Bỏ thi tốt nghiệp tiểu học - “cởi trói" cho các địa phương

Khi các địa phương được “cởi trói”

Tháng 12-2004, Nghị  quyết 37/2004/QH của Quốc hội khóa XI (kỳ họp thứ 6) đã quyết nghị: “Bỏ kỳ thi tốt nghiệp tiểu học năm học 2004-2005”. Thực hiện Nghị quyết 37, Bộ GD-ĐT đã hướng dẫn điều chỉnh, bổ sung nhiệm vụ năm học 2004-2005 ở bậc TH, nội dung “Không tổ chức kỳ thi tốt nghiệp Tiểu học vào ngày 20-5-2005 cho các đối tượng học sinh đang học lớp 5 tại các trường tiểu học”.

Về hình thức, nhiều địa phương đã “bỏ” kỳ thi tốt nghiệp tiểu học từ mấy năm nay. Tuy nhiên, chỉ đến năm nay những địa phương đó mới “thanh thản” để chỉ đạo các trường thực hiện việc kiểm tra định kỳ cuối năm học cho HS lớp 5 như thường lệ mà không phải vướng bận về việc lồng ghép kỳ thi “hai trong một”.

Ông Lê Tiến Thành (Phó Vụ trưởng Vụ Tiểu học, Bộ GD-ĐT) cho biết, tỉnh Quảng Trị là nơi đầu tiên thực hiện thí điểm sử dụng kết quả kiểm tra cuối học kỳ II lớp 5 (hai môn Tiếng Việt và Toán) của HS để công nhận tốt nghiệp Tiểu học.

Cách làm của Quảng Trị đã được sáu tỉnh khác “học tập” ngay trong năm học sau đó. Việc sử dụng kết quả kiểm tra cuối năm học lớp 5 làm kết quả công nhận tốt nghiệp Tiểu học ngày càng được sự hưởng ứng rộng rãi của dư luận xã hội cũng như của chính ngành GD-ĐT các địa phương.

Nếu như năm học 2002-2003 mới có 11 tỉnh/thành xin thí điểm hình thức “hai trong một” này thì năm học 2003 – 2004, khoảng gần 40 tỉnh/thành áp dụng. Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT không thể tự tiện mở “barie” để cho các địa phương “ào” qua “bỏ rơi” kỳ thi tốt nghiệp Tiểu học. Trong lúc chờ Luật GD sửa đổi, bổ sung, Nghị quyết 37 đã thực sự “cởi trói” cho ngành GD-ĐT trong vấn đề này.

Làm sao để công nhận HS hoàn thành chương trình tiểu học?

Theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT, vì không tổ chức kỳ thi tốt nghiệp tiểu học nên kết quả học tập cuối năm học của HS lớp 5 là điều kiện để xác nhận đã học hết chương trình tiểu học. Những HS lớp 5 đủ điều kiện được lên lớp thì được ghi vào học bạ tiểu học: Đã hoàn thành chương trình bậc tiểu học.

Với những HS lớp 5 không đủ điều kiện được lên lớp thì được nhà trường xem xét chủ yếu về kết quả bài kiểm tra định kỳ cuối năm lớp 5 của hai môn Toán và Tiếng Việt, nếu cả hai bài kiểm tra của HS đều đạt điểm từ trung bình trở lên thì cũng được xác nhận đã học hết chương trình bậc tiểu học vào học bạ như trên.

Nếu HS đạt điểm dưới trung bình ở một hay cả hai bài kiểm tra thì GV có trách nhiệm ôn tập, bồi dưỡng kiến thức cho các em, sau đó nhà trường tổ chức kiểm tra lại. Kết quả bài kiểm tra lại của HS là căn cứ để nhà trường xem xét, xác nhận đã học hết chương trình Tiểu học vào học bạ.

Đối với một số địa phương cần sử dụng kết quả bài kiểm tra định kỳ cuối năm học lớp 5 của HS về hai môn Toán, Tiếng Việt để tuyển sinh vào lớp 6, Bộ GD-ĐT yêu cầu các Sở cần trực tiếp chỉ đạo việc ra đề và tổ chức chấm bài kiểm tra bảo đảm yêu cầu nghiêm túc, khách quan và công bằng.

Ngoài ra, với những HS hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện học lớp chính quy nhưng đã học hết chương trình lớp 5 theo yêu cầu chỉ đạo của Sở và có đầy đủ hồ sơ, được các trường tiểu học tổ chức kiểm tra về hai môn Toán, Tiếng Việt. Nếu HS đạt yêu cầu ở cả hai bài kiểm tra cũng sẽ được công nhận như các đối tượng HS học lớp 5 chính quy như trên.

Nhóm các đối tượng khác bao gồm thí sinh tự do, HS không có đầy đủ hồ sơ nhưng được giáo viên hoặc người trực tiếp giảng dạy xác nhận đã học hết chương trình lớp 5 cũng được các trường Tiểu học tổ chức kiểm tra về hai môn Toán, Tiếng Việt (dù chỉ một HS cũng được tổ chức). Nếu đạt yêu cầu cả ở hai bài kiểm tra, HS sẽ được hiệu trưởng trường tiểu học - nơi tổ chức kiểm tra - cấp giấy chứng nhận (theo mẫu) đã hoàn thành chương trình tiểu học.