Cần nhiều nỗ lực toàn cầu hơn nữa

Sau ba ngày họp, Hội nghị An ninh Munich (MSC) hằng năm lần thứ 54 đã bế mạc tại thành phố Munich (Ðức) với nhiều sáng kiến được đề xuất nhằm giải quyết các thách thức an ninh toàn cầu. Các vấn đề nóng bỏng được thảo luận tại hội nghị cho thấy, thế giới đang đối mặt rất nhiều bất ổn. Và, để có thể vượt qua những thách thức an ninh nan giải đó, điều cần thiết lúc này là cần có nhiều nỗ lực hơn nữa nhằm tăng cường sự hợp tác trên quy mô toàn cầu.

Hội nghị MSC lần này quy tụ hơn 500 quan chức, gồm các nhà lãnh đạo, các nhà ngoại giao cũng như quan chức quốc phòng từ nhiều nước trên thế giới và các tổ chức quốc tế lớn. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh các mối quan hệ xuyên Ðại Tây Dương đang gặp không ít "sóng gió" cùng với những thách thức đối với trật tự thế giới, chủ yếu là xu hướng bảo hộ thương mại và chủ nghĩa dân tộc. Tại hội nghị, hàng loạt các vấn đề an ninh toàn cầu, như xung đột tại Trung Ðông, vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, các mối quan hệ xuyên Ðại Tây Dương, các nỗ lực của Liên hiệp châu Âu (EU) nhằm thúc đẩy hợp tác quốc phòng sâu sắc hơn đã được đem ra thảo luận. Nhiều tầm nhìn, sáng kiến và nghị quyết đã được chia sẻ như một hiệp định an ninh mới giữa EU và Anh sau khi London rời khỏi "mái nhà chung" này.

Mối quan hệ xuyên Ðại Tây Dương giữa Mỹ và các đồng minh truyền thống tại châu Âu vốn đã rạn nứt nghiêm trọng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức cách đây hơn một năm đã được đề cập một cách thẳng thắn tại Hội nghị An ninh Mu-ních 2018. Theo đó, Bộ trưởng Ngoại giao Ðức Sigmar Gabriel đã thẳng thừng chỉ trích chính sách "Nước Mỹ trước tiên" của chính quyền mới ở Mỹ. Ông Gabriel kêu gọi Mỹ và châu Âu cần củng cố mối quan hệ đồng minh truyền thống, đồng thời nhấn mạnh hiện không phải thời điểm theo đuổi lợi ích quốc gia riêng mà cần trở lại với sự hợp tác lớn hơn. Ông nêu rõ, Mỹ không còn là siêu cường duy nhất và Mỹ cần sự hỗ trợ từ các đồng minh truyền thống tại châu Âu, ngược lại, châu Âu không đủ sức định hình cả thế giới, mà cần sự hỗ trợ của Mỹ.

Trong bối cảnh tình hình khu vực Trung Ðông tiếp tục bất ổn, MSC 2018 trở thành diễn đàn công kích lẫn nhau giữa Israel và Iran. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo trong trường hợp cần thiết, Israel sẽ hành động đối phó Iran, chứ không chỉ riêng đồng minh của Tehran. Ðáp lại, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố, Israel đã coi chủ trương gây hấn làm chính sách chống lại các quốc gia láng giềng, đồng thời cáo buộc Tel Avid có hành động trả đũa quy mô lớn nhằm vào các nước láng giềng.

Quan hệ căng thẳng Nga - Mỹ lâu nay cũng được đề cập tại MSC. Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov một lần nữa bác bỏ những cáo buộc về việc Nga can thiệp cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 giúp ông Trump giành chiến thắng và khẳng định những cáo buộc này là vô căn cứ và bịa đặt. Trong khi đó, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ McMaster tuyên bố, Mỹ sẵn sàng đối thoại với Nga trong vấn đề an ninh mạng nếu như "Moscow có cách tiếp cận chân thành".

Về tình hình bán đảo Triều Tiên, bất chấp những dấu hiệu ấm lên trong quan hệ liên Triều gần đây, các quan chức Nhật Bản và Mỹ dự hội nghị đều kêu gọi cộng đồng quốc tế duy trì áp lực với Triều Tiên để buộc Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình phát triển tên lửa và hạt nhân. Thậm chí, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ McMaster còn kêu gọi tất cả quốc gia cắt đứt mọi quan hệ về thương mại và quân sự với Triều Tiên. Tuy nhiên, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi không nên bỏ lỡ cơ hội về một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng chung quanh chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Ông cảnh báo một giải pháp quân sự sẽ gây ra hậu quả lớn, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải gây sức ép toàn cầu để có thể đạt được giải pháp ngoại giao.

Mặc dù còn những bất đồng về cách thức giải quyết nhiều vấn đề nóng bỏng mà thế giới đang đối mặt, nhưng MSC 2018 đã đạt nhận thức chung về những thách thức an ninh, cả truyền thống và phi truyền thống. Trong đó, hội nghị nhất trí rằng nguy cơ khủng bố tiếp tục đe dọa an ninh thế giới, mặc dù cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Syria và Iraq đã cơ bản thắng lợi. Hội nghị cũng khẳng định, vấn đề an ninh mạng đang trở nên nghiêm trọng hơn trong một thế giới ngày càng số hóa. Việc các nước chia sẻ một loạt sáng kiến, như hiệp định an ninh mới giữa EU và Anh sau khi London rời EU, hay tuyên bố chung về an ninh mạng được chín tập đoàn lớn trên thế giới, trong đó có Airbus của châu Âu, Daimler và Allianz của Ðức cùng IBM của Mỹ ký kết, đã phản ánh mối quan tâm và sự nỗ lực của cả cộng đồng quốc tế đối phó những thách thức chung.

Hội nghị An ninh Munich 2018 đã khép lại sau ba ngày thảo luận tích cực. Cho dù không đạt được những mong muốn như kỳ vọng, nhưng có thể thấy nhiều tầm nhìn, sáng kiến và nghị quyết đã được chia sẻ tại hội nghị với sự đồng thuận chung. Phát biểu ý kiến tại lễ bế mạc, Chủ tịch MSC Wolfgang Ischinger nhấn mạnh, sau hội nghị này, các bên đã nhận rõ được những thách thức mới cũng như những điều cần tránh, song cần có những bước đi cụ thể nhằm triển khai tất cả các tầm nhìn và ý tưởng này. Theo đó, các bên cần tăng cường sự hợp tác trên quy mô toàn cầu để đối phó những thách thức chung.

Có thể bạn quan tâm