ tướng mới thì ông Y.Fukuda cũng sẽ phải đối mặt nhiều khó khăn ở cơ quan lập pháp, do phe đối lập hiện kiểm soát Thượng viện, nơi thông qua các dự luật.
Theo kế hoạch, chính phủ mới sẽ được tân Thủ tướng thành lập ngay trong ngày 25-9. Nhiều khả năng thành phần chính phủ mới sẽ không có nhiều thay đổi trong thời gian diễn ra phiên họp bất thường của QH, tránh cho các bộ trưởng mới phải đối mặt các cuộc chất vấn về chính sách. Việc cải tổ toàn diện chỉ có thể diễn ra sau khi phiên họp bất thường kết thúc và trước khi phiên họp định kỳ của QH được triệu tập vào tháng 1-2008.
Chính trường Nhật Bản gần đây sôi động kể từ khi ông S.Abe, 53 tuổi, Thủ tướng Nhật Bản trẻ nhất thời hậu chiến tranh thế giới thứ hai và được ca ngợi là"ngôi sao đang lên" đột ngột từ chức hôm 12-9, sau gần một năm cầm quyền.
Nguyên nhân khiến ông S.Abe phải ra đi là giữa lúc Chính phủ bị chỉ trích gay gắt vì để "thất lạc" 50 triệu sổ hưu, đồng yên mất giá, thì việc liên tiếp để xảy ra các vụ bê bối trong các thành viên chính phủ đã khiến LDP mất quyền kiểm soát Thượng viện vào tay DPJ trong cuộc bầu Thượng viện hôm 29-7.
Các phe phái chính trong LDP đã ủng hộ ông Y.Fukuda sau khi Thủ tướng S.Abe từ chức với hy vọng nghị sĩ kỳ cựu 71 tuổi này có thể mang lại sự ổn định sau một năm bất ổn với hàng loạt vụ bê bối và thất bại.
Ông Y.Fukuda đã nhận được sự hoan nghênh của các nghị sĩ và quan chức LDP sau khi kết quả bầu cử Chủ tịch LDP được công bố tại trụ sở của đảng này ở Thủ đô Tokyo hôm 23-9. Theo kết quả được công bố, ông Y.Fukuda giành được 330 trong tổng số 527 phiếu hợp lệ, trong khi ứng cử viên Taro Aso chỉ được 197 phiếu.
Ngày 23-9, phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo sau khi được bầu làm Chủ tịch LDP cầm quyền, ông Y.Fukuda cho biết, LDP sẽ phải đối mặt với một tình hình hết sức khó khăn và trước tiên ông muốn khôi phục đảng và giành lại lòng tin của người dân đối với LDP và Chính phủ, vốn phải đối mặt một năm đầy các vụ bê bối và những bước đi sai lầm về chính sách. Ông cũng công bố chính sách đối nội và đối ngoại mà ông sẽ theo đuổi sau khi quốc QH chính thức bầu ông làm Thủ tướng vào ngày 25-9.
Về lĩnh vực đối nội, ông Fukuda cho biết sẽ ưu tiên giảm khó khăn ở các khu vực nông thôn đang chịu gánh nặng của tiến trình cải cách thị trường tự do, thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa nông thôn và thành thị. Giới phân tích cho rằng, ông Fukuda sẽ chú ý tới các vấn đề người dân quan tâm để lấy lại uy tín cho LDP.
Về đối ngoại, ông Fukuda cho biết, ông sẽ tiếp tục thực hiện chính sách duy trì liên minh an ninh Nhật Bản - Mỹ với ưu tiên trước hết là gia hạn sứ mệnh của Lực lượng phòng vệ trên biển (MSDF) làm nhiệm vụ tiếp nhiên liệu ở Ấn Ðộ Dương nhằm hỗ trợ các chiến dịch chống khủng bố do Mỹ đứng đầu ở Afghanistan. Ông dự kiến sẽ thương lượng với DPJ đối lập, hiện là đảng lớn nhất tại Thượng viện và luôn phản đối gia hạn sứ mệnh của MSDF, nhằm đạt được sự thỏa hiệp về vấn đề trên cũng như các vấn đề then chốt khác. Theo ông, nếu việc gia hạn sứ mệnh trên tiếp tục bị trì hoãn, Nhật Bản có thể phát đi một thông điệp sai lệch về cam kết của nước này đóng góp cho cộng đồng quốc tế.
Về những vấn đề liên quan CHDCND Triều Tiên, ông cho biết, sẽ mở cánh cửa đối thoại với Bình Nhưỡng, chứ không chủ trương gây sức ép như Thủ tướng Abe, để giải quyết những vấn đề bất đồng, đặc biệt là vấn đề Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản. Ông đồng thời cam kết cải thiện quan hệ với Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước châu Á khác, tăng cường quan hệ với LHQ và thúc đẩy việc thành lập Cộng đồng Ðông Á.
Trong chiến dịch vận động tranh cử vừa qua, ông đã khẳng định không tới đền Yasukuni nếu trở thành Thủ tướng nhằm tránh làm cho các nước châu Á tức giận. Ông cũng sẽ cân nhắc thận trọng việc liệu có nên thay đổi cách giải thích Hiến pháp hiện hành vốn cấm Nhật Bản thực hiện quyền phòng thủ tập thể hay không.
Tại cuộc họp báo sau khi bầu Chủ tịch LDP, ứng cử viên bị thất bại Taro Aso nhấn mạnh, ông muốn hợp tác với ông Y.Fukuda nhằm chấn hưng LDP.
Bất kể ai trở thành Thủ tướng mới của Nhật Bản đều phải thừa kế một chính quyền "không được lòng dân" và đối mặt với sức ép tăng cường đầu tư vào khu vực nông thôn. Nhà lãnh đạo mới của Nhật Bản sẽ phải đương đầu một QH bị chia rẽ, nơi các đảng đối lập kiểm soát Thượng viện, cũng như sức ép từ nhiều phía nhằm giúp đỡ "những người bị bỏ rơi" trong các chương trình cải cách kinh tế mới đây.
Một trong những thách thức đầu tiên mà Chính phủ mới phải đối mặt là cuộc chiến gia hạn sứ mệnh hậu cần của MSDF ở Ấn Ðộ Dương khi thời hạn kết thúc ngày 1-11 tới.
Và thách thức đầu tiên đã đến ngay sau khi ông Y.Fukuda được bầu làm Chủ tịch LDP cầm quyền ở Nhật Bản, Tổng Thư ký DPJ Yukio Hatoyama cho rằng, Thủ tướng mới phải giải tán Hạ viện và tổ chức tổng tuyển cử càng sớm càng tốt nhằm khôi phục lòng tin của người dân Nhật Bản. Hiện vẫn chưa rõ kế hoạch giải tán Hạ viện của ông Y.Fukuda.
Theo các phương tiện thông tin đại chúng Nhật Bản, LDP muốn thông qua dự luật gia hạn Luật đặc biệt chống khủng bố và dự thảo ngân sách quốc gia vào đầu năm tới trước khi giải tán Hạ viện.
