Trước những mũi tiến công mạnh mẽ của quân đội chính phủ, các tay súng nổi dậy đã buộc phải đồng ý giao nộp vũ khí để đổi lấy hành lang an toàn tới khu vực tây bắc Xy-ri, nơi nhóm vũ trang đối lập đang kiểm soát. Thất thủ ở Đông Gu-ta đã giáng một đòn mạnh vào lực lượng nổi dậy, tạo đà cho quân đội chính phủ Xy-ri giải phóng những vùng lãnh thổ còn nằm trong tay phiến quân. Việc giành lại quyền kiểm soát Đông Gu-ta cũng giúp bảo đảm an toàn cho thủ đô Đa-mát vốn liên tục hứng chịu những đợt tiến công bằng pháo hoặc súng cối của phiến quân suốt bảy năm qua. Đại diện Trung tâm Nga về hòa giải các bên xung đột Xy-ri, Thiếu tướng V.Dô-lô-tu-khin cho biết, hơn 6.000 người, được phát thực phẩm, nước uống và các đồ dùng thiết yếu, đã rời Đông Gu-ta qua các trạm kiểm soát.
Giới quan sát nhận định, chính quyền Đa-mát và Nga đã đề xuất với lực lượng vũ trang đối lập ở Đông Gu-ta những điều kiện tương tự như những gì đã được thực hiện ở các khu vực khác. Các điều kiện này bao gồm việc tạo hành lang an toàn để các tay súng rút khỏi nếu chấp nhận đầu hàng hoặc thỏa thuận hòa giải với những đối tượng mong muốn ở lại khu vực chịu sự quản lý của chính quyền. Thực tế, lực lượng nổi dậy đã không thể chống đỡ các chiến dịch quân sự như vũ bão của quân đội chính phủ suốt một tháng qua. Thỏa thuận di tản mới đây cũng là tất yếu khi quân đội chính phủ giành lợi thế lớn. Các lực lượng của Chính phủ Xy-ri đang thể hiện quyết tâm giải phóng Gu-ta. Họ đã chuẩn bị một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Đu-ma nếu các phần tử khủng bố không nhất trí chuyển giao quyền kiểm soát thành phố này và rút khỏi đây.
Mỹ và các đồng minh tiếp tục gây sức ép đối với Nga và Chính phủ Xy-ri khi liên tục thông tin về các vụ tiến công gây thiệt hại cho dân thường ở Đông Gu-ta, cho rằng, các chiến dịch quân sự vi phạm Nghị quyết 2401 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về một lệnh ngừng bắn ở Xy-ri. Trong khi đó, phía Nga cho biết, trong thời gian áp dụng các lệnh ngừng bắn nhân đạo, đã có 73 nghìn người dân rời khỏi Đông Gu-ta. Một số nhóm vũ trang cũng đồng ý rút khỏi khu vực này. Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc V.Nê-ben-di-a lập luận rằng, chỉ có Nga là thành viên duy nhất trong Hội đồng Bảo an "có biện pháp cụ thể" trong nỗ lực hiện thực hóa lệnh ngừng bắn trên chiến trường Xy-ri, nơi lực lượng chính phủ đã chiếm lại gần như toàn bộ Đông Gu-ta trong chiến dịch tiến công kéo dài một tháng qua. Mát-xcơ-va đã đề xuất một "khoảng dừng nhân đạo" năm giờ mỗi ngày tại khu vực ở ngoại ô thủ đô Đa-mát để tạo điều kiện cho người dân Xy-ri sơ tán an toàn.
Tháng 3 năm nay đã đánh dấu tròn bảy năm cuộc nội chiến Xy-ri. Song “lò lửa” này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Những trận chiến khốc liệt ở Đông Gu-ta đã biến nơi đây thành “vùng đất chết”. Việc đạt được thỏa thuận di tản ở Đông Gu-ta có thể giúp giảm số người chết và bị thương vốn đang đẩy khu vực này vào thảm kịch nhân đạo trầm trọng.
Có thể nói, bước tiến ở Gu-ta đang đem lại lợi thế cho quân đội chính phủ Xy-ri trên thực địa và trên bàn đàm phán. Nga, I-ran và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn kiên trì nỗ lực theo đuổi các cuộc đàm phán nhằm tìm giải pháp cho Xy-ri. Ba nước này đang tích cực chuẩn bị cho cuộc gặp cấp cao dự kiến diễn ra tại I-xtan-bun (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 4-4 tới. Tuy nhiên, việc Nga và phương Tây, vốn hậu thuẫn các phe phái đối địch ở Xy-ri, tiếp tục cáo buộc lẫn nhau về sự “can thiệp phía sau” vào cuộc khủng hoảng ở quốc gia Trung Đông này khiến việc đi tìm chìa khóa mở cánh cửa hòa bình cho Xy-ri vẫn còn đầy gian nan và phức tạp.
