Chế phẩm loại này khá phong phú. Đó là chế phẩm bổ sung vitamin và chất khoáng gọi là multivitamins (ở Việt Nam đó chính là thuốc, được gọi là thuốc bổ đa sinh tố), đặc biệt là chế phẩm bổ sung vitamin và chất khoáng chống ôxy hóa gồm vitamin C, vitamin E, bêta-caroten (tiền vitamin A) và selenium. Hoặc là chế phẩm có nguồn gốc dược thảo dùng lâu đời trong Đông y như nhân sâm, lá bạch quả (Giorkgo biloba), dược thảo vừa là cây rau như tỏi, gừng, nghệ..., thậm chí chỉ là nước ép quả như “nước ép Noni” (thực chất là nước ép quả nhàu). Đó là các chế phẩm có nguồn gốc hoóc-môn như melatonin (do tuyến tùng tiết ra), hoóc-môn tăng trưởng được quảng cáo là “chống lão hóa, cải lão hoàn đồng!
Không phải vô hại!
Khuynh hướng chung của thế giới hiện nay là trở về với thiên nhiên. Vì vậy có không ít người thích dùng thuốc có nguồn gốc dược thảo mà đa số chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng” là thuộc loại này. Thêm nữa, việc mua bán rất dễ dàng trong siêu thị đã dẫn đến việc tiêu thụ ngày càng tăng khối lượng rất lớn chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng”. Đối với thuốc, nói chung, thuốc có nguồn gốc thực vật tương đối an toàn hơn thuốc là hóa chất tổng hợp. Đối với chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng” có nguồn gốc dược thảo cũng thế, thường chứng tỏ tác dụng tích cực, đưa đến hiệu quả bồi bổ sức khỏe người tiêu dùng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, các chế phẩm này cũng có thể gây tác hại nếu người tiêu dùng không có những hiểu biết nhất định. Đã xảy ra trường hợp dùng chế phẩm chứa tỏi làm tăng tác dụng gây xuất huyết của thuốc chống đông hay thuốc chống kết tập tiểu cầu uống đồng thời (như thuốc warfarin hay aspirin). Hoặc tỏi làm tăng tác dụng của thuốc insulin trị đái tháo đường gây hạ đường huyết một cách quá đáng. Chế phẩm chứa nhân sâm cũng có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết của các thuốc trị đái tháo đường loại uống nếu dùng chung. Phụ nữ dùng chế phẩm chứa phytoestrogen (chất tương tự estrogen có trong thực vật) mà được điều trị estrogen thay thế sẽ bị triệu chứng thừa estrogen như buồn nôn, đầy bụng, tăng huyết áp, cương vú, phù.
Hãy là người tiêu dùng khôn ngoan
Ở Việt Nam hiện nay đang có nhiều chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng” được nhập vào và có tình trạng lập lờ đánh lận con đen giữa “thuốc” và “thực phẩm” khi gán cho chế phẩm thuộc loại “thuốc – thực phẩm”. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, chúng được thông báo là thực phẩm để không chịu sự kiểm soát của ngành y tế. Nhưng đối với người sử dụng thì cũng chế phẩm này lại được quảng cáo là thuốc, thậm chí là “thần dược” trị bá bệnh. Đã đến lúc Nhà nước cần quan tâm đến sản phẩm đặc biệt này. Đối với người sử dụng, cần cảnh giác trước lời đồn đại về các chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng”.
Xin lưu ý, nếu đang điều trị bệnh, nhất thiết phải hỏi ý kiến hoặc thông báo cho bác sĩ điều trị về thuốc nam, thuốc bắc hoặc chế phẩm “hỗ trợ dinh dưỡng” dùng thêm. Hãy là người tiêu dùng khôn ngoan, đừng để bị mắc lừa như câu chuyện về “chế phẩm Noni” xuất hiện gần đây, được cho là “thần dược”, nhưng thực chất chỉ là nước ép quả nhàu!