Bốn người Anh từng bị giam giữ ở nhà tù trên vịnh Guantanamo đang kiện chính phủ Mỹ về các hành động tra tấn dã man và vi phạm nhân quyền.
Luật sư của bốn người này phát biểu tại một cuộc họp báo ở Washington hôm qua rằng đây là vụ kiện đầu tiên có liên quan tới các cựu tù nhân trên vịnh Guantanamo. Shafiq Rasul, Asif Iqbal, Rhuhel Ahmed và Jamal al-Harith đòi chính phủ Mỹ phải bồi thường 5,5 triệu USD cho mỗi người.
Trưởng nhóm luật sư, ông Eric Lewis nói: “Quân Mỹ không được phép hành hạ các tù nhân. Họ đã vi phạm Công ước Geneva về giam giữ tù nhân khi không họ cho tiếp xúc với luật sư, toà án hay gia đình”.
Theo các luật sư, trong gần ba năm bị giam giữ, thân chủ của họ đã bị hành hạ dã man kể cả bị đánh và bị dí súng vào đầu. Những cựu tù nhân này, được thả từ tháng ba, cho rằng họ bị quân Mỹ giam một cách vô cớ.
Họ cho rằng vụ kiện không chỉ nhằm đòi bồi thường mà còn buộc chính quyền Mỹ phải chịu trách nhiệm về việc hành hạ tù nhân. Trong số những quan chức Mỹ bị họ kiện có Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld, Tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ Richard Myers và các sĩ quan khác có liên quan.
Trong khi đó, một quan chức của Bộ Quốc phòng Mỹ nói rằng những lời cáo buộc trên là sai vì bốn người này bị bắt giữ ở Afghanistan trong cuộc giao tranh giữa quân Mỹ và Taleban.
Trước đó trong tháng 8, Ahmed, Rasul, và Iqbal đã đưa ra một hồ sơ dày 115 trang, cáo buộc quân Mỹ có những hành động hành hạ tù nhân dã man như đánh đập, lột trần và cấm không cho ngủ. Họ cho biết quân Mỹ đã ném ba tù nhân Hàn Quốc vào nhà vệ sinh và buộc họ phải từ bỏ tín ngưỡng. Các tù nhân ở vịnh Guantanamo thậm chí còn bị tiêm các loại thuốc lạ và bị chó cắn.
Trong một diễn biến khác, Tổ chức Ân xá Quốc tế cho rằng cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ đã tạo điều kiện cho các hành động ngược đãi, đối xử tàn ác với tù nhân gia tăng, trong khi chính phủ Mỹ chưa làm gì để ngăn chặn tình trạng này.
Cáo buộc trên là nội dung chính của báo cáo "Nhân phẩm con người bị chà đạp: Tra tấn tù nhân và trách nhiệm giải trình trong cuộc chiến chống khủng bố" được Tổ chức Ân xá Quốc tế công bố với báo chí ở Madrid (Tây Ban Nha) ngày 27-10.
Báo cáo dài 200 trang thống kê những vụ hành hạ tù nhân tại Afghanistan, vịnh Guantanamo ở Cuba và nhà tù Abu Ghraib tại Iraq và khẳng định trong "cuộc chiến chống khủng bố", Mỹ đã không thực hiện những cam kết về việc đối xử với các tù nhân, trong khi vẫn thường xuyên chỉ trích các chính phủ khác về vấn đề nhân quyền.
Tổ chức Ân xá quốc tế vạch rõ khi phát động cuộc chiến tranh xâm lược Iraq, chính phủ Mỹ đã dẫn các báo cáo của Tổ chức Ân xá quốc tế về tình trạng tra tấn tù nhân ở Iraq, nhưng khi các tổ chức nhân quyền cáo buộc chính quyền Mỹ về tình trạng hành hạ tù nhân thì họ lại phủ nhận và phớt lờ ý kiến của các tổ chức này.
Báo cáo khẳng định cho tới nay, các cuộc điều tra của giới quân sự Mỹ về vấn đề lính Mỹ hành hạ tù nhân chỉ giới hạn ở mức độ nhất định mà chưa có đối tượng vi phạm nào bị đưa ra xét xử thích đáng.
