Ngày 25-8 vừa qua, tại Thủ đô Tegucigalpa (Honduras), các nhà lãnh đạo các nước thành viên tổ chức "Sự lựa chọn Boliva cho châu Mỹ" (ALBA) gồm Tổng thống Venezuela U.Chavez, Tổng thống Nicaragua D.Ortega, Tổng thống Bolivia Moralez, Phó Chủ tịch Cuba C.Lage và Tổng thống Honduras M. Zelaya đã chứng kiến lễ ký kết nạp Honduras là thành viên thứ sáu của tổ chức này. Hàng chục nghìn người Honduras đã reo hò vui mừng, bày tỏ ủng hộ quốc gia Trung Mỹ này gia nhập ALBA.
Việc Honduras, một thành viên của Hiệp định tự do thương mại Mỹ - Trung Mỹ, đồng thời được coi là đồng minh của Washington ở Trung Mỹ gia nhập ALBA là sự kiện quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của tổ chức này nhằm tiếp tục đẩy mạnh sự liên kết, hợp tác giữa các nước trong khu vực Mỹ la-tinh trên tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển.
Sáng kiến ALBA do Tổng thống Chavez đề xuất, được đặt theo tên người chiến sĩ giải phóng Nam Mỹ thế kỷ 19, Xi-môn Bô-li-va và xây dựng trên tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, thúc đẩy sự phát triển chung vì sự tiến bộ công bằng xã hội, nhằm đối trọng với Hiệp định tự do thương mại châu Mỹ (FTA) do Mỹ khởi xướng từ năm 1994. ALBA chính thức hoạt động từ tháng 4-2005 với sự tham gia của Cuba và Venezuela và đã thu được kết quả rất đáng khích lệ, góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế, trao đổi thương mại giữa hai nước. Venezuela và Cuba đã ký hàng chục hiệp định hợp tác nhằm tăng cường quan hệ hợp tác nhiều mặt trong khuôn khổ ALBA, trong đó có 19 hiệp định thành lập các xí nghiệp liên doanh trong các ngành kinh tế chủ yếu của hai nước. Tổng kim ngạch trao đổi thương mại giữa Cuba và Venezuela năm 2007 đạt hơn ba tỷ USD, tăng gấp ba lần so với năm 2004. Trong đó, xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela sang Cuba trị giá hơn hai tỷ USD và mỗi ngày Venezuela cung cấp cho Cuba khoảng 90 nghìn thùng dầu mỏ, gần gấp đôi so với 5 năm trước đây. ALBA không chỉ thuần túy mang ý nghĩa hợp tác kinh tế thương mại, mà còn cả chính trị xã hội. Hàng chục nghìn bác sĩ, nhân viên y tế, giáo dục, chuyên gia thể thao Cuba đã sang Venezuela làm việc, giúp nước này xóa nạn mù chữ, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân... Bolivia chính thức gia nhập ALBA tháng 4-2006 và ký nhiều hiệp định hợp tác kinh tế, thương mại với Venezuela và Cuba. Cuba hỗ trợ Bolivia về y tế, giáo dục, còn Venezuela giúp nước này về năng lượng (hợp tác xây dựng nhà máy sản xuất khí đốt và các dự án thăm dò khai thác, chế biến, phân phối dầu khí tại Bolivia). Sau khi lên nắm quyền điều hành ở Nicaragua (tháng 1-2007), Tổng thống D.Ortega chính thức tuyên bố gia nhập ALBA nhằm đẩy mạnh cuộc chiến chống đói nghèo ở nước này.
Hội nghị cấp cao lần thứ sáu ALBA tổ chức hồi đầu năm nay, tại Thủ đô Caracas, Venezuela, đã thông qua một số văn kiện quan trọng khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác, liên kết trên tinh thần giúp đỡ lẫn nhau giữa các nước thành viên, trong đó có: Tuyên bố chung; Hiệp ước an ninh và chủ quyền lương thực; Kế hoạch chiến lược phát triển văn hóa của ALBA; thành lập công ty năng lượng đầu tiên của ALBA trong khuôn khổ Hiệp ước năng lượng của khối này và phê chuẩn việc kết nạp Dominica làm thành viên thứ năm của khối này. Hội nghị quyết định thành lập Ngân hàng ALBA với vốn ban đầu một tỷ USD. Phát biểu ý kiến tại lễ khánh thành trụ sở của ngân hàng tại Caracas, Bộ trưởng Tài chính Venezuela khẳng định, khác với các cơ quan tài chính quốc tế hiện nay, Ngân hàng ALBA phục vụ lợi ích của nhân dân và đặt lợi ích này lên trên lợi ích tài chính thuần túy, nên chỉ Hội đồng Bộ trưởng hoặc Hội nghị cấp cao của ALBA mới có quyền quyết định các dự án sẽ được nhận tài trợ của ngân hàng. Tổng thống Venezuela còn đề xuất thành lập Hội đồng quốc phòng ALBA. Người đứng đầu Nhà nước Venezuela cho rằng, ALBA cần phải củng cố sức mạnh các lực lượng vũ trang và có một chiến lược quốc phòng chung nhằm đối phó những mối đe dọa từ bên ngoài nhằm vào các nước thành viên. Trước đó, nhiều nước trong khu vực Mỹ la-tinh tích cực tham gia Tổ chức hợp tác năng lượng vùng Caribea (PETROCARIBE) và dự án hợp tác năng lượng Nam Mỹ trong khuôn khổ kế hoạch ALBA, trong đó có Honduras. Trong cương vị thành viên PETROCARIBE, Honduras được Venezuela cung cấp hơn 20.000 thùng dầu thô/ngày với giá thanh toán ưu đãi.
Theo các nhà phân tích chính trị, trong bối cảnh giá dầu mỏ ở mức cao và biến động phức tạp như hiện nay, ALBA sẽ tiếp tục phát triển, mở rộng và thu hút nhiều nước trong khu vực tham gia vì nó mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của mỗi nước thành viên nói riêng và Mỹ la-tinh nói chung.
